Sağlıq

Azərbaycanda son illərdə bəzi xəstəliklər üzrə xəstələnənlərin sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə edilir. Sfera.az Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı məlumatlara istinadən xəbər verir ki, bəzi xəstəliklər üzrə xəstələnənlərin sayında son 10 ildə 2 dəfədən, bəzilərində isə 50 faizdən çox artım qeydə alınıb. Xəstələnənlərin sayında daha çox artım sümük-əzələ sistemi və birləşdirici toxumanın xəstəliklərində olub. Bu xəstəliklə bağlı müalicə alanların sayı on il ərzində 2,73 dəfə artaraq

2050-ci ilə qədər 740 milyondan çox uşaq və yeniyetmə miyop xəstəliyindən əziyyət çəkəcəyi ehtimal olunur. Sfera.az xəbər verir ki, müxtəlif ölkələrdən toplanan tədqiqat nəticələrinə əsasən bu qənaətə gəlinib. Tədqiqatçılar 2020-ci ildən etibarən uzağı yaxşı görə bilməyən insanların sayında artım müşahidə edirlər. Bu artımın konkret bir coğrafi bölgədə deyil, bütün dünya üzərində olduğu bildirilib. Ülkər Abdurahmanlı

London İmperial Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, COVID-19 infeksiyası yaddaş və icra funksiyalarında kiçik, lakin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmalara səbəb olur. Sfera.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "eClinicalMedicin" jurnalında dərc olunub. Tədqiqatda 36 sağlam iştirakçının SARS-CoV-2 ilə yoluxduğu unikal idarə olunan infeksiya yanaşmasından istifadə edilib. Tədqiqatda iştirak etməyən insanlara virusun yayılmasının qarşısını almaq üçün subyektlər diqqətlə izlənilib.

Yeməyi bol acılı və ədviyyatlı yeyən insanların ürək-damar xəstəliklərinə tutulma riskinin az olduğu üzə çıxıb. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin Harvard Universitetinin tədqiqatçıları araşdırma aparıblar. Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, bu insanların ürək xəstəliklərinə yoluxma ehtimalı daha azdır. Tədqiqatçılar, həmçinin bu insanların daha uzun yaşadıqlarını bildiriblər. Ülkər Abdurahmanlı

Əvvəllər alimlər şizofreniya xəstələrində eşitmə halüsinasiyalarının yaranmasının səbəbinin eşitmə sisteminin disfunksiyası olduğunu hesab edirdilər. Bununla belə, yeni tədqiqatlar başqa, daha az aşkar pozulma mənbəyinin olduğuna işarə edir. Sfera.az bildirir ki, yeni bir araşdırmaya görə, eşitmə halüsinasiyaları yaşayan şizofreniya xəstələri əslində beyinlərinin motor sistemi tərəfindən yaradılan "səs" siqnallarına cavab verə bilər. Bu kəşf diqqəti eşitmə sistemindən uzaqlaşdırır və motor

Müntəzəm zülal əlavələri kollagen qədər effektiv şəkildə qırışların qarşısını ala bilər. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə Daily Mail-ə Lancaster Universitetindən biogerontoloq (qocalma biologiyası üzrə tədqiqatçı) doktor Devid Klans məlumat verib. Alim izah edib ki, kollagen orqanizmdə dərinin, qığırdaqların və sümüklərin elastikliyinə töhfə verən mühüm struktur zülaldır. Bədəndəki bu zülalın səviyyəsi yaşla birlikdə azalır, buna görə də bir çox insan gənc toxumanı qorumaq üçün əlavələr qəbul

Tennis oynamaq insan sağlamlığına müsbət təsir göstərir. Sfera.az xəbər verir ki, bu idman növü piylənmə və diabet riskini azaldır. O həmçinin ürək fəaliyyətini stimullaşdırır və yandırılan enerji səviyyəsini artırır. Tennis oynayan insanların əzələləri daha yaxşı inkişaf edir. Əllərin sürətli şəkildə hərəkət etdirilməsi çiyin və qol əzələləri üçün faydalıdır. İnsan tennis oynayarkən əzələ-skelet sistemi çoxyönlü istifadə edilir. Xüsusilə gənc yaşda tennisə başlayanların sümükləri daha güclü,

Zülal immunitet sisteminin güclənməsində böyük rol oynayır. Bəs gündə nə qədər zülal qəbul etməliyik. Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a danışan Qida Hərəkatının rəhbəri Məhsəti Hüseynova bildirib ki, ümumi kalorinin 10-35%-ni zülallardan almaq lazımdır. “Gündəlik zülal ehtiyacı isə yaş, fiziki fəaliyyət səviyyəsi və ümumi sağlamlıq vəziyyəti kimi müxtəlif faktorlardan asılı olaraq dəyişir. Sağlam insanlar üçün zülal ehtiyacı insanın çəkisinin hər kiloqramı üçün 0,8 qram təyin olunur. Məsələn, əgər

