Enerji böhranı dərinləşir: Vətəndaşlardan qənaət tələb oluna bilər
Avropa İttifaqı ölkələrində enerji istehlakının azaldılması məsələsi müzakirəyə çıxarılacaq.
Sfera.az xəbər verir ki, Yaxın Şərqdə müharibənin enerji qiymətlərini artırması və neft-qaz təchizatını təhdid etməsi fonunda Avropa hökumətləri əhalidən və biznes subyektlərindən enerji istifadəsini azaltmağı xahiş edə bilər.
“Euronews”un əldə etdiyi sənədə əsasən, Aİ-yə üzv ölkələrin enerji nazirləri oktyabrın 29-da keçiriləcək görüşdə Hörmüz boğazının qarşıdakı aylarda bağlı qalacağı ssenarini və istehlakın azaldılması üçün mümkün tədbirləri müzakirə edəcəklər.
Təklif hazırda Avropa İttifaqı Şurasına sədrlik edən İrlandiyadan gəlib. Sənəddə enerji təchizatında yaranan fasilələrin uzun müddət davam etməsi ehtimalına hazırlıq məsələsi önə çəkilir.
Qazın qiyməti 140 faiz artıb
Məlumata görə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından sonra qaz qiymətləri 140 faiz yüksəlib. Çərşənbə günü Brent markalı neftin bir bareli 110 dollar səviyyəsində ticarət olunub. İrlandiya tərəfi xəbərdarlıq edir ki, münaqişə başa çatsa belə, onun neft bazarına təsiri aylarla, qaz təchizatına təsiri isə illərlə davam edə bilər.
Avropa qaz nəqli operatorları da bu qış kəskin soyuqların yaşanacağı təqdirdə, birlikdə qaz tələbatının 12-15 faizi həcmində çatışmazlıq yarana biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Gas Infrastructure Europe təşkilatının məlumatına görə, oktyabrın 20-də Avropanın qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi 74 faiz olub. Bu, 2011-ci ildən bəri qeydə alınan ən aşağı göstəricidir. Dünya üzrə neft və qaz daşımalarının təxminən 20 faizinin həyata keçirildiyi Hörmüz boğazında yaranan fasilələr xüsusilə dizel və aviasiya yanacağının qiymətlərinə və təchizatına təsir göstərir.
Avropada hansı tədbirlər görülə bilər?
Enerji nazirlərinin müzakirəsində istehlakın azaldılması ilə yanaşı, fövqəladə neft ehtiyatlarının bazara çıxarılması və maliyyə dəstəyi tədbirləri də nəzərdən keçiriləcək.
Beynəlxalq Enerji Agentliyi ölkələrin istəyi olduğu halda qiymət artımını cilovlamaq üçün əlavə strateji neft ehtiyatlarının istifadəsini əlaqələndirməyə hazır olduğunu bildirib. İspaniya isə oktyabr ayı ərzində mövcud fövqəladə öhdəlikləri çərçivəsində 4,4 milyon barel strateji neft ehtiyatını bazara çıxaracağını təsdiqləyib. Bundan əvvəl Beynəlxalq Enerji Agentliyi ölkələrə neft istehlakını azaltmaq üçün 10 maddəlik plan təqdim edib. Təkliflər arasında avtomobilsiz bazar günlərinin təşkili də var. Bu təcrübə 1970-ci illərin enerji böhranı zamanı tətbiq olunub.
Digər mümkün tədbirlər əhali və müəssisələri enerjiyə qənaət etməyə çağırmaqdan tutmuş, böhranın dərinliyindən asılı olaraq ayrı-ayrı sektorlarda istehlaka məhdudiyyətlər qoyulmasına qədər dəyişə bilər.
Bununla belə, Aİ miqyasında vahid tədbirlərin tətbiqi sənayenin üzərinə düşəcək yük, həssas ailələrin müdafiəsi və Avropa şirkətlərinin rəqabət qabiliyyətinin qorunması ilə bağlı suallar yaradır.
Hazırda enerji istehlakının azaldılması ilə bağlı konkret məhdudiyyətlər razılaşdırılmayıb. Oktyabrın 29-da keçiriləcək müzakirələrdə əsas məsələlərdən biri tədbirlərin Aİ səviyyəsində əlaqələndirilməsi, yoxsa hər bir ölkənin öz qərarlarını verməsi olacaq.
Fatimə
Sfera.az
