Sağlıq

Araşdırmalara görə, bütün heyvan ətlərinin insan orqanizminə təsiri müxtəlifdir. Bəzi ət növləri sağlamlıq üçün faydalı hesab edilsə də, digərləri müəyyən risklər yarada bilər. Sfera.a z mütəxəssislərin araşdırmasına əsasən məlumat verir ki, toyug və hinduşka əti az yağlı, yüksək zülallı və vitamin-mineral baxımından zəngin olduğu üçün sağlam qidalanma üçün tövsiyə olunur. Yağlı balıqlar (losos, sardina, skumbriya) ürək-damar sistemini gücləndirən omega-3 yağ turşularının əsas mənbəyidir. Keçi

Azərbaycanda anaların bəziləri uşaqlarına peyvənd vurdurmaqdan imtina edirlər. Valideynlərin bu addımı atmasının əsas səbəbi inamsızlıq, peyvəndlərin faydalı olmadığına, hətta müəyyən zərərlər yaradığına dair qənaətin olmasıdır. Məsələ ilə bağlı Sfera.az -a danışan səhiyyə eksperti Adil Qeybulla bildirdi ki, Dünya Səhiyyə Təşkilatının təsdiqlədiyi və tövsiyə etdiyi 13 adda peyvənd dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da milli peyvənd təqviminə daxil edilib: “Azərbaycan da bu

Alimlər immuniteti xərçəng hüceyrələrinə qarşı "öyrədən" yeni dərman hazırlayıb. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə Ruhr Universitetinin (Boçum, Almaniya) mütəxəssislərinin "Journal of Medicinal Chemistry" (JMC) jurnalında dərc olunan tədqiqatında məlumat verilib. Yeni preparat hüceyrənin içinə daxil olaraq endoplazmatik retikulumda güclü oksidləşdirici stress yaradır. Bu proses nəticəsində immunogen hüceyrə ölümü deyilən nadir mexanizm işə düşür. Bu zaman hüceyrə sadəcə məhv olmur, həm də

Son günlər sosial şəbəkələrdə arıqlama ilə bağlı müxtəlif məlumatlar, müxtəlif “möcüzəvi” pəhrizlər və sürətli kilovermə üsulları gündəmə gəlir. Bir çox hallarda bu mövzuda tibbi savadı olmayan şəxslər insanlara təhlükəli metodlar təklif edir, hətta arıqladıcı çaylar, dərmanlar və kokteyllər vasitəsilə qısa müddətdə yüksək nəticələr vəd edirlər. Təəssüf ki, belə yanlış yanaşmalar bəzən insanların sağlamlığını ciddi təhlükə altına atır və fəsadlar qaçılmaz olur. Məlumatlara görə, hazırda

Avqust ayı ərzində Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinə zəhərlənmə səbəbi ilə 94 nəfər qəbul edilib. Sfera.az bildirir ki, bu barədə "Report"un sorğusuna cavab olaraq KTM-in mətbuat katibi Ruzbeh Məmməd məlumat verib. Onun sözlərinə görə, şöbəyə qəbul edilən pasiyentlərdən 30 nəfər dərmandan, 37-si sirkə turşusundan, 5-i həlledici məhluldan zəhərlənən şəxslərdir. "Həmçinin 13 nəfər ilan sancması, 7 nəfər allergik reaksiya, 2 nəfər botulizm zəhərlənməsi səbəbilə şöbəyə

Doqquz yaşlı britaniyalı məktəbli Livana yeddi il ərzində yalnız “McDonald's”dan toyuq filesi (naqqets) ilə qidalanıb. Ona nadir yemək pozğunluğu — ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) diaqnozu qoyulub. Sfera.az xəbər verir ki, hipnoterapiya seansından sonra Livana ilk dəfə meyvə və tərəvəz dadmağa başlayıb. Uşağın anası, Koventridən olan 35 yaşlı Kelli, jurnalistlərə qızının qeyri-adi yemək vərdişləri ilə uzunmüddətli mübarizəsindən danışıb. Onun sözlərinə görə, bu problem

