Liftdən istifadə ömrümüzü qısaldır
Lift əvəzinə pilləkənlərdən istifadə etmək insanların daha uzun yaşamasına kömək edə bilər.
Sfera.az xəbər verir ki, bunu İngiltərənin Şərqi Angliya Universiteti və Norfolk və Norviç Universitet Xəstəxanasının alimlərinin apardığı genişmiqyaslı araşdırma göstərib.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, müntəzəm olaraq pilləkən qalxan insanların ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riski pilləkəndən nadir hallarda istifadə edənlərlə müqayisədə 39 faiz, bütün səbəblərdən ölüm riski isə 24 faiz daha aşağıdır.
Pilləkən qalxmaq həmçinin infarkt, insult və ürək çatışmazlığı kimi ciddi ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf ehtimalının azalması ilə əlaqələndirilib.
Ürək-damar xəstəlikləri hazırda dünyada ölümün əsas səbəbi olaraq qalır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bir çox halların qarşısını müntəzəm fiziki aktivlik, sağlam qidalanma, normal çəkinin qorunması, siqaretdən uzaq durmaq, eləcə də qan təzyiqi, xolesterin və diabetə nəzarət etməklə almaq mümkündür.
Tədqiqatçılar pilləkən qalxmağın sağlamlığa təsirini müəyyənləşdirmək üçün təxminən 1 900 araşdırmanı nəzərdən keçirib və 480 mindən çox insanın iştirak etdiyi 9 yüksək keyfiyyətli tədqiqatın nəticələrini birləşdiriblər.
İştirakçıların yaşı 35-84 arasında olub. Onların təxminən 53 faizi qadınlardan ibarət olub. Araşdırmaya həm sağlam insanlar, həm də əvvəllər ürək-damar xəstəliyi keçirmiş şəxslər daxil edilib. İştirakçıların median müşahidə müddəti 14 il təşkil edib.
Məlumatların təhlili müntəzəm pilləkən qalxmaqla həm ürək-damar xəstəliklərindən ölüm, həm də bütün səbəblərdən ölüm riskinin aşağı olması arasında davamlı əlaqə olduğunu göstərib.
Əvvəlki araşdırmalar da həftə ərzində bir neçə dəfə qısa müddət ərzində pilləkən qalxmağın ürək-tənəffüs sisteminin fiziki hazırlığını yaxşılaşdıra və xolesterinin səviyyəsini azaltmağa kömək edə biləcəyini göstərib.
Təhlilə daxil edilən böyük bir araşdırmada gündə təxminən 6 mərtəbə pilləkən qalxmağın xüsusilə nəzərəçarpan sağlamlıq faydaları ilə əlaqəli olduğu müəyyənləşdirilib. Bununla belə, alimlər ən optimal pilləkən qalxma müddəti və tezliyini müəyyən etmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər.
Araşdırma daha çox pilləkən qalxmağın daha böyük fayda verə biləcəyini də göstərib. Bununla belə, fiziki aktivlikdə nisbətən kiçik artımlar belə sağlamlıq göstəricilərində müsbət dəyişikliklərlə əlaqələndirilib.Alimlərin fikrincə, nəticələr qısa müddətli fiziki aktivliyin belə sağlamlıq üçün əhəmiyyətli faydalar verə biləcəyini göstərən digər araşdırmaları da dəstəkləyir.
Dünyada böyüklərin dörddə birindən çoxu tövsiyə olunan fiziki aktivlik səviyyəsinə çatmır. Buna görə də iş yerlərində, ictimai binalarda və yaşayış məkanlarında insanları lift əvəzinə pilləkəndən istifadə etməyə təşviq etmək ürək-damar sağlamlığının qorunması üçün sadə və əlçatan üsullardan birinə çevrilə bilər.
Lakin pilləkən qalxmaq hər kəs üçün uyğun deyil. Hərəkət məhdudiyyəti və ya müəyyən oynaq problemləri olan insanlar digər fiziki aktivlik növlərinə üstünlük verməlidirlər. Tədqiqatçılar gələcək araşdırmalarda fiziki aktivliyi daha dəqiq ölçmək və sağlamlıq üçün ən optimal pilləkən qalxma miqdarını müəyyənləşdirmək məqsədilə xüsusi taxılan cihazlardan istifadə edilməsini təklif edirlər.
Qeyd edək ki, “Evaluating the Impact of Stair Climbing on Cardiovascular Risk Reduction: A Systematic Review and Meta-analysis” adlı araşdırma "American Journal of Cardiovascular Drugs" jurnalında dərc olunub.
Firuzə Əliyeva
