Sağlıq

Bir çox cəmiyyətlərdə nəsildən-nəslə ötürülən ümumi bir inanc var: "Soyuq hava xəstələndirir." Soyuq hiss edərkən çölə çıxmaq, sərin mühitdə yatmaq və ya yağışda islanmaq çox vaxt qrip və soyuqdəymə ilə əlaqələndirilir. Lakin elmi məlumatlar göstərir ki, xəstəliyin səbəbi təkcə soyuq hava deyil; immunitet, viruslar və ətraf mühit şəraiti hamısı rol oynayır. Sfera.az bildirir ki, Vestminster Universitetindən Manal Məhəmməd bu ümumi inanca elmi baxımdan izah verib. Xəstəliklər birbaşa soyuqdəymə

Yeni qlobal epidemiyanın baş vermə ehtimalı hələ də yüksək olaraq qalır və mümkün vaxt kimi 2026-cı il göstərilir. Qərb mediasında bu təhlükə şərti olaraq “X xəstəliyi” adlandırılıb. Sfera.az xəbər verir ki, “Daily Star” portalının məlumatına görə, ekspertlər hazırda aktiv şəkildə inkişaf edən və potensial olaraq dünya miqyasında yayılma yarada biləcək bir neçə virusu xüsusi risk qrupuna daxil edirlər. Ən çox müzakirə olunan təhlükələrdən biri “mpox” adlanan, yəni meymunçiçəyi kimi tanınan

Mağazalarda məhz azyaşlı uşaqlar üçün nəzərdə tutulan kosmetik vasitələr, kremlər, losyon, hətta uşaqlar üçün dodaq boyaları və digər makiyaj məhsullarının sayında artım müşahidə olunur. Valideynlər bu məhsulları adətən “uşaq üçün xüsusi hazırlanıb” ifadəsinə güvənərək təhlükəsiz hesab edirlər. Halbuki uşaqların dərisi böyüklərlə müqayisədə daha incə, daha həssas və xarici təsirlərə qarşı daha müdafiəsizdir. Valideynləri maraqlandıran suallardan biri isə erkən yaşda kosmetik vasitələrdən

Qaraciyər xərçənginin erkən mərhələlərində ümumi yorğunluq və zəiflik kimi "maskalanır". Sfera.az xəbər verir ki, həkim Dmitri Zinatulin bel ağrısını qaraciyər xərçənginin əlaməti kimi müəyyən etdi. Bədxassəli xəstəliyin ilkin mərhələsi demək olar ki, assiçptomatik ola bilər və ya görünən simptomlar ciddi görünməyə bilər. Ola bilər yalnız zəiflik, sürətli yorğunluq və epiqastrik və sağ hipokondriyada ağırlıq hissi kimi özünü göstərir. Cərrah Zinatulin qeyd edib ki, patoloji proses irəlilədikcə

Azərbaycanda ötən ilin 11 ayı ərzində su çiçəyinə yoluxma halları artıb. Rəsmi statistik məlumatlarda qeyd olunur ki, hələ ötən ilin ilk 5 ayında ölkədə 17 595 yoluxma halı qeydə alınmışdı. Bəs su çiçəyinin əlamətləri nədir? Bu xəstəliyə yoluxma baş verərsə, müalicəsi necə aparılmalıdır? Sfera.az xəbər verir ki, dünyada hər il təxminən 140 milyon nəfər su çiçəyi xəstəliyinə yoluxur. Bu yoluxanların arasında təxminən 4,2 milyon ağırlaşma halı qeydə alınır. Bunlardan da təxminən 4 200-ü ölümlə

Çay Azərbaycanda və dünyada ən çox istehlak olunan içkilərdən biridir. Sfera.az səhər süfrəsindən tutmuş gün ərzində fasilələrə qədər çay bir çox insan üçün vazkeçilməzdir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, çayın faydalı olması onun miqdarından və növündən birbaşa asılıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam bir insan üçün gündə 2–4 stəkan çay ideal hesab olunur. Bu miqdar orqanizmi faydalı maddələrlə təmin edir və mənfi təsirlərə səbəb olmur. Çay antioksidantlarla zəngindir, immun

