Yer kürəsi daim istilik itirir və bu enerji kosmosa yayılır. Alimlər isə bu prosesdə gözlənilməz bir detal aşkar ediblər. Bəzi quşlar lələklərinin quruluşu sayəsində istiliyi birbaşa kosmosa ötürə bilir.

Sfera.az türk mediasına istinadən xəbər verir ki, yeni araşdırmalara əsasən, alimlər uzun illərdir quşların bədən istiliyini necə tənzimlədiyini araşdırır. Son tədqiqatda isə bioloqlar və mühəndislər birgə çalışaraq lələklərin işığı və istiliyi necə udduğunu, əks etdirdiyini və yaydığını ölçüblər. Nəticələr göstərib ki, quş lələkləri yalnız görünən işıqla deyil, eyni zamanda görünməz infraqırmızı şüalanma ilə də sıx bağlıdır.

Tədqiqatçıların fikrincə, məhz infraqırmızı dalğalar atmosferdən kosmosa istiliyin ötürülməsində əsas rol oynayır. Araşdırma zamanı müxtəlif iqlim zonalarında yaşayan beş quş növünün-böyük buynuzlu bayquş, adi qarğa, şimal bildirçini, ulduz quşu və lal sərçənin muzey nümunələri üzərində analiz aparılıb. Lələklərin xüsusiyyətlərini öyrənmək üçün UV-Vis spektrofotometr cihazından istifadə edilib.

Tədqiqat göstərib ki, açıq ərazilərdə yaşayan quşlar istiliyi kosmosa daha effektiv şəkildə yayır. Məsələn, çəmənliklərdə yaşayan bildirçinlər orta infraqırmızı şüalanmanı daha çox yayaraq yüksək temperatur şəraitində istilik stressini azalda bilir. Alimlər bunu səmanın Yer səthindən daha sərin mühit olması ilə əlaqələndirirlər. Araşdırma həmçinin quş növləri arasında fərqləri də ortaya qoyub.

Gecə aktiv olan bayquşlar daha az şüalanma udur, tünd lələklərə sahib qarğalar isə günəş işığını daha çox qəbul edir. Bununla belə, tünd lələklər istiliyin birbaşa bədənə keçməsinin qarşısını alaraq onu səthdə saxlayır və daha asan yayılmasına şərait yaradır. Alimlərin fikrincə, bu kəşfin ən mühüm tərəfi onun mühəndislik sahəsində tətbiq potensialıdır. Quş lələklərinin passiv istilik yayma xüsusiyyəti gələcəkdə enerjisiz soyutma texnologiyalarının inkişafına təkan verə bilər.

Fidan Hacızadə

Sfera.az

Quşlar kosmosa istilik yayır - TƏDQİQAT