Zibillikdən bir milyonluq xəzinəyə
![Zibillikdən bir milyonluq xəzinəyə](https://sfera.az/photo/orginal/2023/05/02/1683051936_is.jpg)
Alıcılar həmişə gizli xəzinə axtarırlar, lakin 1991-ci ildə bir adam həqiqətən müstəsna bir şeylə qarşılaşəb. O, yerli bit bazarına baş çəkib və tablonu 4 dollara alıb. Rəsmi "qaranlıq” hesab eləsə də, bəzəkli çərçivə onu maraqlandırıb və tablonu almaq qərarına gəlib. Ancaq kişi evə qayıdıb onu sökəndə sürprizlə qarşılaşıb.
Sfera.az bildirir ki, nüsxənin 1776-cı ildə çap olunmuş 25 nüsxədən biri olması qeyri-adi hadisə olub. Belə bir tarixi əhəmiyyətə malik olan sənəd praktiki olaraq qiymətsiz hesab olunurdu. Kolleksiyaçı onu hərraca vaxt itirmədən hərraca çıxarıb. Tablonun 800.000-1 milyon dollar arasında bir məbləğ alacağı gözlənilib.
Sənəd üçün təklifin tez bir zamanda yüksəlməsi hər kəsi çox təəccübləndirib. Nəticədə tablo üçün 2,2 milyon dollara (bu gün demək olar ki, 5 milyon dollara bərabər) təklif edilib.
Satışa nəzarət edən auksionçu Devid Redden replikanı “ağlasığmaz dərəcədə təzə” adlandırıb və qeyd edib ki, o, çərçivənin arxa hissəsində qorunub saxlanıldığı üçün təmiz vəziyyətdədir. Alıcı əvvəlcə rəsmi almaqdan imtina edib; həm keyfiyyətindən, həm də çərçivənin köhnəlməsindən məyus olub. Lakin tablonu sökdükdən sonra arxa fonda Müstəqillik Bəyannaməsini tapıb. Lakin o vaxt da bunun 19-cu əsrin əvvəllərinin çap əsəri olduğunu nəzərə alaraq buna o qədər də əhəmiyyət verməyib.
Adamın dostu ona ekspertlə məsləhətləşməyi məsləhət görəndə sənədin əsl dəyəri üzə çıxıb. “Sotheby's”ə müraciət edilən Müstəqillik Bəyannaməsi 2000-ci ildə hərraca çıxarılıb və daha heyrətamiz 7,4 milyon dollara satılıb. “Sotheby's”dən verilən açıqlamada sənədin dəyərinin artdığı bildirilib. Çünki bu səməd, substratsız qalan və bərpaya ehtiyac duymayan yeddi nüsxədən biri olub.
Bəyannamənin rəsmin arxasında niyə gizləndiyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır, lakin bir şey dəqiqdir: onun bu qədər uzun müddət gizlədilməsi onun diqqətəlayiq şəkildə qorunub saxlanmasına kömək edib. Bit bazarında xəzinəyə rast gələn kolleksiyaçının hekayəsi valehedici olsa da, yadda saxlamaq lazımdır ki, bütün rəsmlər belə qiymətli sirləri gizlətmir.
Aysel
Sfera.az