20 yanvar xalqımızın taleyində tarixi bir dönüş nöqtəsidir. O həmişə gözlənilən idi. Çünki hələ ondan da 70 il əvvəl 28 aprel baş vermişdi. Ata-babalarımız 1920-ci ilin 28 aprel işğalı ilə heç cür barışa bilməzdilər. Odur ki, sovet rejiminin mövcud olduğu bütün 70 il ərzində itirilmiş müstəqilliyimizin bərpa olunması uğrunda mübarizə gizli və açıq şəkildə həmişə gedirdi.

Bu mübarizə 20-ci illərin “kolxozlaşdırılmasından”, 30-cu illərin repressiyalarından və 40-cı illərin deportasiyalarından keçmişdi. 50- 60-cı illərin kütləvi aclığı və 70-ci illərin iqtisadi durğunluğu 80-ci illərdə rejimin iqtisadi çöküşünə gətirib çıxarmışdı. Bu mübarizə həmişə milli dissident hərakatı ilə müşayiət olunmuş və sovet rejiminin mənəvi deqradasiyasından keçərək daha da mətinləşmiş, qətiləşmiş və milli azadlıq uğrunda siyasi-ideoloji müstəvidə möhkəmlənərək qarşısı alınmaz milli azadlıq savaşına çevrilmişdi.

Sovet İttifaqı yaranandan bəri imperiyaya qarşı baş qaldıran hər cür müqavimət dərhal məhv edilirdi. Belə bir müqavimətin möhkəmlənməməsi üçün 30-cu illərdə sovet höküməti işğal etdiyi bütün xalqların ziyalılarına qarşı qanlı repressiyalar həyata keçirmişdi. Azad fikir səsləndirməyə cürət edən, xalqın milli kimliyini hər hansı bir şəkildə xatırladan və önə çəkməyə cəhd göstərən on minlərlə sovet vətəndaşı və əsasən də ziyalı təbəqənin təmsilçiləri güllələnmiş və ya Sibirə sürgün edilmişdilər.

80-ci illərin sonlarına doğru imperiya mərkəzinin təhriki və bilavasitə dəstəyi ilə torpaqlarımızın mənfur qonşularımız tərəfindən işğal olunması və soydaşlarımızın öz ata-baba torpaqlarından zorla çıxarılması xalqı ayağa qaldırdı. Ermənistanda yaşayan soydaşlarımızın hüquqlarına təminat verilməsini tələb etmək üçün xalq Bakının küçə və meydanlarına axışdı. Həftələrlə davam edən dinc nümayişlər 1990-cı ilin 20 yanvar gecəsində o zamanadək misli görünməmiş bir qəddarlıqla yatırıldı. Avtomat silahlardan birbaşa dinc nümayişçiləri hədəfə alan rus qoşunları ağır silahlı texnika və tanklar üzərində bir neçə istiqamətdən hərəkət edərək Bakıya daxil oldular. Səhər saatlarına qədər davam edən qırğın nəticəsində 147 soydaşımız həlak oldu, yüzlərlə insan yaralandı. Gecə saatlarından etibarən şəhərdə komendant saatının tətbiq olunmasına və küçələrə çıxmağın qadağan edilməsinə baxmayaraq insanlar küçələrdən çəkilmədilər. Azadlıq meydanına sel kimi axışan xalq gecə qurbanlarının nəşini öz çiyninə alaraq şəhərin ən yüksək zirvəsinə – Şəhidlər Xiyabanına daşıdı.

20 yanvar hadisələrinin günahsız qurbanları bütün sovet xalqlarını azadlığa aparan yolun öncülləri idi. Onlar öz canlarını qurban verməklə təkcə bizim yox, sovet rejimi tərəfindən işğal altında saxlanan bütün xalqların milli azadlıq yoluna işıq saldılar.

Dinc nümayişçilərin gülləbaran edilməsinə qərar verən sovet rejimi isə elə həmin gecə özünün qəti iflasına qərar vermiş oldu. Qanlı 20 yanvar hadisələri rejimin ideoloji və mənəvi deqradasiyasının son həddi oldu.

Bu hadisələrdən sonra digər sovet respublikalarında da milli azadlıq mübarizəsi daha da gücləndi və İttifaq daxilində dezinteqrasiya prosesləri daha da sürətləndi. Sovet İttifaqının siyasi çöküşü məhz 20 yanvar hadisələrindən başladı və cəmi 1 il sonra 70 il ərzində bütün sivil dünyaya meydan oxuyan ən qəddar bir siyasi rejimin qəti iflasına gətirib çıxardı. Sovet İttifaqı süqut edərək dünyanın siyasi xəritəsindən birdəfəlik silindi, Azərbaycan xalqı isə öz azadlığına qovuşdu.
Bu gün həmin qanlı hadisələrdən 35 il ötür. Bu illər ərzində Azərbaycan heç bir keçmiş sovet respublikasında görünməmiş uğurlar və nailiyyələr əldə edib. 20 yanvar hadisələrinin ilkin səbəbi olan işğal faktı aradan qaldırılıb. Ölkəmizin bütün sərhədləri daxilində suverenliyimiz tam şəkildə bərpa olunub. Azərbaycan sabit şəkildə davamlı inkişaf edən və beynəlxalq arenada günü-gündən siyasi nüfuzu artan müasir və güclü dövlətlərdən birinə çevrilib. Tarixi inkişafımızın belə bir dövründə xalq öz qəhrəmanlarını daim yad edir və onların xatirəsini həmişə əziz tutur. Bu gün kütləvi şəkildə şəhidlər Xiyabanını ziyarət edən Azərbaycan xalqı 20 yanvar şəhidlərinin fədakarlığını heç zaman unutmayacaq. Allah şəhidlərimizə rəhmət etsin!

Milli azadlıq savaşımızın qəhrəmanları- Cavanşir Feyziyev yazır