Xərçəngin ilk əlaməti 15 il əvvəl üzə çıxa bilirmiş - BELƏ YOXLAYIN
Kişilərin qanında olan bəzi zülallar prostat xərçəngi riskini xəstəlik diaqnozu qoyulmazdan 15 ildən çox əvvəl göstərə bilər.
Oksford Universitetinin alimləri bu nəticəyə qan nümunələrinin təhlili əsasında gəliblər.
Sfera.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “European Urology” jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar 1992-2000-ci illər arasında 2 500-dən çox kişidən götürülmüş qan nümunələrini təhlil ediblər. Onlar sonradan prostat xərçənginə tutulmuş 982 kişinin nümunələrini xəstəliyə yoluxmayan 1 573 kişinin nümunələri ilə müqayisə ediblər.
Alimlər iştirakçıların qan plazmasında 6 000-dən çox müxtəlif zülalı ölçüblər. Nümunələrin diaqnozdan illər əvvəl, bəzi hallarda isə 15 ildən çox əvvəl götürülməsi xəstəliyin erkən mərhələləri ilə əlaqəli dəyişiklikləri araşdırmağa imkan verib.
Bəzi zülallar aqressiv xərçənglə əlaqələndirilib
Tədqiqat zamanı müəyyən zülalların prostat xərçənginin ümumi riski ilə, digərlərinin isə xəstəliyin daha aqressiv və sürətlə inkişaf edən formaları ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.
Eyni zamanda, immun sistemində rol oynayan GZMK və ANXA2 kimi bəzi zülalların səviyyəsi yüksək olan kişilərdə uzunmüddətli prostat xərçəngi riskinin daha aşağı olduğu müşahidə edilib.
Araşdırmanın müəlliflərindən Karl Smit-Birn bildirib ki, diaqnozdan illər əvvəl götürülmüş qan nümunələrində prostat xərçənginin inkişafında rol oynayan genlərlə əlaqəli zülalların müəyyən edilməsi xəstəliyin ilkin mərhələlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir.
Tədqiqatın ilk müəllifi, Oksford Universitetinin epidemioloqu Je Huang isə prostat xərçənginin bütün hallarda eyni cür inkişaf etmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bəzi şişlər yavaş böyüyür və heç vaxt ciddi problem yaratmaya bilər, digərləri isə aqressiv inkişaf edərək həyati təhlükə yarada bilər.
Yeni üsul hələ skrininq testi deyil
Alimlər hesab edirlər ki, əldə olunan nəticələr gələcəkdə aqressiv prostat xərçəngi riskinin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə kömək edə bilər. Bu məlumatlar həmçinin xəstəliyin inkişafında iştirak edən bioloji mexanizmlərin və profilaktika üçün mümkün hədəflərin müəyyənləşdirilməsinə şərait yarada bilər.
Bununla belə, tədqiqatın nəticələri hələ hazır skrininq testi hesab edilmir. Alimlər zülal göstəricilərinin riskin qiymətləndirilməsində istifadəsi üçün əlavə araşdırmalara və nəticələrin təsdiqlənməsinə ehtiyac olduğunu bildirirlər.
Fatimə
