Sağlıq

Tozlu hava şəraiti insanların sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır. Mütəxəssislər toz hissəsickləri ilə insan sağlamlığına ziyan ola biləcək xəstəliklərin yayıldığını vurğulayırlar. Sfera.az -a açıqlama verən terapevt, infeksionist Etibar Süleymanovun sözlərinə görə, insan orqanizmi təbii mühitə qarşı müəyyən müdafiə mexanizmlərinə malik olsa da, hazırkı şəraitdə əlavə tədbirlərin görülməsi vacibdir. Həkim bildirir ki, göz qapaqları, kipriklər, eləcə də burun boşluğundakı xırda tüklər tozun

Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzi bu ilin ilk 6 ayı ərzində ölümündən sonra orqanlarını bağışlamaq üçün razılıq ərizəsi imzalayan şəxslərin sayını açıqlayıb. Sfera.az Modern.az-a istinadən xəbər verir ki, mərkəzin verdiyi məlumata görə, son 6 ayda intensiv maarifləndirmə tədbirləri nəticəsində orqanlarını bağışlayanların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb: "Orqan transplantasiyası üçün 300 nəfər razılıq verib. Bununla da ölümündən sonra orqanlarını bağışlayanların sayı

Uzunmüddətli və ya intensiv isti hava şəraiti insanların emosional vəziyyətinə ciddi təsir göstərir. Sfera.az Qaynarinfo-ya istinadla xəbər verir ki, bu barədə psixoterapevt Yuliya Romanenko danışıb. Həkim bildirib ki, yüksək temperatur bəzi insanlarda narahatlıq, aqressiya və qıcıqlanma doğurur, bu da ətrafdakılarla münasibətlərə mənfi təsir göstərə bilər. Romanenkonun sözlərinə görə, insanın fizioloji vəziyyəti ilə emosional durumu daim paralel şəkildə fəaliyyət göstərir: "Birində dəyişiklik

“Yay mövsümündə dənizlə təmas uşaqlar üçün həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan faydalıdır. Dəniz havası, günəş və hərəkət immun sistemini gücləndirə bilər. Amma son illərdə biz həkimlər olaraq müşahidə edirik ki, dənizdən sonra uşaqlarda müxtəlif infeksion əlamətlər – öskürək, qızdırma, qusma, ishal və qarın ağrısı ilə müraciətlər artmaqdadır”. Sfera.az bildirir ki, bu sözləri “Yeni Sabah”a açıqlamasında pediatır, infeksionist Aytən Ziyadova bildirib. Həkim məsələ ilə bağlı bir sıra məqamları

ABŞ-nin Yuta ştatında aparılan yeni elmi araşdırma hava çirkliliyi ilə beyin qanaması arasında mümkün əlaqəni üzə çıxarıb. Yuta Universitetinin neyrocərrahı Dr. Robert Rennertin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu, hava çirkliliyi ilə tanınan Vasatç Front bölgəsində son beş il ərzində beyin anevrizması diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilən 70 nəfərin məlumatlarını təhlil edib. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, araşdırma nəticələrinə görə, beyin qanaması hallarının hava

ABŞ-nin Ohayo ştatında qeydə alınan doğuş tibb dünyasında maraqla qarşılanıb. 31 il əvvəl – 1994-cü ildə dondurulmuş embriondan dünyaya gələn Taddeus Daniel Piers adlı körpə, “dünyanın ən yaşlı embrionundan doğulan körpə” adlandırılıb. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, məlumata görə, Lindsey və Tim Piers cütlüyü uzun illər övlad sahibi olmaq üçün mübarizə aparıb. Nəhayət, 2024-cü ilin noyabrında onlar xüsusi proqram vasitəsilə 1994-cü ildən bu yana dondurulmuş vəziyyətdə

Alimlər insan intellekti ilə bağlı genlərin böyük hissəsinin X xromosomundan gəldiyini düşünürlər. Qadınlar iki X xromosomu daşıdıqları üçün analar bu genləri övladlarına ötürmək baxımından atalardan daha üstün mövqedədirlər. Sfera.az xəbər verir ki, siçanlar üzərində aparılan tədqiqatlar göstərib ki, ana genləri əsasən beynin inkişafı ilə əlaqəlidir. Ata genləri isə daha çox aqressivlik, instinktiv davranış və iştaha kimi xüsusiyyətləri formalaşdırır. 12.000-dən çox uşaq üzərində aparılan

Elm və texnologiyada baş verən sürətli inkişaflar yaxın illərdə bir sıra ağır xəstəliklərin müalicəsini mümkün edə bilər. Sfera.az xəbər verir ki, mütəxəssislər 2030-cu ilə qədər xərçəng, korluq və iflic kimi ciddi sağlamlıq problemlərinin effektiv şəkildə aradan qaldırıla biləcəyini bildirirlər. Xərçəngin müalicəsində yeni nəsil mRNT vaksinləri ümidverici nəticələr göstərir. Bu vaksinlər bədənin immun sistemini şiş hüceyrələrinə qarşı aktivləşdirir. Artıq bir neçə prototip klinik sınaq