Azərbaycanda 2023-cü ildə 13,7 min nəfərdə bədxassəli şiş (xərçəng) aşkar edilib. Bu say 2021 və 2022-ci illərdəki göstəricilərlə müqayisədə təxminən eynidir. Amma 10 il əvvəlki tarixlə müqayisədə çox yüksəkdir. Sfera.az xatırladır ki, 2013-cü ildə 9,06 min nəfərdə ilk dəfə xərçəng xəstəliyi aşkarlanıb. On il əvvəlki tarixlə müqayisədə ölkəmizdə ilk dəfə xərçəng xəstəliyinə tutulanların sayı 51 faiz artıb. Başqa sözlə, on il əvvəl hər il 100 nəfərdə xərçəng aşkarlanırdısa, hazırda xərçəng

Avstraliyada aparılan yeni tədqiqat siqaret çəkməyin menstruasiya ağrılarını artırdığını üzə çıxarıb. Sfera.az xəbər verir ki, bu araşdırmada 9067 qadın iştirak edib. Tədqiqatın nəticəsinə görə, müntəzəm qaydada siqaret çəkən qadınlar menstruasiya dövrünü siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə daha ağrılı keçirdirlər. Ginekoloqlar siqaret çəkməyin uşaqlığa çatan oksigenin miqdarını azaltdığını və qan damarlarını daraltdığını bildiriblər. Ülkər Abdurahmanlı

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) dünyanın ölümcül virus təhlükəsi altında olduğunu açıqlayıb. Sfera.az bildirir ki, qurum “Marburg” virusu epidemiyasının yayılması riskinə qarşı xəbərdarlıq edib. Bildirilib ki, virus 88 faiz ölüm nisbətinə malikdir. ÜST-nin məlumatına görə, 29 sentyabr 2024-cü il tarixində Afrika ölkəsi olan Ruandanın 7 bölgəsində 26 fakt aşkar edilib. Bunlardan 8-i ölüm halı olub. “Virus riski ölkə səviyyəsində çox yüksək, regional səviyyədə yüksək, qlobal səviyyədə isə aşağı

3 Oktyabr Ümumdünya Alkoqolizmlə Mübarizə Günüdür. Sfera.az bildirir ki, Ümumdünya Alkoqolizmlə Mübarizə Günü XIX əsrdə ABŞ-də həyatını sərxoşluqla mübarizəyə həsr edən ictimai xadim Con Finçin xatirəsinə həsr edilib. Həmin gün heç bir beynəlxalq təşkilat tərəfindən təsis edilməsə və rəsmi status daşımasa da, həkimlər və sosial işçilər ictimaiyyətin diqqətini alkoqol qəbul etməyin və onun doğurduğu problemlərin nəticəsinə cəlb etməyə çalışırlar. Alkoqoldan istifadəyə vadar edən müxtəlif

Oksford Universitetinin tədqiqatçıları kişilərin sağlamlığı üçün həftədə ən azı 2 dəfə “kişi məclisi”nə ehtiyacları olduğunu üzə çıxarıb. Sfera.az Böyük Britaniya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, dost və tanışları ilə qurulan məclislər kişinin həm psixoloji, həm də fiziki sağlamlığına müsbət təsir göstərir. Tədqiqatçılar bildirib ki, sosial tədbirlər kişilərdə depressiya riskini azaldır və immunitet sistemini gücləndirir. Ülkər Abdurahmanlı

"Mövsümi viruslardan qorunmaq üçün bir sıra tədbirləri nəzərə almaq lazımdır". Sfera.az xəbər verir ki, bu fikirləri Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi "Instagram" səhifəsində Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Travmatologiya və Ortopediya İnstitutunun terapevti Günel Sadıqlı açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, müntəzəm olaraq, xüsusilə ictimai yerlərə getdikdən sonra əllərin sabun və su ilə yuyulması, həmçinin spirt tərkibli əl təmizləyici vasitələrdən istifadə edilməsi faydalıdır: "Vitaminlər və

Yeni aparılan tədqiqatlara görə, yalnızlıq kişilərin sümükləri üçün təhlükəlidir. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ alimləri tədqiqat aparıblar. Tədqiqatçılar qadınlardan fərqli olaraq yalnızlığın kişilərin sümük sağlamlığına mənfi təsir göstərdiyini üzə çıxarıblar. Ülkər Abdurahmanlı

Bir müddətdir, məktəblər, ali təhsil müəssisələri açılıb. Müşahidələr göstərir ki, xüsusilə məktəblilər daha çox kofeşoplarda, restoranlarda oturur, hazır qidalar istehlak edirlər. Bəzi valideynlər uşaqların qidalanmasına nəzarət etmirlər desək, yanılmarıq. Məktəblilərin qeyri-sağlam qidalanması hansı fəsadlara yol aça bilər və ya onlar əslində necə qidalanmalıdırlar? Bununla bağlı Sfera.az-a açıqlama verən qida məsələləri üzrə mütəxəssis Ağa Salamov deyib ki, məktəblilərin qida rasionunda

