Qrenlandiya buzla örtülməsinə baxmayaraq niyə "Yaşıl torpaq" adlanır?
Əgər coğrafiyaya hər hansı marağınız varsa, yəqin ki, Qrenlandiyanın əslində adından da göründüyü kimi yaşıl olmadığını görmüsünüz. Qrenlandiya buzla örtülü olsa da, İslandiya sulu və yaşıl görünür. Üstəlik, sanki adları dəyişdirilib. Bu, uzun müddətdir maraq doğuran sualdır. Cavab, əslində, tarixdə, mədəniyyətdə və iqlim dəyişikliyindədir.
Sfera.az mövzu ilə bağlı maraqlı yazı təqdim edir.
Norse ənənəsində bir bölgə kəşf edildikdən sonra görülən ilk xüsusiyyətlərə görə adlandırıldı.
Məsələn, Leif Eriksson Kanada sahillərində gördüyü yabanı üzümlərə görə bölgəni "Vinland" adlandırıb. Qrenlandiyanın hekayəsi də oxşar idi. 982-ci ildə Qırmızı Erik adanın cənub-qərbinə çatanda bölgənin iqlimi indikindən daha mülayim idi.
Yayda otlaqlar yamyaşıl idi və "Yaşıl torpaq" mənasını verən "Gröndland" adı yarandı. O zaman bu ad adanın mənzərəsini dəqiq əks etdirirdi.
Təəccüblənmək təbiidir: "Bəs niyə İslandiya buzun adını daşıyır? Bunun əksi olmamalıdırmı?"
İlk kəşfiyyatlar zamanı ada “Qar diyarı” mənasını verən “Snæland” adlanırdı. Daha sonra Gardar Svavarossonun gəlişi ilə o, "Qardarın adası" kimi tanınmağa başladı. Bununla belə, Vikinq Floki Vilgerdarsonun səyahəti dramatik şəkildə başa çatdı. Onun qızı səyahət zamanı boğularaq, heyvanları isə aclıqdan ölür.
Ümidsizliyə qapılan Flóki dağa dırmaşır və dəniz sahilində buz yığınlarını görür və ona "İslandiya" adını verir. Maraqlıdır ki, onun gördüyü buzların çoxu Qrenlandiyadan sürüklənsə də, adı artıq qalıcı olub.
Tarixi məlumatlar göstərir ki, eramızın 800-1300-cü illəri arasında Qrenlandiya indiki ilə müqayisədə daha isti idi.
Həmin dövrdə əkinçilik mümkün idi, heyvandarlıq dəstəklənirdi. Lakin 14-cü əsrdə temperatur aşağı düşdü, buzlaqlar genişləndi və kənd təsərrüfatı imkanları azaldı. Norveçli köçkünlər müstəmləkələrini tərk etmək məcburiyyətində qaldılar.
Bu gün Qrenlandiyanın 80%-i buzla örtülüdür, lakin cənub-qərbdə hələ də kiçik kənd təsərrüfatı sahələri var. İslandiyada Gulf Stream sayəsində dənizin temperaturu daha isti, yaylar isə yaşıl və canlı olur.
Xanım