ABŞ-də qidaların insan orqanizminə təsirini öyrənmək üçün aparılan genişmiqyaslı bir araşdırmada 100 mindən çox insan təxminən 10 il ərzində izlənilib. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, iştirakçıların orta yaşı 63 olub və bu müddətdə 2 minə yaxın insanda ağciyər xərçəngi aşkarlanıb. Nəticələr göstərib ki, ən çox ultra emal olunmuş qidaları qəbul edən insanlarda xəstəliyə tutulma riski, ən az istifadə edənlərlə müqayisədə 41 faiz yüksəkdir. Ultra emal olunmuş qidalar çoxsaylı

Yay aylarında uşaqların boş vaxtlarının çox olması onların informasiya və texnologiya məhsullarından asılılığını daha da artırır. Havanın isti keçməsi, tətil rejimi, evdə keçən uzun saatlar uşaqların telefonlarla və ekran qarşısında daha çox vaxt keçirməsini adi hala çevirir. Lakin bu halın uşaqların fiziki və psixoloji sağlamlığına ciddi təsirləri var. Mövzu ilə bağlı pediatr Aytən İsmayılzadə Sfera.az –a açıqlama verib. Pediatrın sözlərinə görə, təkcə yayda deyil, bütün fəsillərdə uşaqları

Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının 2017-ci il 27 iyul tarixli 34 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Nadir hallarda rast gəlinən və spesifik müalicə tələb edən xəstəliklərin müalicəsi üçün nəzərdə tutulan dərman vasitələrinin siyahısı"nda dəyişiklik edilib. Sfera.az xəbər verir ki, bununla bağlı Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyası müvafiq qərar qəbul edib. Dəyişikliyə əsasən, "Fabhalta" dərman vasitəsi həmin siyahıya əlavə edilib. Bununla da siyahıda yer ala dərmanların sayı 124-ə çatıb. Qeyd edək

Azərbaycanda 2024-cü ilin statistikasına əsasən, ölüm hallarının əsas səbəbləri məlum olub. Sfera.az -a Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumata görə, əhalinin ən çox həyatını itirməsinə səbəb olan xəstəliklər sırasında birinci yerdə qan-dövranı sistemi xəstəlikləri dayanır. Statistikaya əsasən, 2024-cü ildə əhalinin hər 100 min nəfərindən 326,3 nəfəri məhz bu xəstəliklər səbəbilə dünyasını dəyişib. İkinci yerdə yenitörəmələr - yəni xərçəng və digər onkoloji xəstəliklər gəlir. Onlardan

Son illərdə həm dünyada, həm də Azərbaycanda eyni cinslər arasında münasibət mövzusu getdikcə daha çox gündəmə gəlir. İnsan hüquqları və fərdi seçim kontekstində bu məsələni müzakirə etməyə ehtiyac olduğu halda, bir çox ailələrdə narahatlıq doğuran suallar yaranır: “Bu meyillər doğuşdanmı gəlir, yoxsa sonradanmı yaranır?”, “Uşaqlarda belə meyillər erkən yaşda necə aşkar olunur?”, “Bunun qarşısını almaq mümkündürmü?” Sfera.az -ın əməkdaşı bu suallara cavab tapmaq üçün klinik psixoloq, seksoloq

İlon Maskın "Neuralink" şirkəti görmə əlilliyi olan şəxslər üçün beyin çipi hazırlayır. Sfera.az xəbər verir ki, vizual beyin bölgələrini stimullaşdıran çip insanlar üzərində sınaqlar üçün FDA təsdiqini alıb və erkən sınaq mərhələsindədir. Bu, beyin-maşın interfeyslərində inqilab etmək və əlilliyə qayğını dəyişdirmək məqsədi daşıyır. Məlumata görə, gələn ilə yeniliyin təqdim olunması gözlənilir. Firuzə Əliyeva Sfera.az

Son illər həm dünyada, həm də Azərbaycanda tatulara maraq artır. Bəzi insanlar sadəcə bədəninə deyil, hətta göz bəbəyini də tatu etdirir. Bu dəb axınının arxasında sağlamlıq üçün təhlükə olub-olmaması mübahisə mövzusudur. Qərb ölkələrində aparılan bir sıra araşdırmalarda bildirilir ki, tatu bəzən insan orqanizmində ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Bunlara QİÇS, Hepatit B, C, D virusları, allergik reaksiyalar və hətta xərçəng riski də daxildir. Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən tibb

Fiziki fəaliyyətin sağlamlığa faydalı olması mübahisə doğurmur. Daha da önəmlisi, müəyyən məşqlərin müntəzəm yerinə yetirilməsi ömrə illər əlavə edə bilər. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə "Parade" nəşri yazır. Bununla belə, qeyd olunur ki, bəzi məşqlər orqanizmi həddindən artıq yora bilər. Məsələn, bəziləri üçün uzunmüddətli qaçış diz oynaqlarına ağır yük salır və zamanla ağrılara səbəb olur. Fizioterapevtlər hansı məşqlərin uzunömürlülüyə müsbət təsir etdiyini izah ediblər. Onların

