Sağlıq

İnsanların yuxu qrafiki və məhsuldarlığı vərdişlərdən daha çox bioloji xüsusiyyətlərlə bağlıdır. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə “Popular Science” nəşri yazıb. Alimlər bildirirlər ki, insanları sadəcə “səhər tezdən oyananlar” və “gecə aktiv olanlar” kimi iki qrupa bölmək düzgün deyil. Əslində daha dəqiq yanaşma “xronotip” anlayışıdır. Xronotiplər fərdin aktivlik və istirahət dövrlərini müəyyən edən bioloji ritmlərdir və bunlar genetika, yaş və ətraf mühit faktorlarından asılı olaraq

Novruz bayramında şirniyyat, xüsusilə də əlavə şəkərdən imtina etmək insan sağlamlığına bir sıra müsbət təsirlər göstərir. Sfera.az xəbər verir ki, şəkər qəbulunun azaldılması həm fiziki, həm də ümumi həyat keyfiyyətinin yaxşılaşmasına səbəb olur. Şirniyyatın məhdudlaşdırılması ilk növbədə çəkiyə müsbət təsir edir və artıq kalori qəbulunun azalması arıqlama prosesini sürətləndirir. Bununla yanaşı, ürək-damar sistemi də bu dəyişiklikdən faydalanır – qan təzyiqi və xolesterin səviyyəsi daha

ABŞ və Avropadakı tədqiqat mərkəzlərindən olan beynəlxalq alimlər qrupunun siçanlar üzərində apardığı yeni araşdırma yaddaş itkisi və koqnitiv geriləmənin səbəbləri ilə bağlı diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki. “Nature” jurnalında dərc olunan tədqiqata görə, mədə-bağırsaq sistemində yaranan iltihab və onunla əlaqəli bioloji dəyişikliklər koqnitiv pozğunluğun birbaşa səbəblərindən biri ola bilər. Alimlər bildirirlər ki, yaddaş itkisinə aparan

Amerikalı həkim gündəlik həyatda zərərsiz görünən bəzi axşam vərdişlərinin ürək-damar sağlamlığı üçün ciddi risk yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Sfera.az türk mediasına istinadən xəbər verir ki, 20 ildən artıqdır infarkt keçirmiş xəstələrin müalicəsi ilə məşğul olan mütəxəssis bildirib ki, xüsusilə axşam saat 8-dən sonrakı davranışlar ürək xəstəlikləri riskinə birbaşa təsir göstərə bilər. Kardioloqun sözlərinə görə, məqsəd insanlarda qorxu yaratmaq deyil, axşam saatlarının yuxu,

Şampan və şərab həvəskarları bu içkilərin sağlamlıq üçün ikiqat təhlükəsi barədə xəbərdar ediliblər. Sfera.az bildirir ki, narkoloq, “Alkomed” klinikasının şöbə müdiri Andrey Tyurin bu barədə "Lenta.ru" saytına açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, şampan da daxil olmaqla köpüklü şərablar tərkibindəki karbon qazına görə təhlükəlidir. Qaz qabarcıqları mədənin selikli qişasını qıcıqlandırır, damarları genişləndirir və spirtin qana daha sürətli sorulmasına səbəb olur. Eyni zamanda bu

Yaponiya yaşlı əhali arasında gündəlik olaraq velosiped sürmək daha populyardır və bu, Avropada olduğu qədər geniş yayılmayıb. Yeni araşdırmalar göstərir ki, velosiped sürən insanlar adətən daha fiziki aktiv və sosial olaraq daha çox iştirak edən olur. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə "Mediafax" yazır. "ScienceDaily”də yayımlanan araşdırmaya görə, Yaponiya yaşlılarının gündəlik işlərində velosiped istifadə vərdişi hələ kifayət qədər öyrənilməyib. Araşdırıcılar bu vərdişin təsirini daha yaxşı

