Dilimiz və tariximiz artıq süni intellektə "əmanətdir"
Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə dünyanın bir çox ölkəsi bu yeniliklərin milli dillərin, mədəni irsin və elmi biliklərin qorunmasında istifadəsinə xüsusi diqqət ayırır.
Sfera.az bildirir ki, Azərbaycan da bu prosesdən kənarda qalmır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, süni intellekt imkanlarından düzgün istifadə olunduğu təqdirdə Azərbaycan dilinin inkişafı, milli-mədəni irsin qorunması və elmi biliklərin geniş auditoriyaya çatdırılması istiqamətində mühüm nəticələr əldə etmək mümkündür.
Hazırda dünyada minlərlə qədim əlyazma, arxiv sənədi və tarixi mənbə rəqəmsallaşdırılaraq süni intellekt vasitəsilə tədqiq edilir. Bu texnologiyalar mətnlərin tanınması, tərcüməsi, sistemləşdirilməsi və gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanılmasına imkan yaradır. Azərbaycanda da zəngin tarixi irsin, qədim əlyazmaların və arxiv materiallarının rəqəmsal mühitə köçürülməsi istiqamətində görülən işlər gələcəkdə süni intellekt həllərinin tətbiqi üçün geniş imkanlar yarada bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, süni intellekt Azərbaycan dilinin internet məkanında daha geniş təmsil olunmasına da töhfə verə bilər. Azərbaycan dilində elektron resursların artırılması, lüğət bazalarının zənginləşdirilməsi və rəqəmsal platformalarda dil texnologiyalarının inkişafı dilimizin qlobal informasiya məkanında mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Texnologiyalar həmçinin mədəniyyət sahəsində yeni imkanlar açır. Muzey eksponatlarının rəqəmsallaşdırılması, tarixi abidələrin üçölçülü modellərinin hazırlanması, virtual sərgilərin təşkili və mədəni irs nümunələrinin geniş auditoriyaya təqdim olunması bu imkanlar sırasındadır. Belə layihələr Azərbaycanın zəngin mədəniyyətinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına da kömək edir.
Elm adamları hesab edirlər ki, süni intellektdən istifadənin əsas məqsədi insan faktorunu əvəz etmək deyil, elmi və mədəni fəaliyyətin daha səmərəli təşkilinə dəstək verməkdir. Bu baxımdan texnologiyalar milli dəyərlərin qorunması, elmi tədqiqatların sürətləndirilməsi və təhsil imkanlarının genişləndirilməsi üçün mühüm vasitəyə çevrilə bilər.
Müasir dünyada rəqəmsal texnologiyalarla milli kimliyin qorunması arasında balans yaratmaq vacib məsələlərdən biri hesab olunur. Azərbaycanın zəngin elmi və mədəni irsinin yeni texnologiyalar vasitəsilə gələcək nəsillərə çatdırılması həm milli maraqlara xidmət edir, həm də ölkənin qlobal rəqəmsal mühitdə mövqeyinin güclənməsinə töhfə verir.
Firuzə Əliyeva
Sfera.az
Mövzu: Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin, milli adət-ənənələrinin, elm və mədəniyyətinin təbliği;
Qeyd: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.