Sağlıq

Kəskin respirator virus infeksiyaları fonunda əhali arasında yeni bir tendensiya geniş yayılmağa başlayıb. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə və qeyri-rəsmi məsləhətlərdə tibb bacılarının göstərişi ilə ev şəraitində damardaxili müxtəlif dərman və vitamin qarışıqlarının köçürülməsi halları artıb. Bu üsul bir çox hallarda immuniteti tez qaldıran, orqanizmi sürətlə bərpa edən vasitə kimi təqdim olunur. Bu nə dərəcədə doğrudur? İnsanlar bu kimi hallarda hansı məqamlara diqqət etməlidir? Sfera.az -a bu

Mütəxəssislər hansı qidaların dəri elastikliyini artıran kollagenin istehsalını stimullaşdırdığını açıqlayıblar. Sfera.az xəbər verir ki, kollagen dərinin təməlidir, lakin 25 yaşdan sonra azalmağa başlayır. Onun istehsalını qorumaq üçün pəhrizinizə protein, omeqa-3 yağ turşuları və C vitamini ilə zəngin qidaları daxil etmək vacibdir. Əczaçılıq mütəxəssisi Abarquero Cerezonun sözlərinə görə, kollagen daim parçalanır və yenidən qurulur. İstehsal olunan kollagenin miqdarında və ya keyfiyyətində

Alimlər ağciyər xərçəngi ilə bağlı diqqətçəkən nəticəyə gəlib. Yeni araşdırma göstərir ki, bu xəstəliyin bəzi formaları inkişaf etdikcə öz “tipini” dəyişə bilir. Bu isə şişlərin daha aqressiv olmasına və müalicəyə qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olur. Sfera.az bildirir ki, tədqiqatın nəticələri "Cell Reports Medicine" jurnalında dərc olunub. Araşdırma İnstitut sistem biologiyası mütəxəssislərinin iştirakı ilə aparılıb. Söhbət nadir rast gəlinən kombinə olunmuş kiçikhüceyrəli ağciyər

Bütün günü masa arxasında çalışanlar üçün mühüm xəbərdarlıq edilib. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, uzunmüddətli hərəkətsizlik təkcə bel, boyun ağrıları, həmçinin artıq çəki kimi problemlərə səbəb olmur, o, həm də beyin sağlamlığına birbaşa təsir göstərə bilər. Sfera.az Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, nevrologiya üzrə mütəxəssis, dosent dr. Demet Aygün Üstel Kanadadakı York universitetində aparılan genişmiqyaslı araşdırmaya əsaslanaraq bildirib ki, gündəlik həyat tərzi ilə demensiya

Mövsümi dəyişikliklər zamanı bir çox insan yaz yorğunluğu ilə üzləşir. Yorğunluq, yuxululuq, diqqət azalması, baş ağrısı və motivasiya düşkünlüyü ilə müşahidə olunan bu vəziyyət həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu hal iki həftədən çox davam edərsə mütləq həkimə müraciət edilməlidir. Sfera.az xəbər verir ki, yaz yorğunluğunu aradan qaldırmaq üçün gündəlik həyat tərzində edilən bəzi sadə, lakin effektiv dəyişikliklər kifayət qədər müsbət nəticə verə bilər.

Müasir dövrdə iş həyatı və gündəlik məsuliyyətlər insanların üzərində ciddi psixoloji yük yaradır. Xüsusilə gərgin həyat tərzi, sosial gözləntilər və maddi narahatlıqlar stressin artmasına səbəb olur. Uzunmüddətli stressin həm psixi, həm də fiziki sağlamlığa mənfi təsir göstərdiyi məlumdur. Buna görə də stresslə düzgün mübarizə üsullarını bilmək və gündəlik həyatda tətbiq etmək olduqca vacibdir. Maraqlıdır, stresslə düzgün mübarizə yolları hansılardır? Gündəlik həyatda insanlar stressi azaltmaq

