Dünyanı mühüm seçkilər gözləyir: ABŞ, Rusiya, İsrail...
2026-cı ilin sonuna qədər dünyanın bir sıra ölkələrində prezident və parlament seçkiləri keçiriləcək. Sentyabr ayından etibarən seçki gündəmi xüsusilə Avropa, Yaxın Şərq, Amerika və Afrikada bir sıra mühüm siyasi prosesləri əhatə edəcək.
Sfera.az xəbər verir ki, yaxın aylarda keçiriləcək seçkilər arasında böyük dövlətlərdə parlament seçkiləri ilə yanaşı, hökumətlərin formalaşmasına birbaşa təsir göstərəcək ümumi seçkilər də var.
İlk diqqət çəkən seçkilərdən biri Rusiyada keçiriləcək. Dövlət Dumasına seçkilər sentyabrın 18-20-də baş tutacaq. 450 yerlik parlamentin yeni tərkibi müəyyənləşəcək. Bu, 2022-ci ildə Ukraynada genişmiqyaslı müharibənin başlamasından sonra Rusiyada keçirilən ilk parlament seçkiləridir.
Mərakeşdə parlament seçkilərinin sentyabrın 23-də keçirilməsi planlaşdırılır. Sentyabrın sonlarında San-Tome və Prinsipidə də parlament seçkiləri keçiriləcək. Beynəlxalq seçki təqvimlərində sentyabrın 27-si bu ölkədə Milli Assambleya seçkilərinin tarixi kimi göstərilir.
Oktyabr ayında seçki gündəliyi daha da genişlənəcək. Braziliyada prezident, parlament və qubernator seçkiləri oktyabrın 4-də keçiriləcək. Zəruri olduğu halda prezident və qubernator seçkilərində ikinci turun oktyabrın 25-də keçirilməsi nəzərdə tutulur. Seçkilərdə prezidentlə yanaşı, Konqresin hər iki palatasının və ştat rəhbərlərinin tərkibi müəyyənləşəcək.
Bosniya və Herseqovinada da oktyabrın 4-də prezidentlik və parlament seçkilərinin keçirilməsi planlaşdırılır. Serbiyada isə növbədənkənar parlament seçkiləri oktyabrın 25-nə təyin edilib. Prezident Aleksandar Vuçiç parlamenti buraxaraq erkən seçki elan edib.
Oktyabrın 27-də İsraildə Knesset seçkiləri keçiriləcək. Seçkinin nəticəsi parlamentin yeni tərkibini və nəticə etibarilə hökumətin formalaşmasını müəyyənləşdirəcək.
Noyabr ayında isə dünyanın ən böyük siyasi sistemlərindən birində – ABŞ-də Konqres seçkiləri keçiriləcək. Noyabrın 3-də seçicilər Nümayəndələr Palatası və Senatın tərkibinin yenilənməsi üçün səs verəcəklər. Bu seçkilər prezident seçkisi olmasa da, Konqresdə siyasi qüvvələr arasındakı nisbət ABŞ-ın daxili siyasətinə və qanunvericilik prosesinə təsir edə bilər.
Noyabrın 7-də Yeni Zelandiyada parlament seçkiləri, noyabrın 15-də isə Kabo-Verdedə prezident seçkiləri keçiriləcək. Dekabrda da seçki təqvimi davam edəcək. Qambiyada prezident seçkiləri dekabrın 5-nə, Qvineya-Bisauda isə ümumi seçkilər dekabrın 6-na planlaşdırılıb. Qvineya-Bisauda siyasi sistem və prezidentlik institutunun səlahiyyətləri ilə bağlı dəyişikliklər də ölkənin siyasi gündəmində mühüm yer tutur.
Beləliklə, 2026-cı ilin sonuna qədər keçiriləcək seçkilər arasında Rusiya, Braziliya, Serbiya, İsrail və ABŞ kimi ölkələrdəki səsvermələr beynəlxalq siyasət baxımından xüsusi diqqət çəkir. Bununla yanaşı, Yeni Zelandiya, Kabo-Verde, Qambiya və Qvineya-Bisau kimi ölkələrdə keçiriləcək seçkilər də həmin ölkələrin siyasi rəhbərliyinin və parlamentlərinin gələcək tərkibinin müəyyənləşməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Seçki tarixləri və formatları siyasi qərarlardan və seçki orqanlarının sonrakı qərarlarından asılı olaraq dəyişə bildiyindən, tarixlərə dair məlumatlar seçki təqvimi yeniləndikcə dəqiqləşdirilə bilər.
Bəsti Rəfizadə
Sfera.az