Hazırda mövsümi virus infeksiyaları geniş vüsət alıb. Demək olar ki, hər gün ətrafımızda bu və ya digər virus xəstəliyinə yoluxan insanların sayının artdığı müşahidə olunur. Xəstələnənlərin sayı kifayət qədər çoxdur və bu vəziyyət həm uşaqlar, həm də böyüklər arasında özünü açıq şəkildə göstərir. Xüsusilə hava şəraitinin dəyişkənliyi, temperatur fərqləri və immun sisteminin zəifləməsi virusların daha sürətlə yayılmasına şərait yaradır. Nəticədə tənəffüs yolları infeksiyaları, qripə bənzər

Mütəmadi intim münasibətlərin insanın psixoloji vəziyyətinə müsbət təsir göstərdiyi müəyyən olunub. Aparılan yeni araşdırmaya görə, həftədə bir və ya iki dəfə cinsi əlaqədə olmaq daha stabil zehni sağlamlıq və depressiya riskinin azalması ilə əlaqələndirilir. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə Şandonq Universitetinin professoru Mutonq Çen məlumat verib. Onun sözlərinə görə, araşdırma çərçivəsində 15 mindən çox insanın cinsi fəaliyyəti və psixo-emosional rifah göstəriciləri təhlil olunub.

Dünyada ölüm səbəbləri arasında hələ də ürək və damar xəstəlikləri birinci yerdədir. 2022-ci ilin məlumatlarına görə, dünya üzrə 19 milyon 800 min insan ürək-damar xəstəlikləri səbəbindən həyatını itirib. Xüsusilə qış aylarında ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli risklər nəzərə çarpacaq dərəcədə artır. Bədənimiz soyuq havada istiliyini qorumaq üçün qan damarlarını daraldır. Damarların yığılması qan axınını çətinləşdirir və təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur. Nəticədə, ürək bədənə qan vurmaq üçün

Alzheimer xəstəliyinin qeyri-invaziv müalicə üsulları nevrologiyada əsas məqsəd olaraq qalır. Çinli tədqiqatçıların yeni işi, 40 Hs səs stimullaşdırmasının potensial terapevtik yanaşma kimi istifadəsini dəstəkləyən inandırıcı dəlillər əlavə edib. Sfera.az xəbər verir ki, Alzheimer xəstəliyində beyində diqqət, yaddaş və neyron şəbəkələrinin sinxron işləməsi ilə əlaqəli olan qamma aktivliyi tədricən zəifləyir. Bəs beyində bu itirilmiş ritmi bərpa edə bilsək necə olar? Çin Elmlər Akademiyasının

Tufts Universitetində aparılan elmi araşdırmalar nəticəsində süfrə şəkərinə demək olar ki, eyni dada malik, lakin sağlamlığa mənfi təsirləri xeyli az olan nadir bir şəkərin istehsalı üçün yeni üsul hazırlanıb. Sfera.az xəbər verir ki, universitetin alimləri “tagatoz” adlanan bu şirinləşdiricinin daha səmərəli və ucuz istehsal yolunu tapıblar. Aşağı kalorili olması, qan şəkərinə minimal təsir göstərməsi və ağız-bağırsaq sağlamlığı üçün potensial faydaları tagatozu şəkərə alternativlər arasında

Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri Rasim Balayevin səhhətində problem yaranıb. Sfera.az Bakıvaxtı.az-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə Xalq artistinin oğlu məlumat yayıb. O qeyd edib ki, Rasim Balayev hazırda əsəb pozğunluğu keçirir. “Yeni Sabah” isə xatırladıb ki, Rasim Balayev 1972-ci ildə atasının vəfatından sonra güclü sarsıntı keçirərək, bir müddət xəstəxanada depressiya əlehinə müalicə alıb. O, 2017-ci ildə Mərkəzi Gömrük Hospitalında Türkiyədən gələn həkim nevropotoloqun

