Dünyanın bu ən varlı ölkəsində işsizlər də kral kimi yaşayırlar

Alp dağlarının dərinliklərində, İsveçrə və Avstriya arasında bir cəvahir kimi parlayan Lixtenşteyn, ölçüsünə görə təəccüblü dərəcədə yüksək rifah səviyyəsinə malikdir. Cəmi 160 kvadrat kilometr ərazini əhatə edən bu kiçik knyazlıq, borcsuz iqtisadiyyatı, sarsılmaz sosial təminat strukturu və adambaşına düşən ÜDM-də dünya liderliyi ilə müasir utopik bir vizyon təqdim edir.
Sfera.az bildirir ki, təxminən 39.000 əhalisi olan bu ölkə sakinlərinə "krallar kimi" bir həyat vəd edir.
Lixtenşteynin iqtisadi uğuru aşağı vergi dərəcələrinə və qabaqcıl bank xidmətlərinə əsaslanır.
Əslində, ölkədə qeydiyyatdan keçmiş şirkətlərin sayı yerli əhalini üstələyir. Lakin bu uğur yalnız maliyyə sektoru ilə məhdudlaşmır. Ölkənin sənaye sahəsində də təəccüblü gücü var. Dünyanın ən böyük diş protezləri istehsalçısı adını daşıyan knyazlıq, kiçik bir coğrafiyanın qlobal sənaye nəhənginə necə çevrilə biləcəyinin ən konkret sübutudur. İsveçrə ilə gömrük birliyi və İsveçrə frankından istifadə bu iqtisadi qalanın sarsılmaz təməllərini təşkil edir.
Yalnız 100 nəfərlik polis qüvvəsi ilə daxili təhlükəsizliyi təmin edən Lixtenşteynin 1868-ci ildən bəri orduya ehtiyacı yoxdur.
Cinayətkarlıq səviyyəsinin sıfıra yaxın olduğu bir ölkədə sosial hüquqların genişliyi iqtisadi bərabərsizliyi aradan qaldırır və sosial sülhü daimi edir. İnsanlar dünyanın ən təhlükəsiz atmosferlərindən birində, Vaduz qalasının kölgəsində yaşayırlar.
Həm xalq səsverməsini, həm də monarxın səlahiyyətlərini özündə birləşdirən unikal idarəetmə formasına malik olan knyazlıq təbiətini sərt ekoloji qanunlarla diqqətlə qoruyur. Alp dağlarının mərkəzində yerləşən bu "ikiqat torpaq" ölkəsi, sakit həyat tərzi və çoxşaxəli inkişaf modeli ilə dünyaya sülhün və rifahın müasir dünyada necə birlikdə yaşaya biləcəyini göstərir.
Lixtenşteyndə işsizlik anlayışı dünyanın qalan hissəsindən çox fərqli mənaya malikdir.
Ölkənin yüksək rifah modeli təkcə işləyənlər üçün deyil, həm də müvəqqəti olaraq işçi qüvvəsindən kənarda olanlar üçün sarsılmaz bir qoruma qalxanı təmin edir. İşsizlik sığortası (İSS) işini itirən vətəndaşın əvvəlki ümumi əmək haqqının 70%-dən 80%-ə qədərini almasını təmin edir və bu da onların həyat səviyyəsinin heç vaxt aşağı düşməməsinin qarşısını alır. Hətta minimum əmək haqqının digər ölkələrin orta əmək haqqından çox yüksək olduğu bu sistemdə dövlət tərəfindən verilən sosial yardım kirayə dəstəyindən ailə müavinətlərinə qədər dəyişir. Sosial ədalətin bu qədər güclü olduğu bu knyazlıqda iqtisadi siniflər arasındakı fərq demək olar ki, aradan qaldırılır, ona görə də hətta işsiz bir fərd belə əsas ehtiyaclarından ödün vermədən cəmiyyətdə ən yüksək həyat keyfiyyətini yaşamağa davam edə bilər.
Aynil
