Banklar birləşsə, müştəriləri nə gözləyir?
Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Taleh Kazımov bildirib ki, qurum gələn il bank sektorunda konsolidasiya ilə bağlı qərar qəbul olunarsa, bunu dəstəkləyəcək. Onun sözlərinə görə, iki-üç böyük bankın konsolidasiyası maliyyə sektorunda rəqabətin artmasına şərait yarada bilər.
Bununla belə, AMB sədri hazırda bu il üçün belə bir planın olmadığını vurğulayıb.
Bəs bankların birləşməsi müştərilər üçün nə deməkdir?Kredit götürənlərin ödənişləri dəyişəcəkmi?
Bankların birləşməsi zamanı müştəriləri ən çox maraqlandıran məsələlərdən biri mövcud kreditlərin taleyidir. Belə hallarda kredit müqavilələri və bankın müştəri qarşısında öhdəlikləri hüquqi varisə keçir. Yəni bankların birləşməsi öz-özlüyündə kredit borcunun silinməsi və ya faiz dərəcəsinin avtomatik dəyişməsi demək deyil.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının bankların yenidən təşkili ilə bağlı qaydalarında da birləşmə və qoşulma zamanı bankların hüquq və öhdəliklərinin hüquqi varisə keçməsi nəzərdə tutulur.
Bununla belə, müştərilər konkret birləşmə üzrə rəsmi bildirişləri və müqavilə şərtləri ilə bağlı açıqlamaları diqqətlə izləməlidirlər.
Əmanətlər təhlükə altına düşə bilərmi?
Bankların birləşməsi əmanətlərin avtomatik olaraq itirilməsi demək deyil. Birləşmə zamanı əmanətlər üzrə öhdəliklər də hüquqi varisə keçir. Əmanətlərin sığortalanması haqqında qanunda isə banklar birləşdikdə əmanətçinin əvvəlki bankların hər birində olan əmanətlərinə dair ayrıca müddəalar mövcuddur.
Müştərilər üçün əsas məsələ əmanətin hansı şərtlərlə qorunması, faiz dərəcəsi və müqavilə müddətidir. Buna görə də konkret birləşmə elan edilərsə, bankın müştərilərə təqdim etdiyi rəsmi məlumatları yoxlamaq vacib olacaq.
Bank kartları və mobil tətbiqlərdə dəyişiklik olacaqmı?
Birləşmə prosesinin texniki tərəfi də müştərilərə təsir edə bilər. Gələcəkdə kartların yenilənməsi, mobil tətbiqlərin birləşdirilməsi, hesab məlumatlarının dəyişməsi və ya filial şəbəkəsinin yenidən təşkili kimi addımlar atıla bilər. Lakin bunlar bütün birləşmələr üçün mütləq deyil və konkret qərarlardan asılıdır.
Məsələn, AccessBank və Bank Respublika 2026-cı ilin sentyabrında fəaliyyətlərini birləşdirmək barədə razılıq əldə etdiklərini açıqlayıblar. Sövdələşmə tamamlanana qədər AccessBank müstəqil fəaliyyətini davam etdirəcəyini, gündəlik əməliyyatlarda və xidmətlərdə həmin mərhələdə dəyişiklik nəzərdə tutulmadığını bildirib.
Bankların birləşməsi xidmətlərə necə təsir edə bilər?
Konsolidasiyanın nəticələri həm müsbət, həm də riskli ola bilər. Daha böyük maliyyə imkanları bankların texnologiyaya, rəqəmsal xidmətlərə və yeni məhsullara investisiyalarını artıra bilər. Eyni zamanda, bankların sayının azalması rəqabətin zəifləməsi riskini də yarada bilər.
AMB sədri Taleh Kazımov da konsolidasiyanın nəticəsinin əsas olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, məqsəd daha güclü maliyyə institutlarının formalaşması və rəqabətin artmasıdır.
Nəticə etibarilə, bankların birləşməsi müştərilərin kredit və əmanətlərinin avtomatik dəyişəcəyi anlamına gəlmir. Əsas məqam birləşmənin hansı şərtlərlə həyata keçirilməsi, bankların öhdəliklərini necə davam etdirməsi və müştərilərə hansı yeniliklərin əvvəlcədən bildirilməsidir. Hazırda isə AMB-nin açıqlaması gələn il üçün mümkün konsolidasiyaya dəstək mövqeyidir. Bu, bütün bankların birləşəcəyi və ya konkret yeni qərarın artıq qəbul edildiyi demək deyil.
Fatimə
Sfera.az
