Süni intellekt insanları düşünmək qabiliyyətindən məhrum edə bilər – Mütəxəssisdən xəbərdarlıq
Süni intellekt agentlərinə gündəlik tapşırıqların həvalə edilməsi insanların bəzi vacib bacarıqlarını itirməsi ilə nəticələnə bilər.
Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə “Anthropic” şirkətinin mühəndisi Addi Osmani xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, iş proseslərinin avtomatlaşdırılması insanın müstəqil düşünmək vərdişindən imtina etməsinə səbəb olmamalıdır. Süni intellekt tapşırıqları insandan daha yaxşı yerinə yetirsə belə, yekun nəticəyə görə məsuliyyət yenə də insanın üzərində qalır.
Mühəndis süni intellekt alətlərindən, o cümlədən proqram təminatının hazırlanmasında istifadəni dayandırmağa çağırmır. Onun fikrincə, əsas problem insanların alqoritmlərin nəticələrini yoxlamaqdan, qəbul edilən qərarları anlamaqdan və müstəqil ideyalar formalaşdırmaqdan imtina etməsidir.
“İdrak borcu” necə yaranır?
Osmani etiraf edir ki, süni intellekt agentlərinin geniş istifadəsi nəticəsində onun gündəlik işində tənqidi düşüncə tələb edən vəziyyətlər azalıb. Onun fikrincə, istifadə edilməyən bacarıqlar tədricən zəifləyir və bu proses gözləniləndən daha sürətli baş verə bilər.
Mühəndis bu prosesi “idrak borcu” adlandırır. Əvvəlcə insan süni intellektin cavablarını diqqətlə oxuyur və yoxlayır. Sonra əvvəlki nəticələrə güvənərək növbəti cavabları daha səthi nəzərdən keçirməyə başlayır. Bir müddət sonra isə cavabın yalnız ümumi quruluşuna baxmaq kifayət edir.
Nəticədə istifadəçi hətta süni intellektin hazırladığı kodun ayrı-ayrı sətirlərini və ya texniki qərarların səbəbini izah etməkdə çətinlik çəkə bilər.
Niyə bütün məsuliyyəti süni intellektə ötürmək olmaz?
Avtomatlaşdırmanın tərəfdarları hesab edirlər ki, gələcəkdə süni intellektin insandan daha yaxşı yerinə yetirəcəyi bacarıqları qorumağa ehtiyac qalmaya bilər. Lakin Osmani bu yanaşma ilə razılaşmır.
Onun fikrincə, işin böyük hissəsini süni intellekt yerinə yetirsə belə, nəticəyə görə məsuliyyət insanın üzərində qalır. Bu, xüsusilə proqramlaşdırma, texniki infrastruktur və biznes prosesləri kimi sahələrdə əhəmiyyətlidir. Çünki buraxılan səhvlər ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
Bacarıqları itirməmək üçün nə etmək lazımdır?
Mütəxəssis süni intellektdən istifadə zamanı müstəqil düşünmə qabiliyyətini qorumaq üçün bir neçə yanaşma təklif edir:
Əsas bacarıqları mütəmadi tətbiq etmək və bəzi tapşırıqları süni intellektsiz yerinə yetirmək;
Süni intellektə müraciət etməzdən əvvəl problemi və mümkün həll yollarını müstəqil müəyyənləşdirmək;
Hazır nəticəni sadəcə qəbul etməmək, onun məzmununu və əsaslandırmasını yoxlamaq;
Alqoritmin hansı səbəbdən konkret qərar verdiyini və həmin qərarın hansı məhdudiyyətlərə malik olduğunu anlamaq.
Beləliklə, mütəxəssisin əsas xəbərdarlığı süni intellektdən istifadə etməmək deyil, onun rahatlığına həddindən artıq güvənərək müstəqil düşünmə vərdişini itirməməkdir.
Fatimə
Sfera.az
