AB–ABŞ ticarət sazişi çatlayır: Brüssel Tramp razılaşmasını yenidən masaya yatırır
Məlum olduğu kimi, ötən ilin iyulunda ABŞ prezidenti Donald Tramp və AB komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen ticarət razılaşması imzalayıblar.
27 ölkə Komissiyanın razılaşmasını dəstəkləsə də, Avropa Parlamenti Trampın AB-yə tarifləri üçqat artırması, Brüsselin isə ABŞ üçün tarifləri sıfıra endirməsindən sonra şərtləri ədalətsiz hesab edir.
Sfera.az euronews-a istinadla bildirir ki, AB üzv olan 27 ölkə ticarət razılaşmasının şərtlərini dəyişdirmək üçün mübarizəyə hazırlaşır.
Cümə günü AB üzv dövlətləri Avropa Komissiyası ilə Tramp administrasiyası arasında ötən yay imzalanmış mübahisəli ticarət razılaşmasında göstərildiyi kimi ABŞ idxalına tarifləri azaltmaq barədə razılığa gəliblər.
Bu addım ABŞ ticarət nümayəndələrinin AB-nin əksər ABŞ sənaye mallarına tarifləri sıfıra endirməsini nəzərdə tutan razılaşmanın həyata keçirilməsini sürətləndirməyə çağırması ilə bağlıdır. ABŞ nümayəndə heyəti bu həftə danışıqlar üçün Brüsselə səfər edib.
Sazişin yenilənməməsi halında beş illik müddətdən sonra tarif güzəştlərinə son qoyacaq yeni bəndin əlavə edilməsi nəzərdə tutulur. İdeya AB ölkələri arasında geniş müzakirələrə səbəb olsa da, qəbul edilməyib və bu, üzv dövlətlərin Trampa qarşı çıxmaq istəmədiyinin göstəricisidir.
Xatırladaq ki, AB-ABŞ ticarət müqaviləsi, ABŞ prezidenti Donald Trampın dünya üzrə tərəfdaşlarına genişmiqyaslı tariflər tətbiq etməsindən sonra aylarla davam edən gərginlik fonunda iyul ayında bağlanıb. Sazişə əsasən, AB ABŞ-a ixrac olunan mallara 15% tarif ödəyəcək, eyni zamanda ABŞ-ın əksər sənaye məhsullarına öz tariflərini sıfıra endirəcək.
Avropa Komissiyası Trampın təkliflərinin aqressiv ticarət mövqeyi qarşısında mümkün olan ən yaxşı nəticə olduğunu iddia edərək ABŞ prezidentini müdafiə etsə də, saziş Avropada AB ölkələri üçün rüsvayçılıq kimi qəbul edilərək geniş şəkildə tənqid olunub.
Buna baxmayaraq, cümə günü 27 millət vəkili Komissiyanın çox tənqid olunan sazişini səs çoxluğu ilə dəstəkləyib.
Onlar həmçinin ABŞ-ın sazişi tətbiq etməməsi halında Komissiyanın sazişi dayandırmasına icazə verən, eləcə də ABŞ idxalının artması və tarif güzəştləri nəticəsində Avropa vahid bazarını pozması halında Komissiyanın sazişi müvəqqəti olaraq dayandırmasına imkan verən bəndi təsdiqləyiblər.
Üzv dövlətlər həmçinin sazişin yenilənməməsi halında beş ildən sonra tarif endirimlərinə birdəfəlik son qoyacaq "gün batımı bəndi"nin tətbiqini müzakirə ediblər. Onlar Avropa Parlamentinin qarşıdan gələn danışıqlarda dəstək olacağını gözləyirlər.
Hər iki qurum tarif endirimlərini yekunlaşdırmaq üçün gələn yaza qədər ortaq razılığa gəlməlidir. AB diplomatının sözlərinə görə, əksər üzv dövlətlər bəndin əlavə edilməsini qəbul edə bilər, lakin Almaniya qisas almaqdan qorxduğu üçün buna qarşı çıxır.
Parlamentin ticarət komitəsinin rəhbəri, alman Avropa Parlamentinin üzvü Bernd Lange (S&D) artıq sazişin tətbiqi ilə bağlı hesabatına “gün batımı” bəndi ideyasını daxil edib ki, bu da Avropa Parlamentinin müzakirəsi üçün əsas olacaq.
Komissiya daxilində rəsmilər isə Şuranın və Parlamentin Vaşinqtonla danışıqlar aparılan müqaviləni yenidən gərginləşmə və ticarət müharibəsinin gücləndirilməsinə səbəb ola biləcəyini əsas gətirərək sazişi pozmaqdan çəkinəcəyinə ümid edirlər.
Aynil
Sfera.az