314 manatla bir ay yaşamaq mümkündürmü? – TƏHLİL
Azərbaycanda 2027-ci il üçün yaşayış minimumunun və ehtiyac meyarının 314 manat olması nəzərdə tutulur.
Bu, cari ildəki 300 manatla müqayisədə 14 manat artım deməkdir. Lakin ərzaq məhsulları və xidmətlərin qiymətlərindəki yüksəliş fonunda bu məbləğin insanların gündəlik ehtiyaclarını nə dərəcədə qarşılaya biləcəyi sual doğurur.
Sfera.az xəbər verir ki, Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev gələn il üçün yaşayış minimumu və ehtiyac meyarının 314 manat müəyyənləşdirilməsinin nəzərdə tutulduğunu bildirib.
Dövlət Statistika Komitəsinin son açıqladığı məlumatlara əsasən, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,7 faiz artıb. Qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları üzrə artım 6,9 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər üzrə isə 5,5 faiz təşkil edib. Təkcə sentyabr ayında ərzaq qiymətləri əvvəlki ilin eyni ayına nisbətən 6,9 faiz yüksəlib.
Əsas xərclər nə qədərdir?
Sentyabrda dərc olunan bir hesablamada bir nəfərin ərzaq, geyim, kommunal xidmətlər, nəqliyyat, rabitə və internet üzrə aylıq minimum xərcləri 316,10 manat göstərilib. Səhiyyə, təhsil, istirahət və digər xidmətlər üçün əlavə pay nəzərə alındıqda isə bu məbləğin 363,52 manata çatdığı hesablanıb.
Bu rəqəmlər rəsmi dövlət hesablaması deyil, məhsul və xidmətlərin qiymətləri əsasında aparılmış müəllif hesablamasıdır. Bununla belə, müqayisə göstərir ki, əsas gündəlik xərclərin cəmi belə 314 manatı ötə bilər.
Digər tərəfdən, yaşayış minimumu konkret olaraq hər bir insanın bütün faktiki xərclərini əks etdirən aylıq büdcə deyil. Bu göstərici minimum istehlak səbətinin dəyəri və icbari ödənişlər əsasında müəyyənləşdirilən sosial normadır. 2026-cı ildə ölkə üzrə yaşayış minimumu 300 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 317 manat, pensiyaçılar üçün 245 manat, uşaqlar üçün isə 260 manatdır.
14 manatlıq artım nəyi dəyişəcək?
Yaşayış minimumunun 300 manatdan 314 manata yüksəldilməsi nominal artım olsa da, bunun ailələrin real alıcılıq qabiliyyətinə təsiri qiymətlərin dəyişməsindən asılı olacaq. Ərzaq və xidmətlər bahalaşmaqda davam edərsə, əlavə 14 manatın gündəlik xərclərdə yaratdığı fərq məhdud qala bilər.
Ehtiyac meyarının artırılması isə ünvanlı dövlət sosial yardımının hesablanması baxımından əhəmiyyətlidir. Ancaq bu göstəricinin yüksəlməsi bütün vətəndaşlara avtomatik olaraq 14 manat əlavə ödəniş veriləcəyi anlamına gəlmir. Yardımın təyin olunması ailənin gəlirləri və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər şərtlərlə bağlıdır.
Beləliklə, əsas məsələ yaşayış minimumunun yalnız nominal məbləğinin artırılması deyil, onun insanların zəruri xərclərinə nə dərəcədə uyğun olmasıdır. 314 manatlıq göstəricinin real təsirini qiymətləndirmək üçün ərzaq, nəqliyyat, kommunal xidmətlər və digər əsas xərclərin dinamikası da nəzərə alınmalıdır...
Fatimə
Sfera.az
