Gecə işıqda qalmaq diabet riskini artırır
Flinders Universitetinin 85.000 iştirakçı arasında apardığı araşdırma, gecələr işığa məruz qalmanın 2-ci tip diabetin inkişaf riskini 67%-ə qədər artırdığını ortaya qoydu.
Sfera.az bildirir ki, tədqiqat iştirakçıları 2013-2016-cı illər arasında bir həftə ərzində biləklərinə işıq sensoru taxdıqları Böyük Britaniya Biobankının məlumatlarından istifadə edib.
Gecələr işığa məruz qalma qan dövranı ritmlərini pozur, insulin ifrazında və qlükoza mübadiləsində dəyişikliklərə səbəb olur.
Bu pozulmalar orqanizmin qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləmək qabiliyyətini pozur, 2-ci tip diabet riskini artırır.
13 milyon saatlıq işıq sensoru məlumatlarının təhlili göstərib ki, gündüz fəaliyyətlərindən və davranışlarından asılı olmayaraq, gecələr artan işığa məruz qalma daha yüksək diabet riski ilə əlaqələndirilir.
Qan dövranının pozulmuş ritmləri yuxudan oyanan saatlarda melatonin və ya qlükokortikoid səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər ki, bu da insulin ifrazını azalda və qlükoza istehsalını təşviq edə bilər.
Davamlı balanssızlıq postprandial qlükoza səviyyəsinin artmasına, insulin müqavimətinə və iltihaba səbəb ola bilər.
Tədqiqat növbəli iş və qeyri-müntəzəm yuxu rejimi kimi həyat tərzi faktorlarını nəzərə alıb, lakin yenə də gecələr işığa məruz qalmağın sağlamlıq üçün əhəmiyyətli risklər yaratdığını aşkar edib.
Sağlam qan dövranı ritmlərini qorumaq və diabet riskini azaltmaq üçün saat 00:30-dan səhər 6:00-a qədər işığa məruz qalmanın məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.
Aparıcı müəllif Endryu Filips, gecələr işığa məruz qalmanın azaldılması və qaranlıq bir mühitin təmin edilməsinin 2-ci tip diabetin başlanğıcının qarşısını almaq və ya gecikdirmək üçün təsirli və qənaətcil bir yol ola biləcəyini təklif edir.
Tədqiqat diabet riskinin idarə edilməsində ətraf mühit faktorlarının nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayır.
Aysel
