Döymə səbəbindən görmə qabiliyyətini itirdi
Avstraliyada yaşayan Nelize Pretorius illər əvvəl nadir immun reaksiyasına və görmə itkisinə səbəb olan ciddi göz xəstəliyinə tutulub.
Döymə etdirərkən insanlar adətən estetik narahatlıqlar, ağrıya dözümlülük və ya sonradan peşman olub-olmayacağı barədə düşünürlər. Lakin, çox az adam illər sonra ortaya çıxa biləcək sistemik immun reaksiyasının görmə itkisinə səbəb ola biləcəyini bilir.
Sfera.az bildirir ki, Nelize Pretoriusun illər əvvəl etdirdiyi döymə, "döymə ilə əlaqəli üveit" adlanan nadir, lakin potensial olaraq ciddi bir xəstəliyə səbəb olub və həyatını kökündən dəyişdirib.
Nelize Pretorius üçün hər şey sadə bir göz infeksiyası ilə başladı.
Pretoriusun ilkin simptomları olduqca adi idi: bulanıq görmə, qızartı və işığa həssaslıq. Əvvəlcə bunun sadə konjonktivit olduğu düşünülürdü. Lakin simptomlar azalmadı və zamanla pisləşdi. Bir gözdə başlayan problem tez bir zamanda digərinə yayılıb. Testlər klassik yoluxucu agentləri aşkar etmədi və həkimlər fərqli ehtimalları nəzərdən keçirməyə başladılar. Bu mərhələdə mənzərə adi bir göz xəstəliyindən daha çox şeyə işarə etdi.
Lakin mütəxəssislərin gəldiyi nəticə döymə ilə əlaqəli üveit idi. Üveit gözün orta təbəqəsinin iltihabı deməkdir və müalicə olunmazsa, daimi görmə itkisinə səbəb ola bilər.
Pretoriusun vəziyyətində immun sisteminin döymə piqmentinə reaksiyasının gözü hədəf aldığı düşünülür. Xəbər ilk dəfə geniş auditoriyaya elan edildi və nadir olsa da, ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyi üçün diqqəti cəlb etdi.
Hadisəni daha da diqqət çəkən şey, simptomların döymədən dərhal sonra deyil, illər sonra ortaya çıxması idi.
Bu, riskin yalnız bu yaxınlarda döymə etdirmiş insanlarla məhdudlaşmadığını göstərir. Bəzi hallarda immun sistemi uzun müddət piqmentlərə dözümlü görünsə də, birdən-birə tətikləyici amillə həddindən artıq reaksiya verə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, qara mürəkkəb tərkibli döymələr ilə əlaqəli hallar daha tez-tez nəzərə çarpır. Bu, qara piqmentlərin kimyəvi quruluşunun immun sistemi tərəfindən daha intensiv şəkildə qəbul edilməsi ilə bağlı ola bilər.
Pretorius bu uğursuz vəziyyətdə tək deyildi. Avstraliyadakı mütəxəssislər onlarla xəstəyə döymə ilə əlaqəli uveit diaqnozu qoyulduğunu bildiriblər.
Bu rəqəm ədəbiyyatda əvvəllər bildirilən halların ümumi sayından demək olar ki, iki dəfə çoxdur. Əksər xəstələr uzunmüddətli steroid müalicəsi və immunosupressiv dərmanlardan istifadə edirlər. Bəzi insanların görmə qabiliyyəti tamamilə qorunub saxlanılsa da, bəzi hallarda daimi zədələnmə baş verə bilər. Bu, döymənin yayılmasını nəzərə alsaq, statistik olaraq hələ də nadir hesab olunsa da, potensial nəticələrinin son dərəcə ciddi ola biləcəyini göstərir.
Üveit erkən diaqnoz qoyulmazsa, retinal və görmə sinirinin zədələnməsinə qədər irəliləyə bilər. Pretorius uzunmüddətli müalicə alır və görmə qabiliyyətini qorumaq üçün müntəzəm monitorinq altındadır. Lakin bəzi xəstələrdə daimi görmə itkisi olub.
Mütəxəssislər xüsusilə vurğulayırlar ki, döymə etdirən bir şəxsdə səbəbi bilinməyən bir göz infeksiyası yaranarsa, onun döymə tarixi hərtərəfli araşdırılmalıdır. Çünki düzgün diaqnoz gecikdirilərsə, zədə geri dönməz hala gələ bilər. Nelize Pretoriusun təcrübəsi göstərir ki, döymə yalnız dəridə qalan bir sənət növü deyil; bəzi hallarda immun sistemini qıcıqlandıra və bütün bədənə təsir edə bilər. Bu ağırlaşma olduqca nadir olsa da, simptomlar görünəndə təcili müdaxilə vacibdir.
Aynil