Alimlər və gələcək araşdırmaları ilə məşğul olan ekspertlər bəşəriyyətin taleyi ilə bağlı ən təhlükəli ssenariləri yenidən gündəmə gətiriblər. Müxtəlif elmi mərkəzlərdə və beynəlxalq hesabatlarda yer alan qiymətləndirmələrə görə, insan sivilizasiyasını tamamilə məhv edə və ya onu geri dönməz böhrana sürükləyə biləcək bir neçə əsas təhlükə mövcuddur.

Sfera.az xəbər verir ki, mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu risklərin bəzisi artıq indidən real təhlükəyə çevrilib. Xüsusilə nüvə qarşıdurması, qlobal pandemiyalar, süni intellektin nəzarətdən çıxması, iqlim böhranı və kosmosdan gələn təhlükələr ən ciddi ssenarilər sırasında göstərilir.

Birinci ssenari nüvə müharibəsi ilə bağlıdır.

Ekspertlərin fikrincə, böyük dövlətlər arasında mümkün hərbi toqquşma qısa müddətdə milyonlarla insanın ölümünə, daha sonra isə “nüvə qışı” adlandırılan dağıdıcı prosesə səbəb ola bilər. Bu halda atmosferə yayılan tüstü və toz günəş işığını azaldar, temperatur kəskin aşağı düşər və qlobal ərzaq böhranı yaranar.

İkinci təhlükə ölümcül pandemiyalar hesab olunur.

COVID-19 pandemiyasından sonra alimlər daha yoluxucu və daha yüksək ölüm göstəricisinə malik virusların gələcəkdə bəşəriyyət üçün daha ağır nəticələr yarada biləcəyini bildirirlər. Xüsusilə laboratoriya mənşəli bioloji sızmalar və ya mutasiya nəticəsində yaranan yeni xəstəliklər ən riskli ehtimallar sırasında göstərilir.

Üçüncü ssenari süni intellektin nəzarətdən çıxmasıdır.

Son illər texnologiyanın sürətlə inkişaf etməsi fonunda bəzi mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, yüksək səviyyədə avtonom sistemlər insan nəzarətindən kənara çıxarsa, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik və hətta hərbi idarəetmə üçün ciddi risk yarana bilər. Bu ssenari hələ nəzəri sayılsa da, artıq bir çox ölkədə onunla bağlı etik və hüquqi müzakirələr aparılır.

Dördüncü risk iqlim dəyişiklikləri və ekoloji fəlakətlərlə bağlıdır.

Qlobal istiləşmə, su ehtiyatlarının azalması, məhsuldarlığın aşağı düşməsi, meşə yanğınları və okean səviyyəsinin yüksəlməsi gələcəkdə milyonlarla insanın yaşayış mühitini təhlükə altına qoya bilər. Alimlər bildirirlər ki, iqlim böhranı təkcə təbiət problemi deyil, həm də müharibə, miqrasiya və sosial çöküş riski yaradan amildir.

Beşinci ssenari isə asteroid toqquşması və ya kosmik təhlükələrdir.

Tarixdə Yer kürəsinin böyük kosmik cisimlərlə toqquşmasının kütləvi məhvlərə səbəb olduğu məlumdur. Bu ehtimal nadir hesab olunsa da, alimlər planetin müdafiəsi üçün potensial təhlükəli asteroidlərin daimi izlənməsinin vacibliyini vurğulayırlar.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu ssenarilərin hamısı eyni dərəcədə yaxın təhlükə olmasa da, onların hər biri ciddi hazırlıq və beynəlxalq əməkdaşlıq tələb edir. Ekspertlərin fikrincə, bəşəriyyətin gələcəyi yalnız texnoloji inkişafdan deyil, həm də siyasi qərarlardan, qlobal həmrəylikdən və risklərin vaxtında idarə olunmasından asılı olacaq.

Bəşəriyyətin yox olması üçün 5 SSENARİ