İnflyasiya son 3 ilin ən yüksək həddinə çatdı: Qiymətlər artır
Avrozonada illik inflyasiya oktyabr ayında 4 faizə yüksələrək son üç ildən artıq müddətin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Bahalaşmanın əsas səbəbi enerji qiymətlərinin kəskin artmasıdır.
İtaliyada inflyasiya daha sürətlə yüksəldiyi halda, Almaniyada əks tendensiya qeydə alınıb.
Sfera.az xəbər verir ki, “Euronews”un məlumatına görə, Avropa Statistika İdarəsinin (Eurostat) ilkin hesablamalarına əsasən, sentyabrda 3,8 faiz olan illik inflyasiya oktyabrda 4 faizə çatıb. Bu göstərici iqtisadçıların proqnozlarına uyğundur. Oktyabr ayında qiymətlər əvvəlki ayla müqayisədə 0,4 faiz artıb.
Bu, 2023-cü ilin sentyabrından bəri qeydə alınan ən yüksək inflyasiya göstəricisidir. Həmin vaxt illik inflyasiya 4,3 faiz təşkil edib. Beləliklə, Avrozonada qiymət artımı Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) müəyyən etdiyi 2 faizlik hədəfdən iki dəfə yüksəkdir.
Enerji və ərzaq qiymətlərinin kəskin dəyişməsini nəzərə almayan baza inflyasiyası isə 2,5 faiz səviyyəsində qalıb.
Bahalaşmanın əsas səbəbi enerji qiymətləridir
Oktyabrda enerji qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,8 faiz artıb. Sentyabrda bu göstərici 18,9 faiz olub. Təkcə oktyabr ayında enerji qiymətlərində 1,4 faizlik artım qeydə alınıb.
Enerji xərcləri Avrozonada ümumi inflyasiyanın təxminən yarısına təsir göstərib. Xidmət sektorunda qiymət artımı 3,2 faizdən 3,3 faizə yüksəlib. Ərzaq, alkoqol və tütün məhsulları üzrə inflyasiya isə 1,3 faizdən 1,6 faizə çatıb.
Emal olunmamış ərzaq məhsullarının, o cümlədən təzə meyvə, tərəvəz və ətin qiymətləri də sürətlənərək 4,6 faiz artıb. Sentyabrda bu göstərici 4 faiz təşkil edirdi. Avtomobil, geyim və məişət texnikası kimi qeyri-enerji sənaye məhsullarında isə qiymət artımı 1,2 faiz olub.
Ən yüksək inflyasiya İtaliyada qeydə alınıb
Oktyabr ayında inflyasiyanın ən kəskin artdığı ölkə İtaliya olub. Ölkədə illik inflyasiya sentyabrdakı 4,2 faizdən 5,6 faizə yüksəlib. Qiymətlər yalnız bir ay ərzində 1,2 faiz artıb. Bu, Avrozonada ən yüksək aylıq artımdır.
Belçikada inflyasiya 4,5 faizdən 5,2 faizə, Finlandiyada isə 2,7 faizdən 3,4 faizə yüksəlib. Yunanıstanda göstərici 5,6 faizə, Estoniyada 3,6 faizə çatıb. Fransada 3,4 faizdən 3,8 faizə, Bolqarıstanda isə 5,6 faizdən 6 faizə yüksəliş qeydə alınıb. Litva 6,1 faizlə Avrozonada ən yüksək inflyasiya göstəricisinə malik ölkə olaraq qalır. Onu 6 faizlə Bolqarıstan, 5,6 faizlə İtaliya və Yunanıstan izləyir. Kiprdə inflyasiya 5,4, Belçikada isə 5,2 faizdir.
Ən aşağı inflyasiya Maltada qeydə alınıb – 2,3 faiz. Almaniyada bu göstərici 2,8, Slovakiyada isə 2,9 faiz təşkil edib. Ümumilikdə, Avrozonanın 21 üzv ölkəsindən 13-də inflyasiya sürətlənib, altısında azalıb, ikisində isə dəyişməyib.
Almaniyada inflyasiya niyə azalıb?
Avrozonanın ən böyük iqtisadiyyatında illik inflyasiya sentyabrdakı 3,3 faizdən 2,8 faizə enib. Oktyabrda qiymətlər əvvəlki ayla müqayisədə 0,1 faiz azalıb. Buna əsas səbəb oktyabrın 1-dən qüvvəyə minən yanacaq vergisinin azaldılmasıdır. Bu güzəşt ilin sonuna qədər davam edəcək. İspaniyada da inflyasiya 5 faizdən 4,9 faizə, Lüksemburqda isə 5,2 faizdən 4,9 faizə düşüb.
Avropa Mərkəzi Bankının qərarına təsiri necə olacaq?
İnflyasiyanın yüksəlməsi Avropa Mərkəzi Bankının növbəti faiz qərarını da gündəmə gətirib. Bank oktyabrın 29-da depozit faizini 2,5 faiz səviyyəsində saxlayıb. AMB sədri Kristin Laqard faiz artımının müzakirə edildiyini, lakin hələlik gözləmə mövqeyinin seçildiyini bildirib.
İqtisadçıların bir qismi dekabr ayında faiz artımının mümkün olduğunu düşünür. “Oxford Economics”in İtaliya üzrə baş iqtisadçısı Nikola Nobile hesab edir ki, son inflyasiya göstəriciləri AMB-nin dekabrda faiz artırması üçün əsasları gücləndirir.
“Pantheon Macroeconomics”in iqtisadçıları isə dekabrda 0,25 faiz bəndi, 2027-ci ilin martında isə daha bir faiz artımı gözləyirlər. Onların proqnozuna görə, inflyasiya noyabrda 4,1, dekabrda 4,3 faizə yüksələ, 2027-ci ilin yanvarında isə 4,5 faizlə pik həddə çata bilər.
Analitiklərin fikrincə, enerji qiymətlərinin artımının digər məhsul və xidmətlərin qiymətlərinə, əməkhaqlarına və kirayə xərclərinə nə dərəcədə təsir edəcəyi AMB-nin gələcək qərarlarında həlledici rol oynayacaq.
Fatimə
Sfera.az
