Türkiyənin unutduğu tarix: 28 Fevral çevrilişi
Son günlər Azərbaycanda məktəblərdə vahid geyim qaydaları ilə bağlı müzakirələr Türkiyə mediasında və sosial şəbəkələrdə də gündəmə gəlib.
Bəzi Türkiyə vətəndaşları və media nümayəndələri Azərbaycandakı qaydaları hicab məsələsi üzərindən tənqid edirlər. Halbuki bu mövzuda Türkiyənin öz tarixini də xatırlamaq yerinə düşərdi.
Sfera.az xatırladır ki, 1997-ci il fevralın 28-də Türkiyədə Milli Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib. Sonradan “postmodern çevriliş” adlandırılan bu proses ölkənin siyasi həyatında mühüm iz qoyub. Həmin dövrdə hicablı qadınların təhsil müəssisələrində iştirakı ilə bağlı məhdudiyyətlər sərtləşdirilib, universitetlərdə hicablı tələbələrin təhsillə bağlı çətinlikləri uzun müddət Türkiyə cəmiyyətinin əsas müzakirə mövzularından biri olub.
Bu məhdudiyyətlər sonrakı illərdə də davam edib və tədricən aradan qaldırılıb. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin Türkiyə ilə bağlı qərarlarında da universitetlərdə hicab məsələsi və bu mövzuda yaranan hüquqi mübahisələr əksini tapıb.
Türkiyənin bu tarixi onu göstərir ki, hicab məsələsi qardaş ölkədə də uzun illər müzakirə olunub, fərqli siyasi yanaşmaların və qərarların mövzusuna çevrilib. Bu baxımdan, Azərbaycandakı məktəb geyim qaydaları müzakirə edilərkən Türkiyənin keçdiyi yolu da xatırlamaq faydalıdır.
Azərbaycanda dövlət ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlər üçün vahid geyim forması qaydaları mövcuddur. 2026-cı il sentyabrın 21-də Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə bu qaydalara dəyişiklik edilib. Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi də oktyabrın 9-da məktəblərdə geyim qaydalarına riayət olunması ilə bağlı monitorinqlər keçiriləcəyini açıqlayıb.
Burada bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, məktəblərdə vahid geyim formasına dair tələbləri hicabın ölkə üzrə tam qadağan olunması ilə eyniləşdirmək doğru deyil. Söhbət təhsil müəssisələrində tətbiq edilən qaydalardan gedir. Məktəbdən kənarda isə insanların geyim seçimi ayrıca məsələdir.
Azərbaycan və Türkiyə ortaq tarixə, mədəniyyətə və qardaşlıq münasibətlərinə malik ölkələrdir. Məhz bu yaxınlıq səbəbindən bir-birimizin mövqeyini anlamaq, məsələlərə daha həssas və obyektiv yanaşmaq vacibdir. Türkiyədəki müzakirələrdə Azərbaycanın mövqeyi tənqid edilərkən 28 Fevral prosesi və həmin dövrdə hicablı qadınların üzləşdiyi çətinliklər də yada salına bilər.
Əlbəttə, hər bir ölkənin təhsil siyasəti müzakirə oluna, fərqli fikirlər səsləndirilə bilər. Ancaq bu zaman tarixi faktları nəzərə almaq və eyni məsələlərə münasibətdə ardıcıl mövqe nümayiş etdirmək önəmlidir.
Qardaş ölkənin tarixini xatırlatmaq qarşıdurma yaratmaq deyil. Əksinə, keçmişdən nəticə çıxarmaq, bir-birimizi daha yaxşı anlamaq və mübahisəli məsələlərə ikili standartlardan uzaq yanaşmaq üçün bir fürsətdir.
Bəsti Rəfizadə
Sfera.az
