Zelenski-Tramp “meqa-müqaviləsi”: Müharibə yeni mərhələyə keçir
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında təxminən 90 milyard dollarlıq hərbi yardım paketi üzrə ilkin razılıq əldə olunub. Razılaşmaya uzun mənzilli silahların da daxil olduğu bildirilir.
Bu razılaşma ilə bağlı əsas sual budur ki, alınacaq silahlar Ukraynanın müdafiə qabiliyyətini artırmaq üçündür, yoxsa hücum imkanlarını gücləndirməyə xidmət edir?
Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən politoloq Tural İsmayılov bildirib ki, Ukrayna ilə ABŞ arasında planlaşdırılan 90 milyard dollarlıq “meqa-müqavilə” yalnız hərbi yardım deyil, həm də geosiyasi mesajdır:
“Bu razılaşma Ukraynanın müdafiə qabiliyyətini gücləndirməklə yanaşı onun strateji hücum imkanlarını da genişləndirə bilər. Uzunmənzilli silahların daxil edilməsi münaqişənin dinamikasını dəyişdirəcək və Rusiya üçün yeni təhlükəsizlik dilemması yaradacaq. Zelenskinin Trampla razılaşması ABŞ-nin Ukrayna ilə münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, həm də Vaşinqtonun Avropadakı təhlükəsizlik arxitekturasına verdiyi prioritetin göstəricisidir".
T.İsmayılov müqavilənin miqyasından da söz açıb. Onun məlumatına görə, müqavilənin miqyası NATO-nun bəzi üzv ölkələrinin illik hərbi büdcəsindən çoxdur:
"Bu, Ukraynanın faktiki olaraq NATO-nun silah sistemlərinə inteqrasiya etməsi deməkdir. Rusiya bu addımı təxribat kimi qiymətləndirə bilər və cavab tədbirləri ilə çıxış edə bilər. Lakin bu yardım Ukraynanın müharibədə mövqeyini gücləndirəcək və onu daha dayanıqlı edəcək. ABŞ-nin bu miqyasda silah satması həm də Çin və İran kimi aktorların diqqətini cəlb edəcək”.
Müsahibimiz qeyd edib ki, müqavilə Ukraynanın hərbi sənayesinin modernizasiyası üçün də stimul rolunu oynayacaq:
“Bu, həm də Avropada silah bazarının yenidən bölüşdürülməsinə səbəb ola bilər. Zelenskinin bu addımı daxili siyasi mövqeyini gücləndirmək və xalqına “biz tək deyilik” mesajı vermək məqsədi daşıyır. Müqavilənin icrası Ukraynanın döyüş meydanında daha çevik və texnoloji üstünlük əldə etməsinə imkan verəcək. Bu, həm də Rusiyanın strateji planlarını yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edəcək.
Ukrayna bu silahlarla yalnız torpağını qorumaq deyil, diplomatik masada daha güclü mövqe tutmaq istəyir. Müqavilə Qərbin Ukraynaya verdiyi strateji zəmanətin konkret ifadəsidir. Bu yardım müharibənin gedişatını dəyişdirməyə qadir olan nadir addımlardan biri ola bilər. ABŞ və Ukrayna arasında bu səviyyədə hərbi əməkdaşlıq regionda yeni güc balansının formalaşmasına səbəb olacaq. Nəticədə, “meqa-müqavilə” yalnız silah deyil — siyasi iradənin, strateji vizyonun və geosiyasi cəsarətin manifestidir”.
Niyaz Hacıyev
Sfer.az
