Alzheimerin yaranmasına təsir edən 44 gen tapıldı

Kateqoriya məlum deyil02.09.26, 13:52

Beynəlxalq alimlər qrupu Alzheimer xəstəliyinin yaranma mexanizmlərində rol oynaya biləcək 44 gen müəyyən edib.

Sfera.az xəbər verir ki, “Alzheimer’s & Dementia” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, həmin genlər gələcəkdə xəstəliyin fərdi risklərinin qiymətləndirilməsi, profilaktikası və müalicəsi üçün potensial hədəfə çevrilə bilər. Tədqiqatda əsas diqqət APOE4 gen variantına yönəldilib. APOE4 Alzheimer xəstəliyi üçün ən güclü genetik risk faktorlarından biri hesab olunur. Bu variantın bir və ya iki nüsxəsini daşıyan insanlarda xəstəliyə tutulma riski APOE4 olmayan şəxslərlə müqayisədə təxminən 4-12 dəfə yüksək ola bilər. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, APOE4 daşıyıcısı olmaq insanın mütləq Alzheimer xəstəliyinə tutulacağı anlamına gəlmir.

ABŞ-nin Sent-Luis şəhərində yerləşən Vaşinqton Universitetinin Tibb Fakültəsinin alimləri bəzi APOE4 daşıyıcılarının niyə uzun müddət sağlam qaldığını araşdırıblar. Bunun üçün Avropa, Afrika və Yaponiya mənşəli təxminən 450 min insanın genetik məlumatları təhlil edilib. Nəticədə müxtəlif hüceyrə tipləri ilə əlaqəli və Alzheimer xəstəliyinin inkişafında rol oynaya biləcək 44 gen müəyyənləşdirilib. Tədqiqatçılar bəzi genlərlə əlaqəli bioloji mexanizmlərə təsir göstərə biləcək potensial dərman maddələrini də müəyyən ediblər. Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri APOE4 ilə əlaqəli genlər və oliqodendrositlər arasındakı əlaqə olub.

Oliqodendrositlər sinir sistemində sinir liflərini əhatə edən və onların siqnalları effektiv ötürməsinə imkan verən mielin qişasının yaranmasında mühüm rol oynayır. Alimlərin fikrincə, oliqodendrositlərin fəaliyyətinin pozulması və mielinləşmənin zəifləməsi APOE4 ilə Alzheimer xəstəliyi arasındakı əlaqənin mümkün mexanizmlərindən biri ola bilər. Bu genlərin hədəfə alınması gələcəkdə sinir liflərini əhatə edən mielin qişasının qorunmasına və APOE4 daşıyıcılarında xəstəliyin təsirlərinin azaldılmasına kömək edə bilər. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, nəticələr fərdiləşdirilmiş Alzheimer müalicəsinə doğru mühüm addım ola bilər. Gələcəkdə həkimlər konkret pasiyentdə xəstəlik riskinin formalaşmasına təsir edən bioloji mexanizmləri müəyyənləşdirərək, onun genetik xüsusiyyətlərinə uyğun profilaktika və müalicə strategiyası seçə bilərlər.

Bununla belə, alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, əldə olunan nəticələr hələ yeni müalicə üsulunun yaradılması demək deyil. Həmçinin müəyyən edilmiş genlərə təsir etməklə Alzheimer xəstəliyinin qarşısının alınacağı hələ sübut olunmayıb. Bu genetik mexanizmlərin təhlükəsiz və effektiv şəkildə müalicədə istifadə edilə bilməsi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Firuz

Sfera.az

Açar sözlər:

PAYLAŞ

Pişiyin dişlədiyi 4 yaşlı qız quduzluqdan öldü

Türkiyədə 4 yaşlı qız küçə pişiyinin dişləməsindən sonra quduzluğa yoluxaraq həyatını itirib.Sfera.az xəbər verir ki, hadisə Diyarbəkir vilayətinin Sur rayonunda baş verib. Təxminən 4 ay əvvəl küçə pişiyi uşağın dodağını dişləyib. Avqustun əvvəlində qızın vəziyyəti pisləşərək xəstəxanaya yerləşdirilib.Üç gün sonra aparılan müayinələr onun quduzluğa yoluxduğunu təsdiqləyib. Qız

Dəridə yağlanmanın səbəbi bu ola bilər

Rafinə olunmuş karbohidrat və şəkərin həddindən artıq qəbulu dərinin sağlamlığına mənfi təsir göstərə, yağlanmanı və akne riskini artıra bilər.Sfera.az Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, dermatologiya mütəxəssisi dr. Esra Deniz Göde bildirib ki, ağ çörək, şəkərli içkilər, şirniyyat və emal olunmuş qəlyanaltılar qan şəkərinin sürətlə yüksəlməsinə səbəb olur. Bunun ar

Uzun ömür üçün bu sadə hərəkəti edin – Fizioterapevtdən tövsiyə

Məşhur fizioterapevt Vadnal uzun ömür və sağlamlıq üçün sadə, lakin faydalı bir hərəkət tövsiyə edib. Sfera.az xəbər verir ki, fizioterapevt Vadnal “Time” jurnalına müsahibəsində turnikdə asılmağın tutma gücünü artırdığını və bunun sağlamlıq baxımından əhəmiyyətli olduğunu bildirib.Vadnalın sözlərinə görə, turnikdən asılmaq əl

Smartfonların görünməyən zərərləri: Uşaqlarda bu bacarıqları zəiflədir

Smartfon və digər rəqəmsal cihazlardan uzun müddət istifadə insan orqanizminə gözlənilməz təsirlər göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, xüsusilə telefona uzun müddət başı önə əyərək baxmaq boyun və onurğaya ciddi yük salır. Bu vəziyyət zamanla boyun əzələlərində gərginliyə, ağrılara və duruş pozğunluğuna səbəb ola bilər.Sfera.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, ekran

Makaron yeyənlərə XƏBƏRDARLIQ: ZƏHƏRLİ İMİŞ...

Fransada aparılan araşdırma ölkədə satılan makaronların böyük əksəriyyətinin tərkibində zəhərli ağır metal olan kadmiumun olduğunu ortaya çıxarıb.“Sfera.az” xəbər verir ki, “60 Millions de Consommateurs” jurnalının araşdırmasında “Barilla”, “Lustucru” və “Panzani” kimi məşhur markalar da daxil olmaqla 36 makaron məhsulu yoxlanılıb. Onlardan

İsti duşdan sonra yaranan bu əlamət xərçəngin göstəricisi ola bilər

İsti duşdan və ya vannadan sonra dəridə güclü qaşınmanın yaranması bəzi hallarda qan xəstəliklərinin, o cümlədən polisitemiya vera adlı nadir qan xərçənginin əlamətlərindən biri ola bilər.Sfera.az xəbər verir ki, Mayo Clinic mütəxəssisləri polisitemiya veranın sümük iliyinin həddindən artıq eritrosit istehsal etməsinə səbəb olduğunu bildirirlər.Nəticədə qan qatılaşır və onun damarlarla hərəkəti yavaşıyır. Bu isə qan laxtalarının ya