Tarixdə bu gün baş verənlər
Tarix boyunca 30 avqust günü bir sıra mühüm hadisələrlə yadda qalıb.
Sfera.az xəbər verir ki, həm Azərbaycanın dövlətçilik tarixi, həm də dünya siyasəti və elmi inkişaf baxımından bu günün xüsusi əhəmiyyəti var.
Bu gündə baş verən tarixi hadisələri təqdim edirik:
1410-cu ildə Qaraqoyunlu dövləti ilə Sultan Əhməd Cəlayır arasında II Şənbi Qazan döyüşü baş verib. Bu hadisə Qaraqoyunlu dövlətinin əsasının möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb.
1721-ci ildə Rusiya ilə İsveç arasında uzun illər davam edən Şimal Müharibəsi başa çatıb və Niştadt sülh müqaviləsi imzalanıb.
1835-ci ildə Avstraliyanın böyük şəhərlərindən biri olan Melburn, 1836-cı ildə isə ABŞ-ın ən iri şəhərlərindən Houstonun əsası qoyulub.
1862-ci ildə Amerika Vətəndaş müharibəsi zamanı İkinci Bull Run döyüşü başa çatıb.
1905-ci ildə İspaniyada nadir astronomik hadisə – günəş tutulması müşahidə olunub. 1909-cu ildə isə paleontoloq Çarles Valkott tərəfindən dünyaca məşhur Burqess Şeyl fosilləri kəşf edilib.
1914-cü ildə Birinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniya ordusu Tanenberq döyüşündə Rusiya üzərində qələbə qazanıb. 1916-cı ildə məşhur səyyah Ernest Şəkleton batmış “Endurance” gəmisinin heyətini xilas etməklə tarixə düşüb.
1941-ci ildə Almaniya ordusu Leninqradın son dəmir yolu bağlantısını kəsib. 1945-ci ildə isə müttəfiq qüvvələrin rəhbəri general Mak Artur Yaponiyaya daxil olub, eləcə də Honkonq yapon işğalından azad edilib.
1963-cü ildə ABŞ ilə SSRİ arasında Soyuq Müharibə dövründə birbaşa rabitəni təmin edən “Hot Line” sistemi işə salınıb. 1967-ci ildə ABŞ tarixində ilk dəfə qaradərili hüquqşünas Turqud Marşall Ali Məhkəməyə hakim təyin edilib. 1983-cü ildə isə Quion Bluford kosmosa çıxan ilk qaradərili astronavt olub.
Azərbaycan tarixi üçün ən önəmli hadisə 1991-ci ilin 30 avqustunda baş verib. Həmin gün Ali Sovetin növbədənkənar sessiyasında “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında” Bəyannamə qəbul olunub. Bir il sonra, 1992-ci ildə Azərbaycanla Qazaxıstan arasında diplomatik münasibətlər qurulub.
1999-cu ildə Şərqi Timorda keçirilən referendum nəticəsində ölkə müstəqillik yoluna qədəm qoyub.
Sonrakı dövrdə də 30 avqust mühüm hadisələrlə yadda qalıb. 2021-ci ildə ABŞ qoşunlarının Əfqanıstandan çıxışı başa çatıb və 20 illik müharibə rəsmi olaraq sona yetib. 2023-cü ildə isə Qabonda hərbi çevriliş baş verib, ölkədə 56 illik Bonqo ailəsinin hakimiyyətinə son qoyulub.
Firuzə Əliyeva
Sfera.az