Avstraliyanın Qriffit Universitetinin alimləri xroniki yorğunluq sindromunun (mialgik ensefalomielit) mümkün bioloji səbəbini müəyyən ediblər. Araşdırmaya görə, bu xəstəlik zamanı hüceyrələrdə kalsiumun ötürülməsinə cavabdeh olan TRPM3 ion kanalının fəaliyyəti zəifləyir. Sfera.az xəbər verir ki, alimlər qeyd edirlər ki, kalsium siqnalları immun sisteminin normal işləməsi üçün vacibdir və bu mexanizmin pozulması xroniki yorğunluq, ağrı, başgicəllənmə və zehni problemlərlə müşayiət olunan

Son dövrlərdə arıqlamaq üçün uzun müddət ac qalmağı üstün tutan şəxslərin sayı artıb. Sfera.az xəbər verir ki, qabaqcıl ölkələrdə sağlamlıq mərkəzilərinin apardığı araşdırmalar göstərir ki, bu üsul yalnız müvəqqəti çəki azalmasına səbəb olmaqla qalmır, eyni zamanda sağlamlığa ciddi mənfi təsirlər də göstərə bilir. Uzun müddətli aclıq bədən metabolizmini ləngidir və enerji istehsalını azaldır. Nəticədə əzələ kütləsi itir, bədən yağ toplama rejiminə keçir. Eyni zamanda, qlükoza və hormon

Araşdırmalara görə, gözlənilməz və tez-tez telefon zəngləri bəzi insanlarda stress və həyəcan hissini artırır. Mütəxəssislər bildirib ki, bu cür hallarda orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsi yüksəlir, ürək döyüntüsü sürətlənir və qan təzyiqində müvəqqəti artım müşahidə oluna bilər. Araşdırmalarda vurğulanıb ki, telefon zəngləri birbaşa ürək xəstəliyi yaratmasa da, stressə meyilli, anksiyete və panik atak yaşayan, eləcə də yüksək təzyiq problemi olan şəxslər üçün bu təsirlər daha qabarıq

Son illərdə telefon, planşet və kompüterdən istifadənin artması, xüsusilə gənclər arasında mavi ekrana uzunmüddətli məruz qalma ilə bağlı sağlamlıq risklərini gündəmə gətirib. Sfera.az xəbər verir ki, saatlarla ekran qarşısında vaxt keçirmək həm fiziki, həm də psixoloji problemlərin yaranma ehtimalını artırır. Uzunmüddətli ekrana tamaşa etmək ilk növbədə göz sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Göz yorğunluğu, quru göz sindromu, baş ağrıları və bulanıq görmə ən çox rast gəlinən problemlər

Dövlət Statistika Komitəsinin nəşr etdirdiyi “Azərbaycanda hüquqpozmalar” məcmuəsinə əsasən, 2024-cü ildə 4 967 nəfər narkomaniya səbəbilə ilk dəfə xəstə kimi qeydiyyata alınıb. Bu göstərici 2023-cü ildə 3 796, 2020-ci ildə isə 2 723 nəfər olub. Ötən il ölkə üzrə ümumilikdə 40 490 nəfər narkomaniya ilə əlaqədar tibb müəssisələrində qeydiyyatda olub ki, bu da 2023-cü illə müqayisədə 3 831 nəfər çoxdur. Qeyd olunanlar yalnız rəsmi statistikanı əhatə edir. Təbii ki, qeydiyyata düşməyənlər də var.

