Kifayət qədər yatmadıqda, beyin özünü "yeməyə" başlayır
İtaliyadakı Marche Politexnik Universiteti tərəfindən aparılan və Nevrologiya Jurnalında dərc olunan təəccüblü bir araşdırma, yuxu çatışmazlığının beyində "faqositoz" adlanan bir prosesi tətiklədini aşkar edib.
Sfera.az bildirir ki, Dr. Michele Bellesinin başçılıq etdiyi mütəxəssislər xroniki yuxu çatışmazlığı hallarında beynin təmizləyici hüceyrələrinin yoldan çıxdığını və sağlam neyron əlaqələrini məhv etməyə başladığını sübut ediblər.
Müasir həyatın gətirdiyi yuxu çatışmazlığı problemi yalnız ertəsi günün yorğunluğu ilə bağlı deyil; Bu, özünü beynin bioloji quruluşunu kökündən sarsıdan bir təhlükə kimi təqdim edir.
Dr. Michele Bellesi və onun komandası tərəfindən İtaliyada aparılan hərtərəfli bir araşdırma, yuxusuz bir beynin sağ qalmaq üçün öz sağlam hüceyrələrinə hücum etdiyini elmi olaraq sübut edib.
"Neuroscience" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, normalda beyin tullantılarını təmizləmək və sinir hüceyrələrini bərpa etməkdən məsul olan astrositlər və mikroqliya hüceyrələri, bədən kifayət qədər istirahət etmədikdə nəzarətdən çıxır. "Faqositoz" adlanan bu prosesdə beynin müdafiə sistemi yaddaş, öyrənmə və diqqət üçün vacib olan sağlam sinapsları və neyron əlaqələrini istehlak etməyə başlayan "kannibal" kimi hərəkət edir.
Bu hüceyrə məhv prosesi əvvəlcə səssizcə və simptomlar olmadan irəliləsə də, uzun müddətdə zehni qabiliyyəti ciddi şəkildə zəiflədir. Alimlər vurğulayırlar ki, xüsusilə xroniki yuxusuzluqda mikroqliya hüceyrələri tərəfindən göstərilən bu həddindən artıq aktivlik beyində daimi iltihaba səbəb olur.
Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrlə sübut edilən bu vəziyyətin insanlarda Alzheimer və demans kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin ən böyük tətikləyicilərindən biri olduğu deyilir. Mütəxəssislər, heç bir enerji içkisinin və ya əlavənin yuxunun təmin etdiyi təbii "saxlama və bərpa" dövrünü əvəz edə bilməyəcəyini bildirir və fasiləsiz yuxunun beynin bərpası üçün yeganə şans olduğu barədə xəbərdar edirlər. Yuxunu lüks bir şey kimi deyil, beynin təməl tikinti daşı kimi görmək sağlam düşüncənin qorunması üçün vacibdir.
Aynil