Ölkələr qızılca ilə bağlı təhlükədə – Azərbaycan da adı çəkilən ölkələr sırasındadır

Kateqoriya məlum deyil29.10.2026 21:49

Xəbərləri Google-da birbaşa sfera.az-dan alınGoogle-da sfera.az-a abunə olGoogle axtarışında sfera.az-ı seçilmiş mənbə kimi əlavə edinAbunə ol

0:00 0:00

ABŞ-də qızılca hallarının artması xəstəliyin aradan qaldırılması statusunun itirilməsi riskini yaradıb. Avropada isə peyvəndlənmə səviyyəsinin yetərli olmadığı icmaların yoluxma təhlükəsi ilə üzləşə biləcəyi bildirilir.

Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə “Euronews” məlumat yayıb.

Məlumata görə, ABŞ-də 2026-cı ildə 4 500-dən çox qızılca hadisəsi qeydə alınıb. Bu, ötən il ərzində bildirilən ümumi göstəricidən təxminən iki dəfə çoxdur. “JAMA” jurnalında dərc olunan proqnoza əsasən, peyvəndlənmə səviyyəsi yüksəlməsə, xəstəlik ABŞ-da yenidən endemik xarakter ala bilər. Belə bir ssenaridə 25 il ərzində 851 300 yoluxma, 170 mindən çox xəstəxanaya yerləşdirilmə və 2 550 ölüm qeydə alına bilər.

Avropa Həkimləri Daimi Komitəsinin (CPME) vitse-prezidenti və peyvəndlənmə üzrə məruzəçisi Kitti Mohan bildirib ki, beynəlxalq səyahətlər və insanların sərhədlər arasında sürətli hərəkəti qızılcanın yayılmasını asanlaşdırır. Xəstəliyə yoluxan şəxslər səpgi yaranmazdan təxminən dörd gün əvvəl də virusu başqalarına ötürə bilərlər.

Ekspertin sözlərinə görə, yoluxmuş şəxslə təmas xəstəliyin yayılması üçün kifayət edə bilər. Qızılca ən yüksək yoluxuculuğa malik infeksiyalardan biridir.

Peyvəndlənmə səviyyəsi tövsiyə olunan həddən aşağıdır

Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarəti Mərkəzinin (ECDC) məlumatına əsasən, Avropada qızılcaya qarşı peyvəndin birinci dozasını alanların payı 92 faiz, ikinci dozanı alanların payı isə 88 faizdir. Halbuki xəstəliyin davamlı yayılmasının qarşısını almaq üçün əhalinin ən azı 95 faizinin peyvəndin hər iki dozasını alması tövsiyə olunur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, ölkə üzrə ümumi göstəricilər bəzi ərazilərdə və icmalarda peyvəndlənmə səviyyəsinin daha aşağı olmasını gizlədə bilər. Belə qruplarda yoluxma baş verdikdə xəstəlik sürətlə yayıla bilər.

ECDC ölkələrə peyvəndlənmədəki boşluqları aradan qaldırmağı, hər iki dozanın vaxtında vurulmasını təmin etməyi və peyvənd olunmamış yeniyetmələr və böyüklər üçün əlavə peyvənd imkanları yaratmağı tövsiyə edib.

Qızılcanın yayılması xüsusilə peyvənd yaşına çatmamış körpələr, tibbi səbəblərdən peyvənd oluna bilməyən şəxslər və immun sistemi zəif olan insanlar üçün təhlükə yaradır.

Azərbaycan da qızılcanın yenidən yayıldığı ölkələr sırasındadır

Nəşrin məlumatına görə, 2024-cü ilin göstəriciləri əsasında altı ölkə — Ermənistan, Avstriya, Azərbaycan, İspaniya, Böyük Britaniya və Özbəkistan qızılcanın endemik yayılmasının yenidən baş verdiyi ölkələr kimi təsnif edilib.

Qızılca on iki Avropa ölkəsində endemik xarakter daşıyır. Bu siyahıya Bosniya və Herseqovina, Fransa, Gürcüstan, Almaniya, İtaliya, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Polşa, Rumıniya, Rusiya, Türkiyə və Ukrayna daxildir.

Rumıniyada 2024-cü ildə qızılca halları 30 692-yə çatıb. Müqayisə üçün, 2023-cü ildə bu ölkədə 3 371 hadisə qeydə alınmışdı.

Bununla belə, ECDC-nin qiymətləndirməsinə görə, Avropada 2026-cı ildə qeydə alınan qızılca halları 2025-ci illə müqayisədə azdır. Cari ilin göstəriciləri ilkin olduğundan ehtiyatla şərh edilməlidir.

