BMT-dən xəbərdarlıq: Su ehtiyatları tükənir
BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO) dünyanın su dövranının getdikcə daha nizamsız hala gəldiyi barədə xəbərdarlıq edib. Təşkilatın hesabatına görə, 2025-ci il çaylar baxımından son 35 ilin ən quraq illərindən biri olub. Buzlaqlar və yeraltı su ehtiyatlarındakı itkilər də sürətlənib.
Sfera.az xəbər verir ki, WMO-nun “Qlobal Su Ehtiyatlarının Vəziyyəti” hesabatına əsasən, dünyadakı çay hövzələrinin 36 faizində su axını normadan aşağı olub.
Bununla da çaylarda quraqlıq ardıcıl yeddinci il davam edib.
WMO-nun Baş katibi Seleste Saulonun sözlərinə görə, müşahidə olunan dəyişikliklər təxminən on ildir davam edən daha uzunmüddətli prosesə işarə edir.
Saulo yeraltı suların və buzlaqların planetin “ehtiyat hesabı” rolunu oynadığını qeyd edib. O, bu ehtiyatların sürətlə tükəndiyini vurğulayıb.
Hesabata görə, 2023-2025-ci illər arasında buzlaqlar ümumilikdə 1 400 giqaton su itirib. Bu həcm dünyanın bir il ərzində istifadə etdiyi şirin suyun təxminən üçdə birinə bərabərdir.
2025-ci ildə müşahidə edilən yeraltı su quyularının təxminən üçdə ikisində su səviyyəsi normal göstəricidən aşağı olub.
WMO ümumi mənzərənin su ehtiyatlarının bərpasından daha çox su çatışmazlığına doğru getdiyini deyib. Təşkilat həmçinin güclənən El-Ninyo şəraitinin bəzi bölgələrdə quraqlıq, digər ərazilərdə isə daşqın riskini artıra biləcəyini açıqlayıb.
Himalaylarda vəziyyət xüsusilə diqqət çəkir. Nepalda avqustun 26-da baş verən buzlaq çökməsindən sonra hazırlanan hesabatda Himalaylardakı buzlaq kütləsi itkisinin son 10 ildə 65 faiz sürətləndiyi bildirilib.
Elmi araşdırmalara əsasən, Qrenlandiya və Antarktidanın buz təbəqələrindən də 1979-cu ildən bəri təxminən 12,5 trilyon ton buz itirilib.
Saulo suyun sərhəd tanımadığını vurğulayaraq bir ölkədə baş verən buzlaq fəlakətinin digər ölkələrdə də ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyini qeyd edib.
İradə Elsevər
