Ağcaqanadlar bu insanları daha çox sancır - TƏDQİQAT
Ağcaqanadların niyə bəzi insanları daha çox sancdığı sualına alimlərdən maraqlı cavab gəlib.
Yeni araşdırma göstərib ki, bütün ağcaqanadlar eyni insanlara üstünlük vermir, onların “sevimli” insanları növdən-növə dəyişir.
Sfera.az xəbər verir ki, "iScience" jurnalında dərc olunan araşdırmada üç fərqli ağcaqanad növünün 119 insana reaksiyası öyrənilib.
Tədqiqat ABŞ-nin Florida ştatının Mayami şəhərində aparılıb.
Alimlər sarı qızdırma ağcaqanadı (Aedes aegypti), Asiya pələng ağcaqanadı (Aedes albopictus) və cənub ev ağcaqanadını (Culex quinquefasciatus) araşdırıblar.
Məlum olub ki, ağcaqanadlar insanı seçərkən karbon qazı, bədən qoxusu, istilik, rütubət və vizual siqnallardan istifadə edir. İnsan dərisinin qoxusu isə yüzlərlə uçucu kimyəvi maddədən ibarətdir və bu maddələrin bir hissəsi dəridə yaşayan bakteriyalar tərəfindən əmələ gətirilir və ya dəyişdirilir.
Araşdırmanın ən maraqlı nəticəsi isə budur ki, bir ağcaqanad növünün “sevimlisi” olan insan digər növ üçün heç də cəlbedici olmaya bilər. Bəzi iştirakçılar bir neçə növ üçün daha cəlbedici görünsə də, hər üç növ üçün eyni dərəcədə cəlbedici olan heç bir insan müəyyən edilməyib.
Sarı qızdırma ağcaqanadı kişi iştirakçılara cüzi üstünlük göstərib və müəyyən dəri bakteriyaları ilə uçucu kimyəvi maddələrin kombinasiyasına reaksiya verib. Asiya pələng ağcaqanadı isə dəridən təbii şəkildə ifraz olunan ketonlara və bitki qoxusunu xatırladan uçucu maddələrə daha çox maraq göstərib.
Gecələr aktiv olan cənub ev ağcaqanadının seçiminə isə insan dərisində yaşayan bakteriya, göbələk və digər mikroorqanizmlərin yaratdığı mikroskopik ekosistem daha çox təsir edib.
Alimlər hesab edir ki, ağcaqanadların konkret insanları necə seçdiyini anlamaq gələcəkdə onların cəlbediciliyini azaltmaq və ağcaqanadlarla yayılan xəstəliklərlə mübarizə aparmaq üçün yeni üsulların hazırlanmasına kömək edə bilər.
Firuzə Əliyeva
