“20 Yanvar günü sırf təsadüf nəticəsində sağ qaldım” – Elman Nəsirov
![“20 Yanvar günü sırf təsadüf nəticəsində sağ qaldım” – Elman Nəsirov](https://sfera.az/photo/orginal/2022/01/20/115284.jpg)
12:36 / 20.01.2022
3834
Milli Məclisin
deputatı Elman Nəsirovun 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümü ilə bağlı
Sfera.az-a müsahibəsi:
- Elman
müəllim, bu gün 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümüdür. O günü necə
xatırlayırsınız?
- O vaxt
Bakı Dövlət Universitetinin 1-ci kurs tələbəsi idim. Sırf təsadüf nəticəsində
sağ qaldım. Faciənin ayrı-ayrı detallarını gözümlə görmüşəm. Xatırlamaq belə
üzücü və dəhşətli gəlir. Həmin
gecə Azərbaycan xalqına qarşı misli görünməmiş bir cinayət baş verdi. Əliyalın
insanlara qarşı Sovet ordusu qətliam həyata keçirdi. Allah bütün şəhidlərimizə
rəhmət eləsin.
- Sizcə,
20 Yanvar faciəsini qarşısını almaq mümkün idi?
- Əslində
bu sualın cavabı 20 Yanvara qədərki hadisələrdə axtarılmalıdır. Belə ki, Ermənistanın
Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və SSRİ rəhbərliyinin ermənipərəst siyasəti nəticəsində
1988-ci ilin fevralından başlayaraq, 250 mindən artıq soydaşımız Ermənistandan
zor və işgəncə altında qovulmuş, təkcə 1989-cu ilin avqust-dekabr aylarında Ermənistan
tərəfindən Azərbaycan sərhədlərinin 91 dəfə pozulması və atəşə tutulması nəticəsində
32 nəfər azərbaycanlı öldürülmüş, 166 nəfər yaralanmışdı. Kreml bu
vəziyyətdən nəticə çıxarıb, Ermənistanın qeyri-qanuni və antibəşəri hərəkətlərinə
hüquqi qiymət verib, günahkarları cəzalandırmaq əvəzinə, cinayətkarın şirnikləndirilməsi
siyasətinə üstünlük verdi.
Digər tərəfdən,
dövrün Azərbaycan rəhbərliyi və müxalifəti həmin tarixi şəraitdə ümumilli maraqları
şəxsi maraqların fövqünə qoymaq bacarığı nümayiş etdirə bilsəydi, antimilli və
təxribatçı addımlar atmasaydı, rəsmi Moskvanın Azərbaycan xalqına qarşı qanlı
ssenariləri həyata keçirmək imkanı minimuma enə bilərdi. Zənnimcə, məhz Azərbaycan
SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 15 yanvar 1990-cı il tarixli qərarında "Müdafiə
Nazirliyi, hüquq-mühafizə və SSRİ-nin digər icra orqanlarından xahiş edirik ki,
ölkə konstitusiyasının 81-ci maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan SSR-ə müvafiq zəruri
yardımı həyata keçirsin” şəklində ifadə olunmuş mövqe Mixail Qorbaçov başda
olmaqla, SSRİ rəhbərliyini həm arxayınlaşdırmış, həm də Azərbaycan əleyhinə
addımlarının radikallıq səviyyəsini daha da gücləndirmişdi. Xatırladaq ki,
1977-ci il 7 oktyabr tarixində qəbul edilmiş SSRİ Konstitusiyasının 81-ci maddəsinə
görə, müttəfiq respublikaların suveren hüquqları SSRİ tərəfindən qorunmalı idi.
- 20
Yanvar faciəsində dövrün hakimiyyətinin günahı vardı?
- Qeyd
etdiniz ki, SSRİ rəhbərliyi Azərbaycana qarşı qərəzli, məsuliyyətsiz və cinayətkar
siyasət aparıb...
-
1988-ci ilin martında SSRİ Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi və SSRİ Nazirlər
Sovetinin "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi
haqqında” qəbul etdiyi qərar əslində Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan ayrılaraq
Ermənistana birləşdirilməsi üçün münbit şəraiti təmin etməyə hesablanmış addım
idi. Bu qərara əsasən, ilk növbədə Dağlıq Qarabağa müstəsna hüquq və səlahiyyətlər
verilir, böyük maliyyə vəsaitləri ayrılır, vilayətlə bağlı mühüm məsələlərin həlli
ittifaq nazirlikləri və strukturlarının səlahiyyətinə aid edilirdi.
1989-cu
il yanvarın 12-də SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin qərarına əsasən, Dağlıq
Qarabağ Muxtar Vilayətinin ərazisində xüsusi idarəetmə forması - Xüsusi İdarə
Komitəsi yaradıldı. Sədri ermənipərəst məmur Arkadi Volski təyin edildi. Bu
addım faktiki olaraq Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibindən çıxarılmasını təmin
etmiş oldu.
Turan Rzayev