Son dövrlərdə 30 yaş ətrafında olan insanlarda yaddaş zəifləməsi halları daha çox müşahidə olunur. Sfera.az xəbər verir ki, bu problem əksər hallarda ciddi xəstəliklərlə deyil, daha çox həyat tərzi ilə bağlıdır. Araşdırmalara görə, yaddaş zəifləməsinin əsas səbəblərindən biri xroniki stressdir. Uzunmüddətli stress orqanizmdə kortizol hormonunun səviyyəsini artıraraq beynin yaddaşa cavabdeh hissəsi olan hipokampusun fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Bununla yanaşı, yuxu çatışmazlığı da mühüm

Ramazandan sonra həddindən artıq yemək infarkt riskini artırır. Bununla bağlı mütəxəssislər araşdırma aparıb. Oruc tutarkən insanlar yalnız iki dəfə və daha az yemək yeyir. Bu zaman bir çoxları şirniyyatı azaldır, xəmirdən istifadə etmirlər. Amma Ramazan bitəndən sonra əvvəlki yemək vərdişinə qayıdılır. Bu hal sağlamlıq üçün ciddi ziyanlar verə bilər. Mütəxəssislər bildirib ki, gündə 3 dəfə yemək yesəniz də miqdara fikir verin. Səhər yeməyi mütləqdir. Mümkünsə, çörəkdən çəkinmək lazımdır, lakin

Abşeronda kişi dərman zəhərlənməsindən ölüb. Sfera.az xəbər verir ki, Xırdalan şəhərində qeydə alınıb. Şəhər sakini, 1996-cı il təvəllüdlü Emil Elxan oğlu Abdullayev yaşadığı evdən dərmandan zəhərlənmə ilə xəstəxanaya gətirilib. Həkimlərin səyinə baxmayaraq E. Abdullayev orada ölüb. Araşdırma aparılır. /lent

Xərçəng riskini artıra bilən qidalar və gündəlik vərdişlər açıqlanıb. Araşdırma nəticələri bəzi geniş yayılmış seçimlərin düşündüyümüzdən daha təhlükəli ola biləcəyini göstərir. Sfera.az xəbər verir ki, Rusiyanın "Rosgosstrakh" şirkətinin məlumatına görə, onkoloji sığorta hadisələrinin təxminən 10 faizi bağırsaq xərçəngi ilə bağlıdır. "Scandinavian Health Center" ilə birgə aparılan tədqiqatda risk yaradan əsas amillər müəyyən edilib. Siyahıda ilk yerlərdən birini mikrodalğalı sobada hazırlanmış

Ramazan bayramı yaxınlaşdıqca şokalad satışları artır. Sfera.az xəbər verir ki, bu məhsulları alarkən sağlamlığa zərər verə biləcək risklərə diqqət etmək vacibdir. Çox nəmli və ya nişastalı lokumlardan uzaq durun, bunlar mikroorqanizmlər üçün əlverişlidir və təhlükəli ola bilər. Bəzi şokaladlar “əsl şokalad” olmaya bilər, içində kakao yağı əvəzinə bitki və ya digər yağların olma ehtimalı yüksəkdir. Keyfiyyətli şokalad ağızda yaxşı əriyir. Əriyə bilməyən və qeyri-adi dad verən şokaladlar

Son dövrlərdə aparılmış tədqiqatlar göstərir ki, uzunboylu olmağın bir çox üstünlükləri olduğu kimi, qısaboylu olmağın da sağlamlıq baxımından bəzi müsbət tərəfləri var. Sfera.az xəbər verir ki, boyun sağlamlıqla əlaqəsi çox mürəkkəb olsa da, bəzi tədqiqatlar bu mövzuya diqqət çəkir. İsveçdə 2014-cü ildə aparılan bir araşdırma göstərir ki, boy artdıqca xərçəng riski də artır. Hər 10 sm boy artımı qadınlarda xərçəng riskini 18%, kişilərdə isə 11% artırır. 2016-cı ildəki başqa bir tədqiqat

