Payızda xəstəliklər artır: BUNLARA DİQQƏT
Payız aylarında havaların soyuması, temperaturun tez-tez dəyişməsi və insanların qapalı məkanlarda daha çox vaxt keçirməsi respirator infeksiyaların yayılmasını asanlaşdıra bilər.
Xüsusilə qrip, soyuqdəymə və digər virus infeksiyaları bu dövrdə daha çox gündəmə gəlir. Bununla belə, xəstəliklərdən qorunmaq üçün insanların gündəlik həyatda atdığı addımlar da mühüm rol oynayır.
Sfera.az xəbər verir ki, mövsümi xəstəliklərdən qorunmaq üçün gigiyena qaydalarına əməl etmək, otaqları mütəmadi havalandırmaq, düzgün qidalanmaq və kifayət qədər yatmaq vacibdir. Lakin insanlar bəzən xəstəliyin ilk əlamətlərini nəzərə almır, həkim məsləhəti olmadan dərman qəbul edir və ya yoluxucu olduqları halda gündəlik fəaliyyətlərini davam etdirirlər.
Soyuqdəymə ilə qripi eyni xəstəlik hesab etmək
İnsanların yol verdiyi əsas səhvlərdən biri soyuqdəymə ilə qripi eyni xəstəlik hesab etməkdir. Hər iki xəstəlik oxşar əlamətlərlə müşayiət olunsa da, onların törədiciləri fərqlidir. Soyuqdəymə zamanı burun axması, asqırma və boğaz ağrısı daha çox müşahidə edilir. Qrip isə adətən qəfil başlayan qızdırma, əzələ ağrıları, baş ağrısı və güclü halsızlıqla özünü göstərə bilər. Bununla belə, yalnız simptomlara əsasən dəqiq diaqnoz qoymaq həmişə mümkün deyil. Xüsusilə yüksək hərarət, nəfəs darlığı, sinə ağrısı və ya vəziyyətin sürətlə pisləşməsi zamanı tibbi yardıma müraciət etmək vacibdir.
Həkim məsləhəti olmadan antibiotik qəbul etmək
Payızda xəstələnən bəzi insanlar tez sağalmaq üçün özbaşına antibiotik qəbul edirlər. Halbuki antibiotiklər bakterial infeksiyalara qarşı istifadə olunur və qrip, eləcə də soyuqdəyməyə səbəb olan viruslara təsir göstərmir.
Antibiotiklərin əsassız istifadəsi yan təsirlərə, allergik reaksiyalara və bakteriyalarda antibiotiklərə qarşı davamlılığın yaranmasına səbəb ola bilər. Bu isə gələcəkdə bakterial infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirir.
Dərman seçimi və müalicə müddəti həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir. Əvvəlki xəstəlik zamanı istifadə edilən preparatın bu dəfə də faydalı olacağını düşünmək düzgün deyil.
Xəstə olduğu halda işə və ya bağçaya getmək
İnsanların digər səhvi özünü yaxşı hiss etmədiyi halda gündəlik fəaliyyətini davam etdirməsidir. Xüsusilə qapalı və insanların sıx olduğu məkanlarda viruslar daha asan yayıla bilər. Xəstəlik əlamətləri olan şəxslərin imkan daxilində evdə qalması, başqaları ilə yaxın təması azaltması və gigiyena qaydalarına əməl etməsi yoluxma riskini aşağı sala bilər. Uşaqlarda qızdırma və ya ümumi vəziyyətin pisləşməsi müşahidə olunarsa, onları bağçaya və ya məktəbə göndərmək əvəzinə tibbi məsləhət almaq lazımdır. Öskürərkən və asqırarkən ağız və burnu salfetlə və ya dirsəyin iç tərəfi ilə örtmək, əlləri mütəmadi yumaq da infeksiyaların yayılmasının qarşısını almağa kömək edir.
Vitaminləri həddindən artıq qəbul etmək
Payız aylarında immuniteti gücləndirmək məqsədilə vitamin və müxtəlif qida əlavələrindən istifadə edənlərin sayı arta bilər. Lakin vitaminlərin normadan artıq qəbulu orqanizmi avtomatik olaraq xəstəliklərdən qorumur.
Vitamin və mineralların çatışmazlığı müəyyən edildikdə onların əlavə şəklində qəbulu faydalı ola bilər. Ancaq sağlam və balanslı qidalanan hər kəsin mütləq vitamin preparatlarına ehtiyacı yoxdur. Bəzi vitaminlərin yüksək dozada qəbulu sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Meyvə-tərəvəz, zülal mənbələri və digər qida qruplarını əhatə edən balanslı qidalanma, kifayət qədər yuxu və fiziki aktivlik ümumi sağlamlığın qorunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Otaqları havalandırmamaq
Havalar soyuduqca insanlar evlərin, ofislərin və digər qapalı məkanların pəncərələrini daha az açırlar. Lakin havasız və sıx məkanlarda respirator infeksiyaların yayılma riski arta bilər.
Otaqların mütəmadi havalandırılması daxili havanın keyfiyyətini yaxşılaşdırır. İnsanların sıx olduğu məkanlarda havalandırmaya xüsusi diqqət yetirilməlidir. Xəstə şəxslərlə yaxın təmasın azaldılması və zəruri hallarda maskadan istifadə də yoluxma riskini aşağı sala bilər.
Qripə qarşı peyvəndi nəzərə almamaq
Qripə qarşı peyvənd mövsümi infeksiyalardan qorunma tədbirlərindən biridir. Peyvənd qripə yoluxma riskini azalda, yoluxma baş verdikdə isə xəstəliyin ağır keçmə ehtimalını aşağı sala bilər. Bununla belə, digər respirator viruslardan tam qorunma təmin etmir.
Xüsusilə yaşlı şəxslər, hamilələr, xroniki xəstəlikləri olanlar və müəyyən risk qruplarına daxil olan şəxslər peyvəndlə bağlı həkimlə məsləhətləşməlidirlər. Peyvəndin uyğunluğu və vaxtı insanın sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq müəyyənləşdirilə bilər.
Payızda xəstəliklərdən qorunmaq üçün nə etməli?
Mövsümi xəstəliklərin qarşısını tam almaq mümkün olmasa da, bir sıra sadə qaydalar yoluxma riskini azaltmağa kömək edə bilər. Əlləri sabunla yumaq, qapalı məkanları havalandırmaq, kifayət qədər yatmaq, balanslı qidalanmaq və xəstə insanlarla yaxın təması məhdudlaşdırmaq bu tədbirlər sırasındadır. Bundan əlavə, xəstəlik əlamətlərini yüngül hesab edərək uzun müddət gözləmək düzgün deyil. Xüsusilə nəfəs darlığı, sinə ağrısı, davamlı yüksək hərarət və ya vəziyyətin pisləşməsi müşahidə olunarsa, vaxtında tibbi yardım almaq vacibdir. Payız aylarında sağlamlığı qorumağın əsas yolu yalnız dərmanlara güvənmək deyil, gündəlik profilaktik tədbirlərə əməl etmək və lazım gəldikdə həkimə müraciət etməkdir.
Fatimə
Sfera.az