Şirniyyatdan uzaq durmağa çalışanlar, pəhriz saxlayanlar və dondurmanı "qadağan olunmuş meyvə" hesab edənlər üçün yeni aparılan elmi araşdırmalar, əslində dondurmanın sağlamlıq üçün çox faydalı olduğunu sübut edib. Sfera.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, aparılan son tədqiqatların nəticələrinə görə, dondurma istehlakı zənn edildiyi kimi yalnız "boş kalori" deyil, həm də ürək-damar sağlamlığı üçün faydalıdır. Tədqiqatçılar iddia edirlər ki, dondurmanın tərkibindəki bəzi komponentlər

Yeni bir elmi araşdırma göstərib ki, isti saunada hətta qısa bir seans belə bədənin fəaliyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. Sfera.az xəbər verir ki, Turku Universitetinin alimləri saunaya baş çəkməyin qana ağ qan hüceyrələrinin - bədənin infeksiyalardan qorunmasında əsas rol oynayan hüceyrələrin - buraxılmasını təşviq etdiyini aşkar ediblər. Tədqiqatda 50-dən çox orta yaşlı şəxs iştirak edib. Təcrübədə, 73°C-də Fin saunasına 30 dəqiqə məruz qalma bütün dövran edən ağ qan

ABŞ-nin Texas ştatında yaşayan Devin Vanterpul adi stomatoloji müayinədən sonra ağır vəziyyətə düşərək əlil olub. Sfera.az xəbər verir ki, kişi diş ətində iltihabla bağlı həkimə müraciət edib. Müayinə zamanı diş ətləri qanamağa başlayıb və ehtimal olunur ki, məhz bu anda bakteriyalar qan dövranına daxil olub. Qısa müddət sonra – təxminən 45 dəqiqə ərzində – pasiyentin vəziyyəti qəfil pisləşib, onu titrətmə tutub və dərhal xəstəxanaya çatdırılıb. Xəstəxanada vəziyyət daha da ağırlaşıb: ürəyi

Yeniyetmə yaşlarında sosial izolyasiya sonradan alkoqola meyli gücləndirə bilər. Sfera.az bildirir ki, bu nəticəyə işi "Addiction Neuroscience" jurnalında dərc olunan tədqiqatçılar gəliblər. Eksperiment zamanı alimlər yeniyetmə dövründə ya tək saxlanılan, ya da qruplarda böyüdülən siçovulları araşdırıblar. Daha sonra heyvanlarda narahatlıq səviyyəsi, alkoqol istehlakı və beynin etanola reaksiyası qiymətləndirilib. Məlum olub ki, gənclikdə yaşanan sosial izolyasiya narahatlıqabənzər davranışı

Zəncəfil təkcə xalq təbabətində istifadə olunan vasitə deyil, onun baş ağrılarına təsiri elmi araşdırmalarla da müəyyən dərəcədə təsdiqlənib. Sfera.az xəbər verir ki, bu bitki bəzi ağrıkəsicilərlə eyni bioloji mexanizmlərə təsir göstərə bilir. Baş ağrısı və ya miqren zamanı orqanizmdə iltihab yaradan kimyəvi maddələr ifraz olunur və bu da ağrı hissini artırır. Zəncəfilin tərkibində olan gingerol kimi bioaktiv maddələr isə bu iltihabı azaltmağa kömək edir və ağrı siqnallarının qarşısını qismən

Vətəndaşlar işə qəbul edilərkən dövlət narkoloji tibb müəssisəsi tərəfindən verilən tibbi yoxlama haqqında rəy təqdim etməli olacaqlar. Sfera.az xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunan Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsində öz əksini tapıb. Mövcud qanunvericiliyə əsasən, işçinin səhhətinə, sağlamlığına mənfi təsir göstərən amillər olan ağır, zərərli və təhlükəli əmək şəraitli iş yerlərində, habelə əhalinin sağlamlığının mühafizəsi

