Ağ Bayraq niyə təslim olma simvolu kimi istifadə olunur?
Ağ bayraq dalğalananda çoxumuz dərhal sülh və ya təslim olma düşünürük. Ancaq bu simvolun tarixi düşündüyünüzdən daha mürəkkəb və maraqlıdır. Bu, həmişə imtina etmək demək deyil. Bəzən ağ bayraq, sadəcə olaraq danışmaq istəyinin və ya ölüləri dəfn etmək üçün qısamüddətli barışıq axtarışının əlaməti ola bilər. Başqa sözlə, ağ bayraq heç də həmişə “məğlubiyyət” mənasını vermir.
Sfera.az bu barədə qısa bir tarixi yazı təqdim edir.
Ağ bayrağın meydana çıxma tarixi dəqiq məlum deyil. Lakin Roma tarixçiləri Livi və Tacitusun fikrincə, eramızdan əvvəl 200-cü və eramızın 69-cu illərində tərəflər döyüşmək istəməyəndə ağ yun bantları və zeytun budaqları ilə meydana çıxırdılar. Aralıq dənizi xalqları o dövrdə tanrılara sitayiş etmək üçün ağ paltar geydikləri üçün döyüşdə bu rənglərdən istifadə “Bizi qoru, mərhəmət diləyirik” mənasına gəlirdi.
Tarixçi Ed Watts da bu simvolların əslində tanrılara sığınacaq çağırışı olduğunu iddia edir. Başqa sözlə, ağ həm inanca, həm də strategiyaya əsaslanan seçim idi. 1578-ci ildə Şimal qütbünə doğru üzən ingilis dənizçisi Corc Best yazırdı ki, inuitlər sülh içində heyvanların bağırsaqlarından tikilmiş ağ bayrağı dalğalandırırlar. Ağ bayraq təkcə müharibə kimi vəziyyətlərdə “sülh”ü simvollaşdırmaq üçün istifadə edilmirdi.
Ağ bayraq sonda bu sahədə faydalı alətə çevrildi
Əsgərlərin daşıdığı boyasız parça dərhal döyüş meydanında tanınırdı və digər, daha mürəkkəb bayraqlarla qarışdırıla bilməzdi. Amerika Vətəndaş Müharibəsi zamanı general Li təslim olmaq istəyəndə zabitlərindən biri özü ilə xüsusi bayraq götürmək əvəzinə, təsadüfən yaxınlıqda olan mətbəx dəsmalını götürüb. Həmin dəsmal indi Smithsonian Muzeyində sərgilənir.
Belə misalların çoxalması ilə 1899-cu ildə Haaqa konfransında ağ bayraq daşıyanlara toxunulmaması qaydası halına gəldi.
Lakin kimsə bu imtiyazdan sui-istifadə edibsə, onun müdafiəsi də götürülüb. 1900-cü illərdən sonra ağ bayraq iki dünya müharibəsi arasındakı mesajları çatdırmaq üçün tez-tez istifadə olunurdu. 1914-cü il Milad atəşi zamanı alman əsgərləri "Kamarad!" və ağ bayrağın dalğalanması fransız əsgərlərinin ailələrinə yazdığı məktublarda qeyd olunur.
Zaman keçdikcə ağ bayraq mülki vətəndaşların canlarını qorumaq üçün istifadə etdikləri simvola çevrildi. Xüsusən də son vaxtlar münaqişə zonalarında mülki vətəndaşların və ya girovların ağ bayraqlar dalğalandıraraq “mən düşmən deyiləm, mənə pislik etməyin” mesajı verməsi hadisələri baş verir.
Aynil