Elmi araşdırmalar bəzi meyvə və tərəvəzlərin xərçəng riskini azaltmaqda mühüm rol oynadığını göstərir. Sfera.az xəbər verir ki, araşdırmaların nəticələrinə görə, düzgün və balanslı qidalanma xərçəngin yaranma mexanizmlərinə birbaşa təsir edərək xəstəliyin qarşısının alınmasına kömək edə bilər. Kələm, brokoli və gül kələmi kimi kələmkimilər fəsiləsinə aid tərəvəzlər xərçəngə qarşı ən güclü qoruyucu təsirə malik qidalar sırasında yer alır. Bu tərəvəzlər qlükosinolatlar baxımından zəngindir və

Dünyada elektron siqaretlərin (veyp) istifadəsi sürətlə artsa da, aparılan elmi araşdırmalar bu məhsulların tam təhlükəsiz olmadığını göstərir. Tədqiqatlar elektron siqaret çəkən insanlarla ümumiyyətlə çəkməyənlər arasında sağlamlıq baxımından ciddi fərqlər olduğunu üzə çıxarıb. Sfera.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, elektron siqaret istifadə edən şəxslərin orqanizmi nikotin və müxtəlif kimyəvi maddələrə məruz qalır. Bu maddələrin səviyyəsi klassik siqaretlə müqayisədə bəzən daha aşağı

Gecə 10-da yatıb səhər 6-da oyanan insanlarla gecə 1-də yatıb səhər 9-da duranlar arasında fərqlər hər zaman müzakirə olunur. Sfera.az xəbər verir ki, yuxunun yalnız müddəti deyil, vaxtı da insan sağlamlığına ciddi təsir göstərir. Erkən yatıb erkən oyanan insanların bioloji saatı (sirkadiyen ritmi) cəmiyyətin gündəlik iş və sosial rejiminə daha uyğun olur. Bu isə gün ərzində daha yüksək fiziki aktivlik, diqqətlilik və enerji ilə nəticələnir. Gecə saat 22:00-da yatan şəxslərdə hormon balansı

Duz gündəlik qidalanmanın ayrılmaz hissəsidir. Yeməklərə dad verməklə yanaşı, orqanizmdə su-duz balansının qorunmasında, sinir sisteminin və əzələlərin normal fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, duzdan həddindən artıq istifadə sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər. Buna görə də yeməklərə nə qədər duz tökülməli olduğu məsələsi xüsusi diqqət tələb edir. Sfera.az xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən, sağlam yetkin insanın gündəlik

Son günlər yayılan və kəskin simptomlarla müşahidə olunan virusun ən ağır formasının pnevmoniya olduğu bildirilir. Bəs görəsən, pnevmoniya necə yaranır və hansı hallarda daha ciddi şəkil alır? Risk qrupuna daxil olan şəxslər kimlərdir və insanlar hansı tədbirlərə diqqət etməlidir? Pulmonoloq Əsəd Beydullayev Sfera.az -a açıqlamasında bildirib ki, qış aylarının gəlməsi ilə viral infeksiyaların sayında artma müşahidə olunur. Onun sözlərinə görə, bunlarr il olan mövsümi qrip xəstəlikləridir: “Bu

Müasir dövrdə insanların vaxt qazanmaq məqsədilə tez-tez istifadə etdiyi məişət texnikalarından biri mikrodalğalı sobadır. Yeməklərin bir neçə dəqiqə ərzində qızdırılması rahatlıq yaratsa da, mütəxəssislər bu cihazdan düzgün istifadə olunmadıqda müəyyən sağlamlıq və təhlükəsizlik risklərinin meydana çıxa biləcəyini bildirirlər. Sfera.az xəbər verir ki, məlumata görə, mikrodalğalı sobada yeməklər hər zaman bərabər şəkildə qızdırılmır. Bu xüsusilə ət, toyuq və süd məhsullarında təhlükə yarada

Probiotiklərlə zəngin qidaların gündəlik qidalanmada istifadəsi bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir. Sfera.az xəbər verir ki, qatıq, kefir, turş kələm, kimchi, kombucha, miso və tempeh kimi fermentləşdirilmiş məhsullar faydalı bakteriyalarla zəngindir və həzm sistemini gücləndirir. Qidaların etiketində “live & active cultures” yazısı olan məhsullar probiotik baxımından xüsusilə üstün hesab olunur. Qeyd edək ki, probiotiklərlə yanaşı prebiotik qidaların (sarımsaq, soğan, banan, tam taxıllar)