Yaşlanmanın sirri üzə çıxdı: Orqanizmdə nələr baş verir?

ABŞ alimləri 3 200-dən çox insanın qan nümunələrini analiz edərək bioloji yaşlanmanı ölçmək üçün geniş istifadə olunan beş testin orqanizmdə hansı prosesləri əks etdirdiyini araşdırıblar.

Sfera.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar ABŞ-nin Sağlamlıq və Təqaüd Araşdırmasında iştirak edən 3 227 nəfərin qan nümunələrini təhlil ediblər.

İnsanların təqvim yaşı eyni olsa da, sağlamlıq vəziyyəti və orqanizmin qocalma sürəti əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilər.

Alimlər bioloji yaşlanmanı qiymətləndirmək üçün istifadə olunan beş epigenetik saatı qan nümunələrindəki gen aktivliyi ilə müqayisə ediblər. Epigenetik saatlar DNT metilasiyasına əsaslanan riyazi modellərdir. Bu proses genetik kodu dəyişmədən genlərin fəaliyyətinə təsir göstərə bilən kimyəvi dəyişikliklərlə bağlıdır.

Nəticələr göstərib ki, beş epigenetik saatın hər biri orqanizmdə yaşlanmanın fərqli əlamətləri ilə əlaqəlidir. Bəzi saatlar enerji mübadiləsi və hüceyrələrin böyüməsi, digərləri isə immun sisteminin fəaliyyəti və iltihab prosesləri ilə daha sıx əlaqə göstərib.

Bununla yanaşı, bütün saatlarda immun sistemi, maddələr mübadiləsi və hüceyrələrarası əlaqə ilə bağlı bəzi ümumi dəyişikliklər müşahidə olunub. Tədqiqatçıların fikrincə, nəticələr konkret araşdırma üçün hansı epigenetik saatın daha uyğun olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər. Məsələn, bir test immun sisteminin, digəri isə maddələr mübadiləsinin öyrənilməsi üçün daha əlverişli ola bilər.

Alimlər həmçinin araşdırmanın nəticələri əsasında “transkriptomik yaşlanma gen skorları” (TAGS) adlı yeni ölçmə göstəriciləri hazırlayıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, bəzi hallarda TAGS göstəriciləri təkcə epigenetik saatlarla müqayisədə fiziki zəiflik, yerimə sürəti, ürək xəstəlikləri, diabet, ağciyər xəstəlikləri və ölüm riskini daha dəqiq proqnozlaşdırıb.

Cənubi Kaliforniya Universitetinin Leonard Devis Gerontologiya Məktəbinin professoru Eylin Krimmins bildirib ki, araşdırma bioloji yaşlanma saatlarının arxasında dayanan molekulyar proseslərin daha yaxşı başa düşülməsinə imkan verir.

Onun sözlərinə görə, bu mexanizmlərin müəyyənləşdirilməsi bioloji yaşlanma göstəricilərinin daha düzgün şərh edilməsinə və gələcək klinik araşdırmalarda istifadəsinə kömək edə bilər.

İnci

Sfera.az