Market səbəti kiçilir: Bahalaşma ailələrin seçimlərini necə dəyişir?
Ərzaq qiymətlərinin artması ailə büdcəsinə birbaşa təsir göstərir. Gündəlik xərclərin böyük hissəsini qida məhsullarına ayıran ailələr bahalaşma fonunda alış-veriş seçimlərini dəyişməyə, bəzi məhsullardan imtina etməyə və daha ucuz alternativlərə üstünlük verməyə məcbur qalırlar.
Sfera.az xəbər verir ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında istehlak qiymətləri 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarına nisbətən 5,7 faiz, o cümlədən qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları üzrə 6,9 faiz, qeyri-qida məhsulları üzrə 3,7 faiz, əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlər üzrə 5,6 faiz artıb.
İqtisadçıların fikrincə, ərzaq bahalaşanda ailələr ilk növbədə daha az zəruri hesab etdikləri məhsulların alışını azaldırlar. Ət, balıq, şirniyyat, hazır qidalar və bəzi meyvə-tərəvəz məhsullarının daha az alınması, daha ucuz məhsullara və alternativlərə keçid bu prosesin əsas nəticələrindən ola bilər.
İqtisadçı ekspertin sözlərinə görə, ailə büdcəsi məhdud olduqda insanlar qiymət artımına uyğunlaşmaq üçün istehlak səbətini dəyişirlər. Bu zaman keyfiyyətdən çox qiymət əsas meyara çevrilir. Ailələr endirimləri izləyir, daha ucuz mağazalara üstünlük verir və əvvəlki ilə müqayisədə alış-verişin miqdarını azalda bilirlər.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, ərzaq xərclərinin artması yalnız qida alışına təsir etmir. Ailənin gəlirinin daha böyük hissəsi ərzağa yönəldikcə geyim, istirahət, əyləncə, təhsil və digər xərclər üçün ayrılan vəsait də azalır. Beləliklə, ərzaq qiymətlərinin artımı bütövlükdə ailənin həyat tərzinə təsir göstərir.
Digər tərəfdən, mütəxəssislər hesab edirlər ki, ailələr qənaət edərkən sağlam qidalanma məsələsinə də diqqət yetirməlidirlər. Daha ucuz məhsul seçmək hər zaman daha sərfəli və sağlam seçim olmaya bilər.
Nəticə etibarilə, ərzaq qiymətlərinin artması ailələrin alış-veriş davranışlarını dəyişdirir. İnsanlar daha çox qiymət müqayisəsi aparır, bəzi məhsullardan imtina edir və büdcələrini yenidən bölüşdürürlər. Əsas məsələ isə bu qənaətin ailənin sağlamlığı və ümumi həyat keyfiyyəti hesabına baş verməməsidir.
Mənsumə