Körpələrin qidal qəbulunun ilk ilində qaragilənin rasiona əlavə etmək allergiyanın qarşısını almağa və immun sistemini gücləndirməyə kömək edə bilər. Sfera.az “Nutrients”də nəşr olunan araşdırmaya istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı aparılan tədqiqatda 48 körpə iştirak edib. Beş aylıq dövrdən etibarən uşaqlara hər gün püre və ya ana südü ilə qarışdırılmış 10 qram qaragilə tozu verilib. Nəzarət qrupuna isə giləmeyvə olmayan oxşar dadlı və rəngli toz təqdim olunub. Təcrübə uşaqlar bir yaşına

Son illərdə şəkərli diabet yalnız yaşlı insanlar arasında deyil, gənc nəsildə də sürətlə yayılmaqdadır. Artıq 8-9 yaşlı uşaqlarda belə bu xəstəliyin əlamətləri müşahidə olunur. Bəs bu xəstəliyin gəncləşməsinin səbəbi nədir? Sfera.az -a açıqlama verən dietoloq Şəfa Yadigarovanın sözlərinə görə, xəstəliyin gəncləşməsinin əsas səbəbi qida və həyat tərzindəki dəyişikliklərlə bağlıdır: “Hazırda ikinci tip şəkərli diabet gənclər arasında həddindən çox artıb. Bunun başlıca səbəbi “fast food”,

Liverpul Con Murs Universitetinin alimləri su qəbulunun orqanizmin stressə reaksiyasına təsir etdiyini müəyyən ediblər. Sfera.az xəbər verir ki, tədqiqatda 18-35 yaş arası 100 kişi və qadın iştirak edib. Son mərhələdə alimlər 32 nəfəri seçərək onları iki qrupa ayırıblar: gündə orta hesabla 1,3 litr su içənlər və gündə 4,4 litr su qəbul edənlər. Bir həftəlik müşahidədən sonra iştirakçılar üçün süni stress vəziyyəti yaradılıb. Onlardan iş müsahibəsi şəraitində çıxış etmək, yadda hesablama aparmaq

Sinqapur hakimiyyəti veyplərlə (elektron qəlyan) bağlı qanunvericiliyi kəskin sərtləşdirdiyini elan edib. Ölkədə fiziki (çubuqla döymək) və uzunmüddətli həbs cəzaları tətbiq olunacaq, cərimələr isə dəfələrlə artırılacaq. Sfera.az xəbər verir ki, 2025-ci il sentyabrın 1-dən qüvvəyə minəcək yeni qaydalar hökumət yeni daimi qanunvericiliyi hazırlayana qədər altı ay müddətinə təcili tədbir olaraq tətbiq ediləcək. Yeni qanun artıq 2026-cı ilin əvvəlində qəbul olunacaq. Bu sərt tədbirlərin əsas

Ən çox görülən ürək-damar xəstəliklərindən biri olan miokard infarktı yoluxucu mənşəli ola bilər. Bu tibbdə yeni araşdırma və açıqlamadır. Sfera.az Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, Finlandiya və Böyük Britaniyadan olan tədqiqatçılar bu gözlənilməz nəticəyə gəliblər. İndiyə qədər aterosklerozun inkişafı və sonrakı infarktın yalnız damarlarda iltihaba səbəb olan oksidləşmiş aşağı sıxlıqlı xolesterolun yığılması ilə əlaqəli olduğuna inanılırdı. Bununla belə, yeni məlumatlar gizli bakterial

Müasir dövrdə getdikcə artan tənhalıq problemi artıq qlobal sağlamlıq böhranı kimi dəyərləndirilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tənhalığı “kritik qlobal sağlamlıq problemi” adlandırır. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, "Emory" Universitetinin 29 ölkəni əhatə edən araşdırması dünyanın ən tənha ölkələrini müəyyənləşdirib. Siyahının ilk pilləsində Yunanıstan qərarlaşıb. Mütəxəssislərə görə, bu ölkədəki iqtisadi böhran və yüksək işsizlik tənhalığı artıran əsas səbəblərdəndir.

