Bu gün Ümumdünya Psixi Sağlamlıq Günüdür
Bu gün, oktyabrın 10-u Ümumdünya Psixi Sağlamlıq Günü kimi qeyd olunur. Günün əsas məqsədi psixi sağlamlığın əhəmiyyətinə diqqət çəkmək, bu sahədə məlumatlılığı artırmaq və psixoloji çətinliklərlə üzləşən insanlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılmasına töhfə verməkdir.
Sfera.az xəbər verir ki, Ümumdünya Psixi Sağlamlıq Günü ilə bağlı 2026-cı ildə kampaniyanın əsas mesajı psixi sağlamlıq problemləri ilə bağlı şəxsi təcrübələrin dinlənilməsi, insanların bu sahədə qərarların qəbuluna cəlb olunması və real dəyişikliklərə nail olmaqdır.
Psixi sağlamlıq insanın emosional, psixoloji və sosial rifahını əhatə edir. Bu, insanların gündəlik stresslə mübarizə aparmasına, qərarlar qəbul etməsinə, münasibətlər qurmasına və həyatın çətinliklərinə uyğunlaşmasına təsir göstərir. Psixi sağlamlığın qorunması yalnız psixoloji problemlər yarandıqda deyil, gündəlik həyatın bütün mərhələlərində əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanda psixi pozuntularla bağlı statistika nə deyir?
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsaslanan açıqlanmış statistik göstəricilər Azərbaycanda psixi və davranış pozuntuları ilə bağlı qeydə alınan halların son illərdə dəyişdiyini göstərir.
Belə ki, psixi və davranış pozuntuları ilə bağlı ilk dəfə diaqnoz qoyulan şəxslərin sayı 2010-cu ildə 11 201, 2015-ci ildə 7 764, 2020-ci ildə 12 334, 2024-cü ildə 24 228, 2025-ci ildə isə 18 602 nəfər olub.
Rəqəmlər göstərir ki, 2025-ci ildə ilk dəfə diaqnoz qoyulan şəxslərin sayı 2024-cü illə müqayisədə azalsa da, 2010, 2015 və 2020-ci illərin göstəricilərindən yüksək olub. Bu səbəbdən statistikaya yalnız son iki ilin müqayisəsi əsasında yanaşmaq düzgün olmazdı. Eyni zamanda, qeydə alınan diaqnozların sayının dəyişməsi ölkədə psixi sağlamlıq problemlərinin ümumi yayılmasının eyni nisbətdə artması və ya azalması demək deyil.
Psixi sağlamlıq niyə diqqətdə saxlanılmalıdır?
İş və təhsil mühitində təzyiq, sosial təcrid, ailə problemləri, iqtisadi çətinliklər və uzunmüddətli stress insanın psixoloji rifahına mənfi təsir göstərə bilər. Belə hallarda emosional çətinlikləri vaxtında müəyyənləşdirmək, yaxınların dəstəyi və ehtiyac olduqda mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.
Psixi sağlamlıqla bağlı problemlər barədə cəmiyyətdə mövcud olan yanlış təsəvvürlər və damğalanma qorxusu insanların yardım istəməsini çətinləşdirə bilər. Halbuki psixoloji çətinlik yaşamaq insanın zəif olması demək deyil. İnsanları mühakimə etmədən dinləmək, psixoloji yardıma çıxışı asanlaşdırmaq və bu mövzuda açıq danışmaq sağlam cəmiyyətin formalaşması baxımından əhəmiyyətlidir.
Ümumdünya Psixi Sağlamlıq Günü bir daha xatırladır ki, psixi sağlamlıq fiziki sağlamlıq qədər vacibdir. Bu sahədə maarifləndirmənin artırılması, müvafiq xidmətlərin əlçatanlığının genişləndirilməsi və psixi sağlamlıq problemləri yaşayan insanların cəmiyyətə bərabərhüquqlu inteqrasiyası diqqətdə saxlanılmalıdır.
Firuzə Əliyeva