Məşhur model Tülin Şahinin süd vəzində xərçəng riski daşıyan şiş olduğu və buna görə əməliyyat olunacağı açıqlanıb. Uzun illərdir qadınlara erkən diaqnozun həyat qurtardığını vurğulayan Şahin, özünün də eyni reallıqla qarşılaşdığını bildirib. Sfera.az xəbər verir ki, Tülin Şahin süd vəzi xərçəngi ilə bağlı qlobal məlumatlandırma hərəkatının öncüllərindən biri olaraq, özündə aşkar edilən şişlə bağlı şəxsi açıqlama verib. O, erkən diaqnozun əhəmiyyətinə diqqət çəkərək, illərdir qadınlara erkən

Avstraliyada aparılan yeni araşdırma gecə saatlarında yataq otağında temperaturun yüksək olmasının ürək sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyub. Sfera.az xəbər verir ki, xüsusilə 65 yaşdan yuxarı şəxslərdə bu risk daha qabarıq şəkildə müşahidə olunur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, isti mühitdə bədən temperaturu tənzimləmək üçün qan dövranını dərinin səthinə yönəldir. Bu zaman ürək daha intensiv işləməyə məcbur qalır ki, bu da onun gecə ərzində bərpa prosesini çətinləşdirir.

"Diş əti qanaması əksər hallarda diqqətdən kənarda qalsa da, bu hal ciddi sistem xəstəliklərinin erkən əlaməti ola bilər". Sfera.az xəbər verir ki, bunu türkiyəli ağız, diş və çənə cərrahı Ümit Selçuk deyib. Onun sözlərinə görə, diş əti xəstəlikləri erkən mərhələdə aşkar olunmadıqda irəliləyərək diş itkisinə səbəb ola bilər: "Diş fırçalayarkən və ya öz-özünə baş verən qanamalar sağlam ağız üçün normal sayılmır. Bu, çox vaxt diş əti xəstəliklərinin ilk siqnalıdır. Sadə bir qanama kimi görünən bu

Beynəlxalq tədqiqatlar yeniyetməlik dövründə enerji və qazlı içkilərin gənclərin zehni sağlamlığına mənfi təsir göstərdiyini və narahatlıq yaratdığını ortaya qoyub. Araşdırmalar göstərir ki, yüksək şəkər istehlakı narahatlıq simptomlarını 34% artırır. Sfera.az xəbər verir ki, türkiyəli klinik psixoloq Aybige Üstüner enerji və qazlı içkilərin gənclərin psixoloji rifahına təsirini vurğulayaraq, xüsusilə yeniyetməlik dövründə qidalanma vərdişlərinin zehni sağlamlıqda əhəmiyyətli rol oynadığını

Zəiflik, yorğunluq, saç tökülməsi, kövrək dırnaqlar və udma çətinliyi dəmir çatışmazlığının əsas əlamətləri ola bilər. Sfera.az xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, bəzən dəmir çatışmazlığı daha fərqli simptomlarla da özünü göstərə bilir. Unutqanlıq, diqqəti cəmləməkdə çətinlik və hətta torpaq, buz və ya yuyucu vasitə kimi maddələri yemək istəyi də bu problemin göstəricisi ola bilər. Mütəxəssis qeyd edib ki, dəmir çatışmazlığı xüsusilə hamilə qadınlarda, güclü menstrual qanaxması olanlarda, az

Rusiyalı həkim Darya Xarina yüksək səslə musiqi dinləməyin eşitmə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini açıqlayıb. Sfera.az xəbər verir ki, o, “Abzas” saytına müsahibəsində bildirib ki, səs səviyyəsi 60 desibeldən yüksək olan musiqini bir saatdan artıq dinləmək məsləhət görülmür. Həkimin sözlərinə görə, eşitmə qabiliyyətini qorumaq üçün hər 60 dəqiqədən bir qulaqlıqlardan istifadə dayandırılmalı və fasilə verilməlidir. D. Xarina qeyd edib ki, səs səviyyəsi nə qədər yüksək olarsa,