Yapon alimləri tibbdə əsl sıçrayış əldə ediblər. Onlar Daun sindromuna səbəb olan əlavə 21 xromosomu tamamilə çıxara biliblər. Sfera.az bildirir ki, Mie Universitetinin yapon alimləri qrupu Daun sindromundan məsul olan əlavə xromosoma təsir edən gen redaktə metodu hazırlayıb. Təcrübə laboratoriya şəraitində insan hüceyrələri üzərində aparılıb. Trisomiya aradan qaldırıldıqdan sonra genlər sağlam hüceyrələrinki kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb: onların aktivliyi artıb, hüceyrə stressinin

Burun axması xəstəliyin ən çox görülən simptomlarından biridir. İnsanlar çox vaxt buna əhəmiyyət vermirlər, lakin bu, ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Sfera.az xəbər verir ki, bunu "Gazeta.Ru"ya müsahibəsində otorinolarinqoloq Dmitri Denisov deyib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, müalicə olunmayan burun axıntısı çənə sinüziti, frontal sinüzit və digər xəstəliklərə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, Denisov qeyd edib ki, mucusun rəngi burun müalicəsi üçün vacib deyil. "Əksər hallarda, axıdmanın

Fransız alimlərinin apardığı yeni araşdırma lama qanından əldə edilən nanobadi adlı zülalın şizofreniyanın müalicəsində potensial vasitə ola biləcəyini ortaya qoyub. Sfera.az xəbər verir ki, tədqiqat nəticələrinə əsasən, bu maddə beynin qlütamat reseptorlarına təsir göstərərək siçanlarda şizofreniyaya bənzər simptomları əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa müvəffəq olub. “INSERM” Tibb Tədqiqatları İnstitutunun alimləri tərəfindən aparılan sınaqlarda siçanlara yalnız bir doza nanobadi yeridilib.

ABŞ-də aparılan araşdırma, xərçəngin müalicəsində istifadə olunan letrozol və irinotekan dərmanlarının altsheymer xəstəliyinin beyində yaratdığı zədələri geri çevirə bildiyini ortaya qoyub. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Kaliforniya Universiteti San-Fransisko (UCSF) və Gladstone İnstitutları tərəfindən aparılan tədqiqatda bu dərmanlar siçanlar üzərində sınaqdan keçirilib. Nəticədə beyindəki zərərli tau zülalları azalıb, yaddaş və öyrənmə funksiyaları isə yaxşılaşıb. Letrozol

Son zamanlar uşaqlar arasında qusma, yüksək hərarət və qarın ağrısı ilə müşaiyət olunan xəstəlik yayılıb. Bu əlamətlər adətən birdən-birə başlayır və bəzi hallarda uşaqlar qida qəbulundan imtina edir, halsızlıq və süstlük müşahidə olunur. Xəstəliyin yaranma səbəbi ilə bağlı Sfera.az - a açıqlama verən professor, tibb elmləri doktoru Adil Qeybulla hazırda epidemioloji vəziyyətin bir qədər qarışıq olduğunu bildirib. Professorun sözlərinə görə, uşaqlar arasında yüksək hərarət, qusma, qarın ağrısı

Azərbaycanda bəzi qadınların 700-800 manat qarşılığında follikul (yumurta hüceyrəsi) donorluğu etdiyinə dair məlumatlara rast gəlinir. Sosial şəbəkələrdəki elanlardan görünür ki, belə halların sayı son vaxtlarda daha çox artıb. Sosial şəbəkələr və bəzi özəl klinikaların reklamlarında bu sahədə təkliflərin çoxalması isə həm genetik, həm hüquqi, həm də etik baxımdan ciddi narahatlıqlar doğurur. Ən önəmlisi isə budur: bu proses nə qanunla tənzimlənir, nə də dövlət nəzarətinə tabedir. Dövlət

Yay aylarında artan temperatur və rütubət fonunda insanların ən çox müraciət etdiyi kosmetik məhsullardan biri dezodorantlardır. Satışa çıxarılan dezodorantların bir çoxunun tərkibində alüminium birləşmələr olur. Belə dezodorantların insan sağlamlığına zərər vurduğuna dair iddialar var. Bu da bir çox insanı alternativ məhsullara və təbii vasitələrə yönəldir. Mövzu ilə bağlı Sfera.az -a açıqlama verən dermatoveneroloq Cavad Paşabəyli məhsul seçərkən diqqətli olmağı tövsiyə etdi. Onun sözlərinə

Yeni bir elmi araşdırma sübut edib ki, sürətlə qocalan insanların xroniki xəstəliklərə tutulma riski digər insanlara nisbətən 18 faiz daha yüksəkdir. Sfera.az “Daily Mail” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, Dyuk Universitetinin psixologiya və nevrologiya professoru Əhməd Həririnin rəhbərlik etdiyi tədqiqat 860 nəfərin beyin müayinəsi əsasında aparılıb. Professor Həriri bildirib ki, bu araşdırmanın ən maraqlı tərəfi ondan ibarətdir ki, orta yaşlılardan toplanan beyin məlumatları vasitəsilə