Su içərkən oturmaq və ya ayaqda durmaq məsələsi tez-tez müzakirə olunur. Sfera.az xəbər verir ki, bəzi iddialar ayaqda içməyin ürəyə və ağciyərlərə təzyiq etdiyini, oturarkən isə suyun beyinədək daha sürətlə çatdığını bildirir. Lakin son tədqiqatlar göstərir ki, bu iddialar tibbi sübutlarla təsdiqlənmir. Su bədənin həzm sistemi vasitəsilə mədə və bağırsaqlardan qan dövranına keçir. Bu proses oturmaq və ya ayaqda durmaqdan asılı deyil. Həmçinin, sağlam insanlarda ayaqda su içməyin ürək və

Şüşə qablaşdırmada olan dərmanların daha təhlükəsiz olması ilə bağlı formalaşmış fikirlər tam doğru deyil. Sfera.az xəbər verir ki, bunu “Diamed” zavodunun direktoru Samirə Hüseynova jurnalistlər üçün təşkil olunan media-tur zamanı deyib. Onun sözlərinə görə, bir çox insan ənənəvi olaraq şüşə qablaşdırmaya üstünlük versə də, əslində tibbi plastik materiallarda istehsal olunan dərman məhlulları daha təhlükəsiz hesab olunur. Bildirilib ki, şüşə materialın struktur xüsusiyyətlərinə görə zamanla

Sevgi dolu münasibətlərdə sağalmanın daha sürətli olması, əsasən bədənin “xilasetmə rejimindən” “bərpa rejiminə” keçməsi ilə izah edilir. Sfera.az xəbər verir ki, Ohayo Dövlət Universitetinin (Ohio State University) apardığı araşdırmalar göstərir ki, yüksək gərginlikli münasibətlərdə olan şəxslərin fiziki yaraları, dəstəkləyici münasibətlərdə olanlarla müqayisədə 40-60% daha yavaş sağalır. Araşdırmaya görə, sağalma sürətindəki fərq bədənin emosional təhlükəsizlik və xroniki stressə verdiyi

Mətbəxlərdə tez-tez rast gəlinən, lakin əksər hallarda dəyəri lazımi qədər bilinməyən qidalardan biri də quru gavalıdır. Adətən, qəlyanaltı kimi və ya səhər yeməyinə əlavə edilərək istehlak olunan bu meyvə, əslində, zəngin qida tərkibi və müxtəlif sağlamlıq faydaları ilə seçilir. Sfera.az xəbər verir ki, qida mütəxəssislərinin fikrincə, quru gavalı yalnız həzmi tənzimləməklə kifayətlənmir, eyni zamanda, orqanizmin ümumi sağlamlığına da müsbət təsir göstərir. Xüsusilə vitaminlər, minerallar və

Son dövrlərdə arıqlamaq istəyənlər arasında qidalanma ilə bağlı iki fərqli yanaşma geniş müzakirə olunur. Bəziləri hesab edir ki, gün ərzində daha çox qidalanıb axşam saat 18:00-dan sonra heç nə yeməmək çəki atmaq üçün effektiv üsuldur. Digərləri isə bunun elmi əsasının zəif olduğunu, əsas məsələni gündəlik qəbul edilən kalori miqdarının təşkil etdiyini bildirir. Mövzu ilə bağlı mütəxəssislərin fikirləri isə fərqli yanaşmaların üstün və zəif tərəflərini ortaya qoyur. Bu baxımdan sual yaranır:

Tibb sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar yaddaş itkisi və demensiya ilə mübarizədə ümidverici bir mərhələyə qədəm qoyub. Sfera.az xəbər verir ki, isveçrəli tədqiqatçılar qan dövranındakı zərərli zülalları cəmi bir neçə saat ərzində təmizləyə bilən xüsusi "nano-filtr" sistemi üzərində işləyirlər. Elmi araşdırmaların mərkəzində Alzheimer xəstəliyi ilə birbaşa əlaqəli olan və beyində toplanaraq yaddaş funksiyalarını pozan "amiloid beta" zülallarının qandan təmizlənməsi dayanır. Hazırda