Qrip və ya soyuqdəymədən sonra yaranan və həftələrlə davam edən öskürək ciddi sağlamlıq problemlərinin xəbərçisi ola bilər. Sfera.az bildirir ki, xüsusilə gecə və gündüz tutmalar şəklində gələn, şərbətlər və ya bitki üsulları ilə keçməyən davamlı öskürəyə diqqət yetirmək lazımdır. Bildirilir ki, uzun müddət davam edən öskürək allergik xəstəliklərdən tutmuş ürək və ağciyər problemlərinə qədər müxtəlif xəstəliklərin əlaməti ola bilər. Ağciyər xəstəlikləri üzrə türkiyəli mütəxəssis, professor

İran xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə ölkənin yeni Ali Lideri Müctəba Xameneinin zəruri hesab etdiyi zaman ictimaiyyət qarşısına çıxacağını bildirib. Sfera.az xəbər verir ki, Xətibzadənin sözlərinə görə, Müctəba Xameneinin səhhəti yaxşıdır və vəzifələrini yerinə yetirməyə davam edir. "O, sağlamdır, idarə edir", - deyə xarici işlər nazirinin müavini qeyd edib. Yeni liderin niyə hələ ictimaiyyət qarşısına çıxmadığı ilə bağlı suala cavab olaraq Xətibzadə qərarın Xameneinin özü və ya

Dodaqları çeynəmək düşündüyümüzdən daha çox yayılmışdır. Bir çox insan fərqinə varmadan dodaqlarını və ya yanaqlarının içini dişləyir. Bu zahirən günahsız davranış əslində emosional vəziyyət haqqında vacib siqnallar verə bilər. Bu, xüsusən də stress, gərginlik və ya təzyiq altında olduqda daha tez-tez baş verir. Sfera.az bildirir ki, dodaq çeynəmək tez-tez stressin xarici ifadəsi kimi qəbul edilir. Psixologiyaya görə, dodaq çeynəmək insanın daxili təzyiqi azaltmaq yollarından biri kimi qəbul

“Cambridge” Universitetinin alimləri regenerativ tibb sahəsində diqqətçəkən bir uğura imza atıblar. Sfera.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar insan dəri hüceyrələrini yenidən proqramlaşdıraraq onları təxminən 30 il daha gənc hüceyrələr kimi davranmağa məcbur etməyi bacarıblar. Bildirilir ki, bu araşdırma “Yamanaka faktorları” texnikasının dəyişdirilmiş versiyasına əsaslanır. Alimlər yaşlanmış hüceyrələri cəmi 12 gün davam edən nəzarətli yenidən proqramlaşdırma mərhələsindən keçiriblər. Nəticədə

“AirPods” və digər simsiz qulaqlıqların insan sağlamlığına təsiri ilə bağlı müzakirələr yenidən gündəmə gəlib. Xüsusilə bu cihazların yaydığı radiasiyanın təhlükəli olub-olmaması sosial şəbəkələrdə və elmi dairələrdə geniş mübahisə doğurur. Sfera.az xəbər verir ki, “AirPods Bluetooth”texnologiyası vasitəsilə qeyri-ionlaşdırıcı radiotezlik radiasiyası yayır. Bu, mobil telefonların da yaydığı eyni növ radiasiyadır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bu növ radiasiyanı “mümkün karsinogen” (Class 2B) kimi

Diş həkimliyi sahəsində inqilabi hesab edilən yeni elmi tədqiqat itirilmiş dişlərin yenidən çıxarılması ilə bağlı mühüm nəticələr ortaya qoyub. Sfera.az xəbər verir ki, alimlər dişlərin böyüməsini dayandıran USAG-1 adlı zülalı hədəf alaraq, orqanizmdə “yuxuda olan” diş tumurcuqlarını yenidən aktivləşdirməyə nail olublar. Məlumata görə, bu istiqamətdə aparılan tədqiqatlar dişlərin təbii şəkildə bərpa olunması üçün yeni imkanlar yaradır. İnsan orqanizmində bəzi hallarda aktivləşməyən əlavə diş