“Tesla”nın uçan avtomobili kütləviləşəcək?
“Tesla” şirkəti yeni nəsil “Roadster” elektromobilini təqdim edib. Avtomobilin nümayişi zamanı versiyalardan biri havaya qalxaraq akrobatik hərəkət nümayiş etdirib. Bununla belə, analitiklər yeni modelin şirkətə ciddi gəlir gətirəcəyinə şübhə ilə yanaşırlar.
Sfera.az xəbər verir ki, ABŞ-nin Texas ştatında keçirilən təqdimatda şirkətin baş direktoru İlon Mask “SpaceX” texnologiyaları əsasında hazırlanmış soyuq qaz mühərrikləri ilə təchiz olunan avtomobilin imkanlarını nümayiş etdirib.
“Euronews Business” nəşrinin danışdığı analitiklərin fikrincə, təqdimat daha çox “Tesla”nın innovativ imicini gücləndirməyə və brend ətrafında marağı artırmağa xidmət edir. Onlar avtomobilin kommersiya potensialının məhdud olduğunu düşünürlər.
“Quilter Cheviot” şirkətinin analitiki Mamta Valeçha nümayişi diqqət çəkməyə hesablanmış mühəndislik nümayişi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, avtomobilin əsas kommersiya faydası böyük gəlir əldə etməkdən daha çox “Tesla”nın innovativ şirkət imicini möhkəmləndirmək ola bilər.
İlon Mask istehsalın 2028-ci ildə başlanmasının gözlənildiyini bildirib. Şirkət ilkin sifarişləri qəbul etməyə başlayıb. Lakin “Rocket” adlı uçan versiya yalnız dəvət əsasında əldə edilə bilər. Avtomobilin yekun satış qiymətləri isə hələ açıqlanmayıb. “Roadster” ilk dəfə 2017-ci ildə təqdim olunub. Bir il sonra Mask raket gücləndiricilərindən istifadə etməklə avtomobilin havaya qalxa biləcəyini irəli sürüb. İstehsalın başlanması ilə bağlı ilkin plan 2020-ci ilə nəzərdə tutulsa da, layihənin müddəti dəfələrlə təxirə salınıb.
Uçan avtomobillər kütləvi istifadəyə verilə bilərmi?
Ekspertlərin fikrincə, bu texnologiyanın geniş yayılmasının qarşısında ciddi maneələr var. İlk növbədə, avtomobilin uçuş funksiyaları ictimai yollarda istifadə üçün təsdiqlənməyib. Bundan əlavə, yüksək istehsal xərcləri və aviasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı tələblər layihənin kommersiya imkanlarını məhdudlaşdıra bilər. ING şirkətinin nəqliyyat və logistika üzrə baş iqtisadçısı Riko Luman bildirib ki, uçan avtomobillərin yaxın gələcəkdə kütləvi istifadəsi real görünmür. Onun sözlərinə görə, belə nəqliyyat vasitələri hava məkanından istifadə qaydalarına uyğun olmalı və zəruri hallarda aviasiya sertifikatlaşdırmasından keçməlidir. Avropa İttifaqının Aviasiya Təhlükəsizliyi Agentliyi (EASA) isə “Euronews Business”ə açıqlamasında konkret modelin hansı qaydalara tabe olmasının onun konstruksiyasından, xüsusiyyətlərindən və nəzərdə tutulan istifadə formasından asılı olduğunu bildirib. Agentliyin mövqeyinə görə, hava gəmisi kimi istifadə üçün nəzərdə tutulan hər bir aparat müvafiq aviasiya təhlükəsizliyi tələblərinə cavab verməlidir.
Analitiklər hesab edirlər ki, “SpaceX”in bəzi texnologiyaları gələcəkdə premium avtomobillərdə tətbiq oluna bilər. Lakin uçuş imkanlarının və raket gücləndiricilərinin adi avtomobillərdə geniş istifadəsi yüksək xərc, texniki mürəkkəblik və tənzimləmə maneələri səbəbindən yaxın perspektivdə iqtisadi baxımdan sərfəli görünmür.
“Tesla” gəlirini artırmaq təzyiqi ilə üzləşir
Yeni avtomobilin təqdimatı şirkətin bahalı texnoloji layihələrindən daha yüksək gəlir əldə etməsi ilə bağlı investor gözləntilərinin artdığı dövrə təsadüf edir. Məqalədə göstərilən məlumatlara görə, “Tesla”nın ikinci rübdə gəliri illik müqayisədə 26 faiz artaraq 28,24 milyard dollara çatıb. Bununla yanaşı, səhmdarlara aid xalis mənfəət təxminən 5 faiz azalaraq 1,11 milyard dollar təşkil edib. Şirkətin 2026-cı ilin ilk yarısında kapital xərcləri iki dəfədən çox artaraq 8,28 milyard dollara yüksəlib. “Tesla” il ərzində kapital qoyuluşlarının 25 milyard dolları ötəcəyini gözləyir. Bu vəsaitin əsasən süni intellekt və istehsal sahələrinə yönəldilməsi planlaşdırılır.
Analitiklər şirkətin bazar dəyərinin qiymətləndirilməsində avtonom idarəetmə texnologiyaları, “Optimus” robotu və “SpaceX” ilə mümkün birləşmə ehtimallarının da rol oynadığını qeyd edirlər. Bununla belə, “SpaceX” və “Tesla”nın birləşməsi ilə bağlı ehtimallar hələlik fərziyyə səviyyəsindədir. Belə bir razılaşmanın baş tutacağı və ya nə vaxt elan ediləcəyi məlum deyil.
Ekspertlərin qənaətinə görə, yeni “Roadster” hələlik daha çox yüksək gəlirli avtomobil həvəskarlarına və texnologiya maraqlısı olan alıcılara hesablanmış eksklüziv model təsiri bağışlayır. Onun geniş bazara çıxması isə həm texniki, həm də iqtisadi baxımdan ciddi suallar doğurur.
Fatimə
Sfera.az