Mütəxəssislər qızılcanın yayılmasının qarşısını almaq üçün peyvəndlənmə səviyyəsinin yüksəldilməsinin və xəstəliyə qarşı kollektiv immunitetin qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Fatimə

Sfera.az

Açar sözlər:

PAYLAŞ

30 yaşdan sonra bu səhvlər dərini qocaldır – kosmetoloqdan XƏBƏRDARLIQ

30 yaşdan sonra bəzi gündəlik dəriyə qulluq vərdişləri qırışların daha nəzərəçarpan olmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə skrablardan və turşulardan tez-tez istifadə etmək dərinin qoruyucu baryerini zədələyərək quruluq, qıcıqlanma və qabıqlanma yarada bilər. Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı həkim-kosmetoloq Anastasiya Savina Life.ru -ya açıqlamasında danışıb. Mütəxəssisin sözlərinə görə, 30 yaşdan sonra dəridə kollagen və elastin istehsalı tədricən azalır, hüceyrələrin yenilənməsi

Daimi yorğunluqdan qurtulmağın 3 sadə yolu AÇIQLANDI

Daim yorğunluqdan qurtulmağın 3 sadə yolu var. Sfera.az xəbər verir ki, terapevt Fuonq Vo daimi yorğunluqdan xilas olmaq və gün ərzində enerji səviyyəsini artırmaq üçün bir neçə sadə üsul tövsiyə edib. Həkimin sözlərinə görə, ilk növbədə qidalanmaya diqqət yetirmək lazımdır. Zülal, lif və faydalı yağlarla zəngin qidalara üstünlük vermək, şəkər qəbulunu isə azaltmaq tövsiyə olunur. Onun fikrincə, bu dəyişiklik günün ikinci yarısında enerji səviyyəsinin yüksəlməsinə kömək edə bilər. Terapevt

Bu vitamin yaddaşı qoruyur

E vitamini şəkərli diabet xəstələrində beyin hüceyrələrini zədələnmədən qorumağa, yaddaş və düşünmə qabiliyyətinin zəifləməsi riskini azaltmağa kömək edə bilər. Sfera.az xəbər verir ki, bu qənaətə Çinin alimləri “Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunan araşdırmalar icmalında gəliblər. Şəkərli diabet yaddaşın, diqqətin və informasiyanı emal etmək qabiliyyətinin zəifləməsi ilə müşayiət oluna bilər. Alimlər bu problemlərin inkişafını xroniki iltihab, oksidləşdirici stress, insulinin

Çia toxumundan nə qədər istifadə etmək olar?

Son illərdə sağlam qidalanmanın məşhur məhsullarından birinə çevrilən çia toxumu lif, zülal, omeqa-3 yağ turşuları, kalsium, maqnezium və digər faydalı qida maddələri ilə zəngindir. Sfera.az xəbər verir ki, bu səbəbdən onu salatlara, yoqurta, smuzilərə və müxtəlif səhər yeməklərinə əlavə edirlər. Bəs çia toxumu həqiqətən nə qədər faydalıdır və onun istifadəsinin zərəri ola bilərmi? Çia toxumunun faydaları Liflə zəngindir. Çia toxumunun tərkibində yüksək miqdarda lif var. Bu, bağırsaqların

Qrip zamanı “Perekis”dən istifadə etmək olar? – Həkimdən AÇIQLAMA

Bir çox insanlar xəstəlik zamanı müxtəlif vasitələrdən istifadə edərək sağalma prosesini sürətləndirməyə çalışırlar. Bu vasitələrdən biri də 3 faizli hidrogen peroksid məhluludur. Bəzi insanlar onun soyuqdəymə əlamətlərini yüngülləşdirdiyinə, mikrobları məhv etdiyinə və infeksiyalara qarşı mübarizə apardığına inanırlar. Lakin bu fikirlərin nə dərəcədə elmi əsaslara söykəndiyi və hidrogen peroksidin insan sağlamlığına hansı təsirləri göstərə biləcəyi mühüm suallar doğurur. Sfera.az bildirir ki,

Məşqdən sonra bu səhvlərə yol verməyin – Ürəyə zərər verir

İntensiv fiziki məşqdən sonra edilən bəzi səhvlər ürək-damar sisteminə əlavə yük yarada bilər. Sfera.az bildirir ki, bu barədə Rusiyanın “Meditsina” klinikasının kardioloqu, tibb elmləri namizədi Yevgeni Kokin “ Lenta.ru”ya açıqlamasında xəbərdarlıq edib. Həkimin sözlərinə görə, ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri ağır məşqdən dərhal sonra qəfil dayanmaqdır. Fiziki aktivlik zamanı əzələlər qanın ürəyə qayıtmasına kömək edir. İnsan qəfil dayandıqda isə bu mexanizm zəifləyir. Nəticədə qan təzyiqi