Kimyaterapiya zamanı saç tökülməsinin qarşısını alan “Lily” adlı “kasqa” icad edilib. Sfera.az xəbər verir ki, bu “kasqa” baş dərisinə zəif təzyiq göstərərək kimyaterapiya zamanı orqanizmə yeridilən kimyəvi maddələrin saç köklərinə çatmasının qarşısını alır. “Luminate” texnologiya şirkəti tərəfindən yaradılan “kasqa”nın test mərhələsində kimyaterapiya görən pasiyentlərin 75 %-də saç tökülməsinin qarşısını aldığı açıqlanıb. Testləri daha 7-8 ay davam edəcək “kasqa” növbəti sınaqlardan da keçə

Dünyada insanların üzləşdiyi ən böyük problemlərdən biri də yuxusuzluqdur. Bir çox insanlar yuxusuzluğun müxtəlif növlərindən əziyyət çəkirlər. Bəs bu problem insan orqanizminə necə təsir göstərir? Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a danışan həkim Aygün Qurbanova bildirib ki, yuxusuzluqdan əziyyət çəkən insanlarda unutqanlıq daha çox olur. “Bu insanlarda diqqət, konsentrasiyanı cəm etməmək kimi problemlər meydana gəlir. Həmçinin kökəlməyə meyillilik olur. Ürək-damar sistemi problemləri inkişaf edərək

2024-cü ilin “Yaşıl dünya naminə həmrəylik” ili elan olunması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamının icrası ilə əlaqədar cari ilin oktyabr ayı ərzində “Məktəblərdə ekologiya ayı” layihəsinə start verilir. Layihənin məqsədi ətraf mühitin sağlamlaşdırılması, yaşıllıqların bərpası və artırılması, su ehtiyatları və dayanıqlı enerji mənbələrindən səmərəli istifadə edilməsi, yaşıl enerji növlərinin yaradılması istiqamətində uşaq və gənclərin maarifləndirilməsi, eləcə də gənc

Azərbaycanda son illərdə 2000-ci illərlə müqayisədə abortların sayında sürətli artımın olduğu görünür. Sfera.az Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, 15-49 yaşlı hər 1000 qadına 2000-2010-cu illər aralığında düşən abortların sayı 7,8-dən 9,9-a yüksəldiyi halda, 2011-2020-ci illərdə 14,3-ə, 2021-2023-cü illərdə 27,9-a yüksəlib. Xüsusən, son 3 ildə abortların sayında kəskin artım müşahidə edilir. Abortların sayı 2021-ci ildə 17,9-a, 2022-ci ildə 22,1-ə, 2023-cü

Alimlər ev heyvanlarının 36,4 %-də, sahiblərinin isə 12,5 %-də təhlükəli bakteriyalar aşkarlayıb. Bəs ev heyvanlarından insanlara hansı xəstəliklər keçə bilər? Mövzu ilə bağlı Sfera.az- a danışan baytar həkim Azər Həsənov bildirib ki, törədici bakteriya müəyyən xəstə heyvandan və ya insandan digər canlılara keçə bilir: “Bu isə zonos xəstəlikləri adlanır və bura müxtəlif bakteriya, virus, göbələk mənşəli xəstəlikləri daxil etmək olar. Ev heyvanlarının təmizliyinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.

Amerikalı genetik Tim Spektor bildirib ki, yulaf əzməsi dəmir, B vitaminləri, zülal kimi qida maddələri ilə zəngindir və xolesterolu aşağı salmağa kömək edir. Sfera.az xəbər verir ki, “Coventry Live” kanalına müsahibə verən Spektor yulaf əzməsini “pis" xolesterini azaltmaq üçün ideal qida adlandırıb. Onun sözlərinə görə, yulafın tərkibində aşağı sıxlıqlı həll olunan beta-qlükan lifi var və bu liflər lipoprotein səviyyələrini idarə etməyə kömək edir. Həkim “pis" xolesterolla mübarizədə səmərəli

Yumurta Altsheymer xəstəliyinə tutulma riskini azaldan qidalardan hesab olunur. Sfera.az xəbər verir ki, həftədə 1 dəfə yumurta yeyən insanlarda altsheymer riskinin 47 faiz daha az olduğu üzə çıxıb. Bunun əsas səbəbi isə kolin maddəsidir. Bu maddə beyində olan öyrənmə və yaddaş mərkəzlərinin fəaliyyətini stimullaşdırır. Kolin maddəsinin kənd toyuqlarının yumurtalarında daha yüksəkdir. Həkimlər yumurtanın yalnız Altsheymer xəstəliyinə tutlma riskini azaltmadığını bildirirlər. O, eyni zamanda

Səhiyyənin inkişafına baxmayaraq, insanlar el diliylə desək, türkəçarə üsullara üz tuturlar. Bəs insanların bu müalicə üsullarına üz tutması nə dərəcədə doğrudur? Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a danışan həkim Almaz İsmayılova bildirib ki, təbii vasitələrlə özbaşına müalicədə diqqətli olmaq lazımdır. “Xalq təbabəti üsullarından ağır olmayan xəstəliklərdə istifadə etmək olar. Bəzən zob, mədə-bağırsaq sistemi, onkoloji, kəskin böyrək xəstəliyi olan pasiyentlər belə türkəçarə müalicə üsullarından