Zahirən sağlam görünən insanların da ürək tutması və insult keçirməsi mümkündür. Yeni araşdırma göstərib ki, insult və ürək tutması hallarının təxminən yarısı siqaret çəkməyən, yüksək təzyiqi və xolesterolu olmayan, eləcə də diabet xəstəsi olmayan şəxslərdə qeydə alınır. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bu faktorları “standart dəyişdirilə bilən risk faktorları” adlandırır. Lakin “Mass General Brigham” tədqiqatçıları bildirir ki, mövcud metodlar sağlam görünən,

Bu il yanvar-iyul aylarında ölkə üzrə sifilis diaqnozu ilə qeydə alınmış xəstələrin sayı 816 nəfər olub. Sfera.az xatırladır ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi DSK) məlumat verib. Bildirilib ki, sifilis xəstəliyi aşkarlananların 492 nəfəri kişi, 324 nəfəri isə qadındır. Sözügedən statistik göstəricilərdə 0-17 yaş qrupu üzrə 24 nəfərin bu xəstəliyə tutulduğu bildirilib. 792 nəfər isə 18 və daha yuxarı yaş həddində olanlardır. Xəstəliyin əsas göstəriciləri nələrdir və sifilisin qarşısı

Həkimlər uşaqlarda tez-tez rast gəlinən qida allergiyalarına qarşı valideynləri xəbərdar edir. Ən çox allergik reaksiyalara səbəb olan məhsullar sırasında inək südü, yumurta, fındıq, yer fıstığı, buğda, dəniz məhsulları, soya, qarğıdalı, qlüten, pomidor və çiyələk yer alır. Sfera.az bildirir ki, allergik reaksiyalar yüngül qaşınmadan tutmuş həyati təhlükə yaradan anafilaksiyaya qədər müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Buna görə də uşaqların qidalanmasında allergenlərə qarşı xüsusi nəzarət

Ötən il 393 gəncdə (14-29 yaş) bədxassəli şiş aşkarlanıb. Sfera.az “Report”a istinadən xəbər verir ki, bu, Dövlət Statistika Komitəsinin “Azərbaycan gəncləri” məcmuəsində öz əksini tapıb. Məlumata əsasən, onlardan 189-u kişilər, 204-ü isə qadınlardır. 2023-cü ildə isə bədxassəli şiş aşkarlanan gənclərin sayı 296 nəfər olub. 2024-cü ildə 14-17 yaşlı 70 gəncdə (2023-cü ildə 48 nəfər), 18-29 yaşlı isə 323 gəncdə (2023-cü ildə 248 nəfər) bədxassəli şiş aşkarlanıb.

Bəzi insanlar zaman keçdikcə xoşbəxtlik anlayışını itirirlər. Xüsusilə yaş artdıqca, əvvəllər zövq aldığımız söhbətlər, insanlar və hətta əlamətdar günlər belə adi və sıradan görünməyə başlayır. Bunun əsas səbəbi nədir? Sözügedən məsələ ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən psixoloq Nizami Orucov insanların zamanla xoşbəxtlik qavramını itirməsinin bir neçə psixoloji və sosial səbəbi olduğunu bildirib. Psixoloqun sözlərinə görə, əvvəla, yaş artdıqca həyat təcrübələri çoxalır və insan

Elm adamları insan orqanizmi və davranışları ilə bağlı diqqətçəkən yeni faktlar açıqlayıblar. Sfera.az xəbər verir ki, araşdırmalarda məlum olub ki, insan bədənində təxminən 60 min mil uzunluğunda qan damarı mövcuddur. Bu məsafə Yer kürəsini bir neçə dəfə əhatə edə bilər. Mütəxəssislər bildirir ki, insan beyni təqribən 60 faiz yağdan ibarətdir və bədənin ən yağlı orqanı sayılır. Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, bağırsaqların özünün ayrıca sinir sistemi var və bu sistem beyindən müstəqil