Yetkinlər üçün orta gündəlik D vitamini tələbatı təxminən 400 BV olaraq qiymətləndirilir, qanda 12-20 ng/ml səviyyəsi isə əksər insanlar üçün kifayət hesab olunur və bu diapazondan yuxarı səviyyələr heç bir əlavə fayda vermir. Bir vaxtlar raxitin müalicəsində istifadəsi ilə məşhur olan D vitamini, 2000-ci illərin əvvəllərində çoxsaylı xəstəliklərlə əlaqəli olduğu ortaya çıxdıqda "möcüzə" kimi qəbul edilməyə başladı. Onun xərçəng və ürək xəstəliklərindən tutmuş depressiya və diabetə qədər geniş

Sosial şəbəkələrdə autizmlə bağlı paylaşımların artması valideynlər arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Xüsusilə qısa videolar və qeyri-peşəkar məsləhətlərdə uşaqlarda müşahidə olunan bəzi adi davranışların “autizm əlaməti” kimi təqdim edilməsi bir çox ailəni təşvişə salıb. Valideynlər artıq övladlarının hər hərəkətini analiz edir, normal inkişaf mərhələsi ilə həqiqi risk əlamətlərini ayırd etməkdə çətinlik çəkirlər. Bəs hansı davranışlar uşağın yaşına uyğun normal inkişaf mərhələsi hesab

Son illərdə Azərbaycanda gənclər arasında piylənmə səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Sfera.az xəbər verir ki, Dünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) 2024/2025 hesabatına görə, 18-30 yaş arası gənclərin təxminən 24 %-i artıq çəkidən əziyyət çəkir. 2015-ci ildə bu göstərici yalnız 12 % idi, yəni 10 il ərzində göstərici iki dəfədən çox artıb. Təhlillər göstərir ki, bu tendensiyanın əsas səbəbi sedentar həyat tərzi, yəni hərəkətsiz həyat, kompüter və telefon qarşısında çox vaxt keçirmədir. Bundan

Alimlərin araşdırmalarına görə, yalnız 20 dəqiqəlik gəzinti belə beyin fəaliyyətində əhəmiyyətli dəyişikliklər yarada bilər. Sfera.az xəbər verir ki, İllinoys universitetinin tədqiqatçıları məktəblərdə və sinif otaqlarında gəzintinin təsirlərini araşdırıb və əldə etdikləri nəticələr olduqca maraqlıdır. Tədqiqat göstərir ki, müntəzəm gəzinti və fiziki fəaliyyət uşaqların və gənclərin diqqət müddətini və fokuslanma bacarıqlarını artırır. Eyni zamanda, aktiv olan şagirdlərdə problem həll etmə və

Yuxu yalnız istirahət deyil, sağlam həyatın əsas tərkib hissəsidir. Ekspertlər bildirir ki, yuxu ehtiyacı yaşdan asılı olaraq dəyişir və təkcə yuxu müddəti deyil, yuxuya getmə vaxtı və yuxu keyfiyyəti də vacib rol oynayır. Körpəlikdən yetkinliyə qədər bədənin istirahət tələbləri fərqlidir və yaşlandıqca həm yuxu müddəti, həm də yuxu keyfiyyəti dəyişir. Sfera.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin tövsiyələrinə görə, hər yaş üçün ideal yuxu müddətləri belədir: Yenidoğulmuşlar (0-3 ay) gündə 14-17

Hər il 7 aprel tarixində qeyd olunan Ümumdünya Sağlamlıq Günü bəşəriyyət üçün ən vacib dəyərlərdən biri olan sağlamlığın əhəmiyyətini bir daha xatırladır. Sfera.az xəbər verir ki, bu günün tarixi 1948-ci ilə - Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yaradıldığı günə təsadüf edir. Məhz həmin ildən etibarən qlobal səhiyyə sahəsində vahid yanaşmanın formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmağa başlanıb. Müasir dövrdə sağlamlıq anlayışı artıq təkcə xəstə olmamaq kimi dərk edilmir. Bu anlayış