“Qurban Səidə” həsr olunmuş sərgidən - FOTOREPORTAJ
Ötən gün Şirvanşahlar sarayı kompleksində “Əsəd bəy: Məşəqqəti-həyat” adlı beynəlxalq müasir incəsənət sərgisi baş tutub.
Sfera.az bildirir ki, 1905-ci ildə Lev Nussimbaum adı ilə dünyaya gəlmiş Əsəd bəy qədər mədəniyyət tarixində fərqlənmiş ədəbiyyat xadimləri çox azdır. Onun Şərq ilə Qərb arasında körpünün qurulmasında müstəsna rolu olub. “Əli və Nino” Azərbaycan — Gürcüstan məhəbbət tarixçəsinin müəllifi olan Əsəd bəy, sonralar “Qurban Səid” təxəllüsü ilə də tanınıb.
Əsəd bəy Bakıda beynəlmiləl bir mühitdə — ruslar, almanlar və azərbaycanlıların arasında böyüyüb və XX əsrin əvvəllərində şəhərdə yaşanan ilk “neft bumunun” şahidi olub: o zamanlar, dünyada xam neftin demək olar ki, yarısı məhz Bakıda hasil olunurdu. Şərqin möhtəşəmliyi kəskin sosial fərqlər, fəhlə üsyanları və inqilabi təlatümlərlə əhəmiyyətli ziddiyyət təşkil edir. Oktyabr İnqilabından sonra, Bakıdan gedən yazar, müxtəlif ölkələrin sərhədlərini keçən kosmopolitə çevrildi: Mərkəzi Asiya, İran, Gürcüstan və Türkiyə onun Berlin şəhərinə gedən yolda müvəqqəti “dayanacaqlar” olub.
Berlində o, İslam dinini qəbul edir, ən azı 18 kitab yazır və qısa zamanda Şərq üzrə mütəxəssis kimi tanınır. 1936-cı ildə, Almaniyada onun kitablarının dərci qadağan olunub. Bundan sonra, o, İtaliyaya mühacirət etdi və 1942- ci ildə, yoxsulluq və hamının tərk etdiyi bir insan kimi dünyasını dəyişdi və beləcə, onun məşəqqətli həyatı bitib. Həqiqət və uydurmaların məharətlə bir-birinə qarışdığı “Şərqdə neft və qan” adlı tarixi-publisistik romanı, Əsəd bəyin əsas əsərlərindən biri sayılır və bu sərgidə iştirak edən rəssamların ilham mənbəyi qismində çıxış edir.
Əgər dünya tarixinə Şərqdən nəzər salsaq, adi Avropaya yönəlmiş (“avrosentrik”) perspektiv, tam əks baxışa dəyişir. Əsəd bəyin hekayələrində, qəfil qüvvə ilə irəli atılan müasirlik, Qafqaz dağlarında və vadilərində yaşayan xalqların iftixarı, inadkarlığı və ənənələrinin dərk edilməsi təkrar-təkrar vurğulanır. Bütöv bir dövrün tənəzzülü ilə bağlı qəm-qüssə, onun pafossuz, lakin nəfis rəvayət etmə üslubunda həmişə rezonans doğurur. Sərgi ilə bağlı fotoreportajı təqdim edirik:
Fotolar: Anar Bayramlı
