Süni intellekt, “mygov” və kibertəhlükəsizlik Azərbaycan üçün strateji prioritetdir.

Prezident İlham Əliyev dövlət idarəçiliyində süni intellektin tətbiqinin genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq bildirib ki, aparıcı ölkələrdə bu sahədə mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Dövlət başçısı qeyd edib ki, inkişaf etmiş ölkələrdə dövlət məmurlarının gündəlik fəaliyyətində “süni intellekt agentləri” tətbiq edilir və bu sistemlər qərarların düzgünlüyünün qiymətləndirilməsində yardımçı rol oynayır. Onun sözlərinə görə, rəhbər vəzifələrdə təmsil olunan şəxslər süni intellektdən geniş istifadə etməlidirlər.

Analitik baxımdan bu yanaşma dövlət idarəçiliyində məlumat əsaslı qərarvermə modelinə keçidin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Süni intellekt böyük həcmli məlumatların operativ təhlilinə, risklərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsinə və alternativ ssenarilərin hazırlanmasına imkan yaradır. Bu isə idarəetmədə çevikliyi və səmərəliliyi artırır, insan faktorundan qaynaqlanan subyektiv riskləri azaldır.

Dövlət başçısı eyni zamanda dövlət xidmətlərinin “mygov” platforması üzərindən – vahid mərkəzdən həyata keçirilməsinin vacibliyini də diqqətə çatdırıb. Prezident bildirib ki, son illər müxtəlif dövlət qurumları tərəfindən ayrı-ayrı platforma və tətbiqlər hazırlanıb. Lakin artıq bu proses koordinasiyalı şəkildə aparılmalı, mövcud platformalar tədricən vahid sistemdə birləşdirilməlidir. Dövlət xidmətləri “mygov” üzərindən təqdim olunmalı və həm dövlət qurumları, həm də vətəndaşlar üçün bu, əsas ünvan olmalıdır.

Analitik qiymətləndirməyə görə, vahid rəqəmsal platformanın yaradılması idarəetmədə mərkəzləşmiş informasiya sisteminin formalaşmasına, resursların optimallaşdırılmasına və təkrarlanan funksiyaların aradan qaldırılmasına xidmət edir. Bu yanaşma vətəndaş məmnunluğunu artırmaqla yanaşı, dövlət xidmətlərinin əlçatanlığını və şəffaflığını gücləndirir. “Bir pəncərə” prinsipinin rəqəmsal müstəvidə tətbiqi vətəndaş üçün vaxt itkisini minimuma endirir və xidmətləri daha rahat edir.

Prezident İlham Əliyev əldə edilmiş nəticələri yüksək qiymətləndirdiyini bildirməklə yanaşı, mövcud platformaların üstünlüklərinin, toplanmış təcrübənin və bu sahədə çalışmış kadr potensialının ümumi sistemə inteqrasiya olunmasının vacibliyini qeyd edib. Bu yanaşma institusional davamlılığın və insan kapitalının qorunmasını təmin edir.

Ölkəmizdə süni intellektin tətbiqi ilə “mygov” kimi vahid platformanın inteqrasiyası dövlət idarəçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Mərkəzləşdirilmiş məlumat bazası süni intellekt alqoritmlərinin daha dəqiq və effektiv işləməsinə şərait yaradacaq. Bu isə strateji planlaşdırma, sosial siyasət, iqtisadi proqnozlaşdırma və dövlət xidmətlərinin idarə olunmasında keyfiyyətcə yeni model formalaşdıracaq.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər rəqəmsal transformasiyanın dərinləşdirilməsi, idarəetmənin modernləşdirilməsi və vətəndaş yönümlü dövlət modelinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində kompleks və strateji yanaşma kimi dəyərləndirilir.

Eyni zamanda dövlət başçısı rəqəmsal transformasiyanın yalnız dövlət sektoru ilə məhdudlaşmaması, özəl sektorda da dəstək mexanizmlərinin tətbiqinin vacibliyini vurğulayıb. Bununla innovasiya mühitinin inkişafı, startapların və texnologiya şirkətlərinin təşviqi, həmçinin yerli texnoloji məhsulların ixrac potensialının artırılması təmin ediləcək.

Prezident İlham Əliyev kibertəhlükəsizliyin strateji önəmini də diqqətə çatdırıb. Ötən il Azərbaycan mütəşəkkil və aqressiv kiberhücuma məruz qalıb, lakin lazımi tədbirlər görülərək təhlükələrin qarşısı alınıb. Kibertəhlükəsizlik Mərkəzinin fəaliyyəti davamlı diqqət mərkəzində olmalı, beynəlxalq təcrübə öyrənilməli və kritik informasiya infrastrukturu qorunmalıdır.

Zamin Zeynal,
Abşeron Rayon İcra Hakimiyyəti yanında İctimai Şuranın sədr müavini, Müasir İnternet Resurslarının İnkişafı İctimai Birliyinin sədri

Dövlət idarəçiliyində süni intellektin tətbiqi strateji zərurətdir