“SpaceX”in nəhəng raketində qüsur aşkarlandı
Mütəxəssislər “SpaceX”in nəhəng “Starship” raketində istifadə olunan mövcud istilik qoruyucu texnologiyasının sürətli və aşağı xərcli təkrar istifadə məqsədləri üçün yetərli olmadığını bildiriblər.
Sfera.az xəbər verir ki, şirkət bu yaxınlarda “Starship” raketinin 13-cü sınaq uçuşunu uğurla başa vuraraq aparatın Hind okeanına enişini təmin edib. Lakin uçuşdan sonra əldə edilən məlumatlar atmosferə qayıdış zamanı istifadə olunan keramika plitələrdən ibarət istilik qalxanında ciddi problemlərin mövcud olduğunu üzə çıxarıb. Keçmiş NASA mühəndisi Dan Raski bildirib ki, hazırkı termal mühafizə sistemi tam və sürətli təkrar istifadə tələb edən missiyalar üçün kifayət etmir. Onun sözlərinə görə, enişdən sonra çəkilmiş görüntülərdə plitələrin arasında yüksək temperaturda qaz sızmasını göstərən ağ izlər və çatlar müşahidə olunub.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, “Starship”in polad gövdəsi yüksək temperaturlara davamlı olsa da, istilik qalxanının hər uçuşdan sonra uzunmüddətli təmirə ehtiyac duyması gözlənilir. Bu isə raketin bir neçə gün və ya həftə ərzində deyil, aylarla davam edən texniki xidmət prosesinə məruz qalmasına səbəb ola bilər.
“SpaceX”in qurucusu İlon Mask da dəfələrlə təkrar istifadə oluna bilən istilik qalxanının hazırlanmasını Starship proqramının həllini gözləyən ən böyük problemlərindən biri kimi qiymətləndirib. Bildirilib ki, şirkət yeni materialları sınaqdan keçirsə də, mövcud sistem Mars və Ay missiyaları üçün planlaşdırılan ildə minlərlə uçuş hədəfini qarşılamaq gücündə deyil.
Sənaye nümayəndələri, həmçinin son 30 ildə NASA-nın atmosferə təxminən Mach 25 sürətlə giriş üçün nəzərdə tutulan qabaqcıl istilik qoruyucu materialların hazırlanmasına kifayət qədər sərmayə ayırmadığını vurğulayırlar. Ekspertlərin fikrincə, gələcək kosmik missiyaların təhlükəsiz və səmərəli həyata keçirilməsi üçün NASA bu sahədə yeni və genişmiqyaslı tədqiqat proqramına başlamalıdır.
Bəsti Rəfizadə
