Ramazanda oruc tuta bilməyəcək 5 ADAM
İslam dini, kəsləri gücləri nisbətində məsul tutmuş, güclərini aşan və ya çətinliyə gətirib çıxaran vəziyyətlərdə asanlaşdırıcı hökmlər gətirmişdir. Aşağıdakı bəhanə sahib kəslərin Ramazanda oruc tutmaqla öhdəçilikli olmayıb daha sonra qəza etmələrinə və ya yerinə fidyə vermələrinə sənəd tanınmışdır:
1-SƏRNİŞİN Səfər, Ramazan ayında oruc tutmamaq üçün sənəd olaraq qəbul edilmişdir. Səfər əsnasında tutulmayan oruclar, daha sonra qəza edilir. Quranda "Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, Allaha qarşı gəlməkdən çəkinəsiniz deyə, sizə də saylı günlərdə fərz qılındı. Sizlərdən xəstə və ya səfərdə olanlar isə tutmadığı günlərin sayı qədər başqa günlərdə məbləğ. Oruca dayanamayanlar, bir düşkünü doyuracaq qədər fidyə verər. Kim könüllü olaraq yaxşılıq etsə, o yaxşılıq özünədir. Bilsəniz oruc tutmaq sizin üçün daha yaxşıdır. "Buyurulmaqdadır (Bəqərə 2 / 183-184).
Gecədən oruca niyyət də, gündüz səfərə çıxan, istəsə bu orucunu pozar, diləsə tamamlayar. Gecədən oruc tutmağa niyyət gündüz isə səfərə çıxmaq məcburiyyətində olan kimsə səfərdə çətinlik çəksə orucunu poza bilər. Ancaq orucunu tamamlaması daha uyğundur. Hz. Peyğəmbər, Məkkənin fəthi üçün səfərə çıxanda oruclu ikən, Kədid deyilən yerə varanda orucunu pozmuşdu (Buxari, Savm, 34; Müslim, Sıyam, 15). Bu tətbiq səfərə çıxınca orucun pozula göstərməkdədir.
2-XƏSTƏ OLAN ADAM Oruc tutduğu zaman, xəstəliyinin artmasından və ya uzanmasından narahatlıq edilən kimsə ilə, xəstəliyi səbəbiylə oruc tutmaqda çətinlik çəkən kəslərin Ramazan ayında oruc tutmayıb, yaxşılaşdıqdan sonra bunları qəza etmələrinə icazə verilmişdir. Yuxarıda zikr edilən ayə buna işarə etməkdədir. Mütəxəssis bir həkim tərəfindən oruc tutması halında xəstə olacağı bildirilən kimsə də xəstə hökmündədir.
3-HAMİLƏ OLAN VƏ YA əmizdirən BAYAN Oruc tutmaları özlərinə və ya uşaqlarına zərər verməsi halında, hamilə qadınlar oruclarını tutmaya bilər. Əmzikli qadınlar da, südlərinin kəsilməsi və uşaqlarının zərər görə biləcəyi vəziyyətlərdə oruc tutmaya bilər. Hz. Peyğəmbər buna icazə vermişdir (Nəsai, Sıyam, 50-51, 62; İbn Macə, Sıyam, 3).
4-ZOR işlərdə çalışanların Oruc tutduğu təqdirdə sağlamlığına bir zərər gəlməsindən qorxan kimsə, orucunu tutmaya bilər. Bu vəziyyətdə olanlar, icazəli olduğu günlər və ya uyğun zamanlarda tuta bilmədikləri orucları qəza edərlər. Bir zərurət olaraq, ağır işlərdə çalışmaq məcburiyyətində olan kəslərin oruclu olaraq çalışdıqları halda sağlamlıqları risk altında qalacaqsa ramazan ayında tuta bilmədikləri oruclarını uyğun bir zamanda qəza edərlər.
Quran bu vəziyyəti bu ayələrlə açıqlayar: "Ey iman edənlər! Allaha qarşı gəlməkdən çəkinməniz üçün oruc, sizdən əvvəlkilərə fərz qılındığı kimi, sizə də vacib edildi. Oruc, saylı günlərdir. Sizdən kim xəstə, ya da səfərdə olanlar tutmadığı günlər qədər başqa günlərdə məbləğ. Oruca gücü çatmayanlar isə bir yoxsul doyumu fidyə verər. Bununla birlikdə, könüldən kim bir yaxşılıq etsə (məsələn fidyəni çox versə), o özü üçün daha xeyirlidir.
Bilsəniz oruc tutmaq sizin üçün daha xeyirlidir. (O saylı günlər), insanlar üçün bir hidayət rəhbəri, doğru yolun və haqqı batildən ayırd ayırmanın açıq dəlilləri olaraq Quranın özündə endirildiyi Ramazan ayıdır. Elə isə içinizdən kim bu aya çatsa onu orucla keçirsin. Kim də xəstə və ya səfərdə olanlar tutmadığı günlər qədər başqa günlərdə tutsunlar. Allah sizə asanlıq diləyər, çətinlik diləməz. Bu da ədədi tamamlamanız və hidayətə yönəltməsinə görə Ona ucaltmanız və şükür etməyiniz üçündür. "(Bəqərə, 2 / 183-185)
5-yaşlılar Oruc tuta bilməyəcək qədər yaşlı olan kəslər, oruc yerinə fidyə verə bilərlər. Bəqərə surəsinin 184. ayəsində, bu şəkildə olub da oruca güc çatdıra bilməyənlər, oruc tutmayıb fidyə vermələri lazım olduğu hökmə bağlanmışdır. Yaxşılaşma ümidi olmayan xəstələr də eyni hökmə tabedir.
