Koronavirus niyə bu qədər çox mutasiya edir? - İZAH

Koronavirus niyə bu qədər çox mutasiya edir? - İZAH
"Omikron" ştamı koronavirusla bağlı bir sıra məlumatları yenidən gündəmə gətirib. Müzakirə olunan mövzulardan biri də virusun həddən artıq mutasiyaya uğramasıdır. Bəs, viruslar niyə və necə dəyişikliyə məruz qalırlar?
 
Sfera.az bununla bağlı yazını təqdim edir:

İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, virusların genetikası daim dəyişir. Mutasiyadan sonra yüngül genetik dəyişikliklər, rekombinasiya zamanı isə əsas genetik dəyişikliklər baş verir. Mutasiya virusun genomunda, yəni onun genetik materialında xəta baş verdikdə yaranır. Rekombinasiya isə  virusların genetik məlumat mübadiləsindən sonra, yeni virus növü kimi meydana çıxmasına səbəb olur. Məsələn, COVID-19 pandemiyasına səbəb olan SARS-Cov-2-nin yarasalarda tapılan virusun, vasitəçi olan başqa bir heyvandakı virusla rekombinasiyası nəticəsində ortaya çıxdığı və insana təsir edə biləcək genetik materiala sahib olduğu məlumdur.

Mutasiya necə reallaşır?

SARS-CoV-2 adını ətrafına sarılan və tac əmələ gətirən zülal kapsullarından alır. "Korona" latınca tac deməkdir. Bu zülal kapsulları mikroskop altında tikanlara bənzəyən iti uclar görünür. Bu iti uclar virusun canlı hüceyrəyə yapışmasına kömək edir. Onların uclarındakı açara bənzər formalar isə virusun hüceyrəyə daxil olmasına və çoxalmasına şərait yaradır. Hüceyrəyə daxil olmağı bacaran viruslar hüceyrə daxilində öz genetik materiallarını "kopyalamağa” başlayır və beləliklə də sürətlə çoxalırlar. Yüzlərlə, hətta minlərlə "kopyalama” isə zaman-zaman xətalara yol açır, nəticədə mutasiyaya səbəb olur. DNT viruslarında mutasiya dərəcəsi daha az olduğu halda, RNT viruslarında bu nisbət yüksəkdir. Koronavirus RNT genomunu kopyalayaraq çoxaldığı üçün yüksək sürətlə mutasiya edə bilir.

Mutasiya virusun təbiətində var və onun qarşısını almaq mümkün deyil. O, virusu daha yoluxucu və ya ölümcül hala gətirə, həmçinin onun əks istiqamətdə təkamülünə səbəb ola bilər. Ümumi rəy budur ki, virusun yoluxuculuğunun artması daha ölümcül nəticələrə yol açır.  Digər tərəfdən, mütəxəssislər daha çox ölümcül hala gələn virusun, az yoluxduruculuq qabiliyyətinə də diqqət çəkiblər. Bunun səbəblərindən biri də, xəstənin başqa insanlarla ünsiyyət imkanının azalmasıdır. Alimlər ümid edirlər ki, mutasiyalar virusa qarşı daha effektiv müalicə üsulları və peyvəndlər hazırlamaq imkanı verəcək.

Günay Rəsulqızı
Sfera.az
Sehliyali
Turan Bank

OXŞAR XƏBƏRLƏR1

Müavinətlər və sosial yardımların ödənilmə vaxtı AÇIQLANDI

Respublika üzrə müavinət, təqaüd, kompensasiya və ünvanlı dövlət sosial yardımlarının ödənilmə vaxtı açıqlanıb.    Sfera.az xəbər verir ki, bu b...

ATƏT-dən Əliyev Paşinyan görüşünə reaksiya

Biz Avropa Birliyinin (AB) yardımı ilə Azərbaycan və Ermənistan tərəfləri arasında görüşü alqışlayırıq.   Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə ATƏT-ə s...

"Təranənin yanında yaxşı kişi olsaydı..." - Rəqsanə

"Neçə gündür Elza Seyidcahanın verilişdə olması gündəmdədir. Ona yardımı reklam üçün etmədim. Uşaq deyiləm, onla özümə xal qazanım. Elza Seyidcahanla heç y...

Şuşa və Ağdama iyuna olan biletlər satışa çıxarılacaq

Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Dövlət Avtomobil Nəqliyyatı Xidmətinin (DANX) Şuşa və Ağdam şəhərlərinə təşkil etdiyi müntəzəm avtobus reyslərin...

Könül Nurullayeva: “Brüssel görüşündə uğurlu nəticələr əldə olunub”.

Beş saat davam edən Brüssel görüşündə və Aİ Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin mətbuata açıqlamasında “Dağlıq Qarabağ” ifadəsi yenə işlədilmədi. Eyni...

Vüqar Səfərli ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsinə köçürüldü

Ləğv edilmiş Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun (KİVDF) sabiq icraçı direktoru Vüqar Səfərli cəzaçəkmə müəssisəsinə köçürülüb....