Makedoniyalı İskəndərin sirri və hakimiyyət uğrunda şiddətli mübarizə - İmperiyanın qurucusunun övladları var idimi?
Məşhur sərkərdə Makedoniyalı İskəndər cəmi 12 il ərzində Asiyada geniş əraziləri fəth edə bilib. O, ölümündən sonra dağılan tarixin ən böyük imperiyalarından birini yaratmışdı. Bəs Makedoniyalı İsgəndərin övladları olubmu, varsa, onlara nə olub və niyə imperiyanın hökmdarı olmayıblar?
Sfera.az bildirir ki, bu barədə “Live Science” elm adamlarının açıqlamalarını yayımlayıb. Makedoniyalı İskəndər 32 yaşında vəfat edərək geridə nəhəng bir imperiya qoyub getdi. Bəs onun imperiya üzərində hökmranlıq edəcək varisləri var idimi? İndi bir çox tarixçilər Makedoniyalı İskəndərin həmişə bir, hətta iki oğlunun olması ilə razılaşırlar. Biri ona Baktriyadan (Orta Asiyada bir ölkə) əsilli həyat yoldaşı Roksana tərəfindən, ikincisi isə, güman edildiyi kimi, Barsin adlı məşuqəsindən dünyaya gəlib.
Tarixi mənbələrin göstərdiyi kimi, məşhur sərkərdənin qanuni oğlunun adı IV Aleksandr, ikinci oğlunun adı isə Makedoniyalı Herkul adı ilə çəkilir. Avstraliyanın Macquarie Universitetindən İan Uortinqtonun dediyinə görə, eramızdan əvvəl 323-cü ildə naməlum xəstəlikdən (alimlər hələ də onun ölümünün dəqiq səbəbini öyrənməyə çalışırlar) vəfat edən Makedoniyalı İskəndər qanuni həyat yoldaşından oğlunun doğulmasından bir neçə ay əvvəl ölmüşdür. Eyni zamanda, alim hesab edir ki, eramızdan əvvəl 327-ci ildə İskəndərin məşuqəsindən oğlu dünyaya gəlib. Tarixçilər hələ Herkulesin həqiqətən İskəndərin oğlu olub-olmaması ilə bağlı ortaq qərara gəlməyiblər, çünki İskəndər onu heç vaxt tanımayıb. Lakin, ABŞ-ın Men ştatındakı Kolbi Kollecindən Cozef Roisman hesab edir ki, hər iki oğlu Makedoniyalı İskəndərin övladlarıdır.
Avropada Balkan yarımadasından tutmuş Asiyada indiki Pakistan ərazisinə qədər uzanan nəhəng bir imperiyanın hökmdarının ölümündən sonra taxt-tacın davamçıları yox idi. İsgəndərin həyat yoldaşə Roksana hələ hamilə idi və onun oğlu olub-olmayacağını heç kim bilmirdi. Worthingtona görə Herakl qeyri-qanuni oğul olduğu üçün imperiya taxtına iddia etmək üçün heç bir hüquqi əsasa malik olmayıb. Yunanıstanın Saloniki şəhərində Makedoniyalı İskəndərin heykəli Şəkil: Digər tərəfdən, alimlərin fikrincə, Makedoniyalı İskəndərin hər iki oğlunun Asiya əsilli analardan doğulması onun generallarının narazılığına səbəb olub. Onlardan heç birinin taxt-taca oturmasına icazə verə bilməzdilər. Formal olaraq, İskəndərin ögey qardaşı Arridaeus imperiyanın hökmdarı oldu və IV Aleksandr doğulduqdan sonra taxta ortaq oldu. Alimlərin fikrincə, Arridaeusun hansısa formada psixi pozğunluğu var idi və IV Aleksandr hələ körpə idi, ona görə də hakimiyyət boşluğu yaranmışdı. İskəndərin hərbi rəhbərləri imperiyaya nəzarət etmək üçün mübarizə aparmağa başladılar və nəticədə imperiyanı hissələrə böldülər.
Araşdırmalar göstərir ki, hakimiyyət uğrunda mübarizədə Böyük İsgəndərin anası Olimpiadanın da rolu olub.
Eramızdan əvvəl 317-ci ildə o, IV Aleksandrın qəyyumu olmağa razılaşdı və oğlunun komandirlərindən birinin köməyi ilə Arridaeusu öldürdü. Eramızdan əvvəl 316-cı ildə Olimpias da öldürüldü. Daha 5 ildən sonra Makedoniyaya faktiki nəzarət edən İskəndərin sərkərdəsi Kassandr IV Aleksandrı öldürdü ki, o yetkinlik yaşına çatmasın və keçmiş nəhəng imperiyanın ən azı Balkan hissəsinin taxtına çıxmasın. Eyni zamanda başqa bir yerdə İskəndərin ikinci oğlu Herakl da öldürülüb.
