Qış Olimpiya Oyunlarında qalmaqal
Bəzi Qış Olimpiya idmançılarının, xüsusilə xizək yarışçılarının əzələ kütləsini artırmaq üçün bədənlərinə parafin və ya hialuron turşusu vurduqları barədə şayiələr var. Bəs bu, onlara xizək atlamasında necə kömək edir?
Sfera az bildirir ki, “Milan-Kortina 2026” Qış Olimpiya Oyunları xizək yarışı dünyasında qəribə bir mövzu ön plana çıxır. Alman mediası və bəzi dairələr kişi xizək performanslarını yaxşılaşdırmaq üçün cinsi orqan inyeksiyaları ilə bədənlərinə parafin və ya hialuron turşusu vurduqlarını iddia edir. Bu iddia, sadəcə dedi-qodudan kənara çıxaraq, müvafiq federasiyaların və antidopinq agentliklərinin diqqətini cəlb edib. Düşündüyünüzdən daha texniki təmələ əsaslanan bu iddialar, xizək atlamasının ölçmə prosesləri və aerodinamik qaydaları ilə bağlı müəyyən bir məqam ətrafında fırlanır.
Xizək atlamasında idmançılar mövsüm başlamazdan əvvəl özləri üçün ən uyğun yarış kostyumunu müəyyən etmək üçün 3D bədən müayinəsindən keçirlər. Bu kostyumlar bədənə son dərəcə sıx oturmalıdır, çünki əlavə parça havada daha çox qaldırma qüvvəsi yarada bilər. Bəzi iddialar idmançıların fiziki üstünlük qazanmaq üçün bu mərhələdə bədən ölçülərini müvəqqəti olaraq artırmağa çalışdıqlarını göstərir. Bu fərziyənin arxasındakı mexanika, elmi tədqiqatlar və rəsmi açıqlamalar bu iddiaların doğruluğunu şübhə altına alır.
Bəs Xizək tullanmasında "performans artırma" nəzəriyyəsi nədir?
Xizək tullanmasında yarış kostyumları idmançıların bədənlərinə uyğun olaraq xüsusi olaraq hazırlanır və mövsümün əvvəlində çəkilmiş 3D skanlara əsaslanır. Bu skan, kostyumun idmançının bədəninə mükəmməl uyğunlaşmasını təmin edir. Bəzi nəzəriyyələrə görə, bədən ölçülərinin müvəqqəti olaraq artırılması daha çox parça deməkdir ki, bu da hava ilə təmasda olan səth sahəsini artıra və daha çox qaldırma qüvvəsi yarada bilər. Bu, idmançılar üçün aerodinamik üstünlük təmin edə bilər. Elmi bir araşdırmaya görə, hər 2 santimetr artım nəzəri olaraq təxminən 5,8 metr daha uzun tullanmalara səbəb ola bilər ki, bu da sürtünmədə 4% azalma və qaldırmada 5% artım təmin edir.
Orqan inyeksiyası iddiası nədir?
Bəzi xəbərlərdə idmançıların ölçmələr üçün müayinə olunarkən cinsi orqanlarını müvəqqəti olaraq böyütmək üçün bədənlərinə parafin və ya hialuron turşusu kimi maddələr yeritdikləri iddia edilir. Alman həkim də bu cür maddələrin müvəqqəti vizual qalınlaşma təmin etdiyini ə, lakin bunun tibbi cəhətdən uyğun olmadığını və risk daşıdığını da qeyd edib. Bu iddia geniş şəkildə təsdiqlənməmiş fərziyyələrə əsaslanır və indiyə qədər hər hansı bir idmançının bu metoddan istifadə etdiyinə dair konkret dəlil yoxdur.
Ümumdünya Antidopinq Agentliyi (WADA) iddiaları ciddi qəbul edir, lakin bu cür metodların həqiqətən istifadə edildiyinə dair heç bir dəlil olmadığını bildirir. WADA rəsmiləri bu davranış idmançının sağlamlığına təhlükə yaradarsa və ya oyunun ruhuna zidd olarsa, lazımi araşdırma aparacaqlarını bildiriblər.
Beynəlxalq Xizək Federasiyası (FIS) bu iddiaları "əsassız şayiələr" kimi rədd edərək, hər hansı bir idmançının belə bir təcrübəyə əl atdığına dair heç bir dəlil olmadığını bildirib.
İddiaların Arxasındakı Elm və Risklər
Nəzəri olaraq, kostyumun səth sahəsini artırmaq havada daha çox qaldırma təmin edə bilər, lakin bu, iddiaların doğru olduğunu sübut etmir. Bundan əlavə, dəriyə və ya cinsiyyət orqanına düzgün olmayan inyeksiyalar infeksiyaya, deformasiyaya və ya ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə də, onlar tibbi cəhətdən məsləhətsiz və riskli prosedurlar hesab olunur.
Keçmişdə kostyumların gizli şəkildə dəyişdirilməsi qalmaqalı
Bu mübahisədən əvvəl idmançılar və Norveç komandasının texniki heyəti 2025-ci il Dünya Xizək Atlama Çempionatında kostyumlarını qəsdən "gizli şəkildə" dəyişdirdiklərinə görə cəzalandırılmışdılar. Bu hadisə kostyum manipulyasiyasının performansa necə təsir edə biləcəyinə dair konkret bir nümunə təqdim etdi.
Xizək atlamasında performans üstünlüyünün ardınca getmək təəccüblü iddiaları ortaya çıxardı. Orqanlara maye vurulması ilə bağlı fərziyyələr hələ təsdiqlənməyib, rəsmi orqanlar tərəfindən təkzib edilməyib və potensial olaraq ciddi sağlamlıq riskləri yarada biləcəyi təsvir edilib. Lakin bu hadisə xizək atlama kimi aerodinamik idman növlərinin qaydalara və ölçmə proseslərinə nə qədər həssas olduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Aynil