Hazırda Azərbaycanda uşaqlar arasında “kokasaki” adlanan virus geniş yayılıb. Xüsusilə azyaşlı uşaqların bu virusa sürətlə yoluxması müşahidə edilir. Bəs bu xəstəliyə yoluxmamaq üçün valideynlər nələrə diqqət etməlidir? Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən pediatr-neonatoloq Aidə Əliyeva virusun yayılma səbəblərini açıqlayıb: “Bu xəstəlik hava-damcı və təmas yolu ilə keçir. İnsanların dəniz, hovuz və kütləvi istirahət yerlərində bir arada olması yoluxma riskini artırır. Ən xarakterik

Dünya üzrə insanlar arasında ölümün əsas səbəbləri arasında ürək xəstəlikləri və ürək infarktı var. Ürək-damar xəstəlikləri səbəbindən hər il təxminən 17,9 milyon insan həyatını itirir. Ürək cərrahı Dr. Ceremy London ürək sağlamlığını təhdid edən üç əsas “səssiz qatili” açıqlayıb. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Dr. Londonun açıqlamasına görə, bu risk faktorlarının başında piylənmə, hərəkətsiz həyat tərzi və siqaret çəkmək gəlir. Onun sözlərinə görə artıq çəki və piylənmə ürək

Rəsmi qurumlar tərəfindən aparılan ölçmələrə görə, Abşeron yarımadasında, o cümlədən Bakıda havadakı tozun miqdarı normadan 1.5 dəfə yüksəkdir. Bu vəziyyət, yəni havada tozun miqdarının normadan artıq olması artıq xeyli müddərdir müşahidə edilir. Məsələ ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən ekoloq Rövşən Abbasov bildirib ki, havadakı tozun miqdarının yüksək olmasının əsas səbəbi Xəzər dənizinin şərqindən və cənubundan, həmçinin Orta Asiya istiqamətindən ölkəyə daxil olan irimiqyaslı toz

Böyrək daşları ağrılı bir problemdir, dərmanlar həmişə nəticə vermir və bəzən cərrahiyyə yeganə çıxış yolu hesab olunur. Kanadalı alimlər isə maqnitlə idarə olunan mikrobotdan istifadə etməklə bu problemin alternativ həllini təklif ediblər. Sfera.az -ın xəbərinə görə, yeni icad 12 mm uzunluğundadır və hidrojel-elastomer qarışığından hazırlanmış yumşaq ip şəklindədir. Robot kateter vasitəsilə sidik kisəsinə daxil edilir və sonra xarici maqnit manipulyatoru ilə hərəkət etdirilir. İp bükülərək

Son illərdə cəmiyyətimizdə və dünyada autizm spektr pozuntusu (ASP) diaqnozlarının sayı artmaqdadır. Bəzi valideynlər və mütəxəssislər bunun erkən, bəzən də yanlış diaqnozlarla bağlı ola biləcəyini irəli sürürlər. Məsələ ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən pediatr Elşən Tağıyev hesab edir ki, autizm hazırda həm Azərbaycanda, həm də dünyada ciddi sosial-tibbi problemə çevrilib. Onun sözlərinə görə, ASP-nin dəqiq səbəbi məlum deyil, lakin bu pozuntu çoxfaktorlu hesab olunur: “Bir sıra faktorlar

Azərbaycanda övlad sahibi olmaq arzusu ilə surroqat ana xidmətinə müraciət etmək istəyən ailələr çətinliklə üzləşirlər. Çünki ölkəmizdə bu xidmət qanunla qadağandır. Nəticədə övlad həsrəti ilə yaşayan cütlüklər məcbur qalıb Gürcüstan, Ermənistan, İran kimi qonşu və ya daha uzaq ölkələrə üz tuturlar. Bu isə övlad arzusunda olanların böyük xərcə düşməsinə səbəb olur. Bəs “surroqat ana” nədir və bu xidmət Azərbaycanda niyə yoxdur? Mövzu ilə bağlı ginekoloq Yeganə Əliyeva Sfera.az -a açıqlamasında