Niyə kişi və qadın geyimlərində düymələr fərqli tərəflərdədir?
Heç əks cinsə aid köynəyi düymələməkdə çətinlik çəkmisiniz? Siz tək deyilsiniz, çünki bu, çoxlarının diqqətini çəkib. Kişi köynəkləri sağdan, qadın köynəkləri isə soldan düymələnir və bu fərq sadəcə dizayn üstünlükləri deyil. Əslində, bu əməlin mənşəyi qədim dövrlərə, hətta orta əsrlərə gedib çıxır. Bu gün də davam edən bu ənənənin düşündüyünüzdən də çox maraqlı tarixçəsi var.
Bəs bu fərq niyə yaranıb?
Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir.
Sağ tərəfində düymələri olan kişi geyimlərinin ən çox yayılmış izahı tarixi döyüş təcrübələrinə əsaslanır. Keçmişdə kişilərin paltarlarının sağdan sola bağlanması lazım idi ki, sol tərəflərində gəzdirdikləri qılıncları sağ əlləri ilə çəkə bilsinlər.
Bunun səbəbi, paltarlarını sol tərəfdən bağlamaq, qılınc çəkmə hərəkəti zamanı əyilmə riski idi. Buna görə də kişi köynəklərinin və gödəkçələrinin düymələri sağ tərəfdə yerləşdirilir və bu adət zamanla standartlaşır.
Bəs niyə qadın geyimində sol tərəfdədirlər?
Qadın geyimlərinin sol tərəfində düymələrin yerləşdirilməsi ilə bağlı bir neçə izahat var. Ən çox qəbul edilən nəzəriyyə budur ki, 13-cü əsrdə düymələr ilk dəfə ortaya çıxanda varlı qadınları özləri deyil, xidmətçiləri geyindirirdilər.
Əsasən sağ əlli olan qulluqçular qadınları geyindirərkən düymələri sol tərəfə yerləşdirməklə paltarlarını daha rahat düymələyə bilirdilər. Başqa sözlə, düymələrin sol tərəfdə yerləşdirilməsi əslində dəbdəbə əlaməti və zənginlik simvolu idi. Bu oriyentasiya həm də qadınların at sürərkən yan oturduğu dövrlərdə soyuq havanın paltara daxil olmasının qarşısını almağa xidmət edirdi.
Bəs niyə bu hələ də bu cür davam edir?
Artıq kişilər qılınc daşımır, qadınlar da qulluqçuların köməyi ilə geyinmirlər. Bununla belə, geyim dizaynında bu fərq dəyişməz olaraq qalır. Moda tarixçilərinin fikrincə, əsas səbəb ənənəvi naxışların davamlı istifadəsidir. İstehsal standartları, nümunə sistemləri və sosial vərdişlər bu fərqin davamlı olmasına kömək edir.
Aynil
