Qida zəhərlənməsi niyə baş verir? - Həkimdən XƏBƏRDARLIQ
Qida zəhərlənməsi hər kəsin qarşılaşa biləcəyi sağlamlıq problemlərindən biridir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qidaların düzgün saxlanılması və hazırlanması bu riskin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına kömək edir.
Hazırda ABŞ-də çirklənmiş qidalarla əlaqəli siklosporiaz xəstəliyinin bir neçə ştatı əhatə edən yayılması araşdırılır.
Sfera.az xəbər verir ki, Pensilvaniya Dövlət Universitetinin Tibb Kollecinin infeksion xəstəliklər üzrə mütəxəssisi doktor Poonam Bai qida mənşəli xəstəliklərin necə yarandığını, əsas əlamətlərini və hansı hallarda həkimə müraciət etməyin vacib olduğunu izah edib. Mütəxəssisin sözlərinə görə, qida zəhərlənməsi virus mənşəli mədə-bağırsaq infeksiyalarından fərqlənir. Bu xəstəlik bakteriyalar, viruslar, parazitlər və ya onların ifraz etdiyi toksinlərlə çirklənmiş qidaların qəbulundan sonra yaranır.
Ən çox risk daşıyan məhsullar sırasında təzə yarpaqlı tərəvəzlər yer alır. Hazırda ABŞ-də müşahidə olunan siklosporiaz epidemiyası çirklənmiş aysberq kahısı ilə əlaqələndirilir. Bununla yanaşı, ölümcül qida infeksiyalarının əsas səbəbi hələ də düzgün bişirilməmiş ət və quş əti hesab olunur.
Qidaların düzgün saxlanılmaması, çarpaz çirklənmə və soyuducuda uyğun temperaturun təmin edilməməsi də yoluxma riskini artırır. Həkimin sözlərinə görə, qida zəhərlənməsi iki əsas qrupa bölünür. Birinci halda qidanın tərkibində əvvəlcədən yaranmış toksinlər səbəbindən ürəkbulanma, qusma və ishal kimi əlamətlər bir neçə saat ərzində başlayır və əksər hallarda 24 saat ərzində keçir. Lakin yüksək hərarət, qanlı ishal, güclü qarın ağrısı və susuzlaşma baş verərsə, təcili tibbi yardım almaq lazımdır.
İkinci qrup isə Salmonella, Şigella, E. coli kimi bakteriyalar və ya Cyclospora kimi parazitlərin yaratdığı infeksiyalardır. Bu zaman xəstəlik daha ağır keçə və antibiotik müalicəsi tələb edə bilər. Siklosporiaz zamanı uzunmüddətli sulu ishal, qarında spazmlar, köp, ürəkbulanma, halsızlıq və çəki itkisi müşahidə olunur.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qida zəhərlənməsindən qorunmağın ən effektiv yollarından biri əllərin mütəmadi yuyulmasıdır. Bundan əlavə, qidalar təhlükəsiz temperaturda bişirilməli, tez xarab olan məhsullar vaxtında soyuducuya yerləşdirilməli, isti yeməklər isti, soyuq yeməklər isə soyuq saxlanmalıdır.
Qeyd olunur ki, çirklənmiş qida əksər hallarda normal görünüşə və qoxuya malik olur. Meyvə və tərəvəzlərin yuyulması bütün mikroorqanizmləri aradan qaldırmasa da, yoluxma riskini azalda bilər. Hazırda ABŞ-də epidemiya ilə əlaqələndirilən kahı məhsulları satışdan geri çağırılıb və araşdırmalar davam etdirilir. Həkimlər bildirirlər ki, yüngül hallarda bol maye qəbulu, düyü, banan, quru peçenye və tost kimi yüngül qidalarla qidalanmaq, həmçinin istirahət etmək kifayət edir. Lakin ishal bir neçə gün davam edərsə, xüsusilə təzə tərəvəz və ya salat qəbulundan sonra yaranarsa, həkim müayinəsinə ehtiyac var.
Qanlı ishal, davamlı hərarət, güclü qusma, şiddətli qarın ağrısı və susuzlaşma əlamətləri yarandıqda isə vaxt itirmədən tibbi yardım almaq tövsiyə edilir.
Firuzə Əliyeva
Sfera.az
