No Image
No Image

Media artan intiharlar dalğasında özünü necə aparmalıdır? – Ekspert rəyləri

Media artan intiharlar dalğasında özünü necə aparmalıdır? – Ekspert rəyləri
Son günlər ard-arda intihar hadisələrinə şahidlik edirik. Bu tip xəbərlərin mediada işıqlandırılmasına münasibət isə birmənalı deyil. Mediada intihar edən şəxslərin fotolarının, şəxsi məlumatlarının yayılması  xüsusilə tənqid edilir və bunların intiharlara təşviq olduğu  bildirilir.

Məsələ ilə bağlı media eksperti Zeynal Məmmədli Sfera.az-a danışarkən intiharların həssas mövzu olduğunu bildirib:

"İntiharın müxtəlif səbəbləri var. Bunları öyrənmədən, sırf diqqət cəlb etmək, hər hansı mətbu orqanı tanıtmaq üçün mövzudan faydalanmaq yanlış yoldur. Çünki intihara meylli , psixoloji sabitliyi olmayan insanlar kifayət qədərdir. Yaxud, hər hansı səbəbdən intiharı çıxış yolu, şəxsi intiqam sayanlar var və bu, özəlliklə azyaşlıların, yeniyetmələrin həyatı üçün böyük təhlükədir. Ona görə son dərəcə diqqətli olmaq lazımdır.
 
Burada ad çəkmək, özəlliklə intiharın necə gerçəkləşdiyini qeyd etmək olmaz. Bunlar intiharların qarşısını almağa yox, əksinə yayılmasına yardım edə bilər. Əgər intihar hadisələri doğrudan da diqqət çəkirsə, onların xüsusi çəkisi artırsa, bunun obyektiv səbəbləri araşdırılmalıdır. Bəlli mütəxəssis yanaşması lazımdır. Məsələn, dünyada intiharların nədən qaynaqlandığı, Azərbaycanda spesifik səbəblərinin olub-olmaması – yəni, problem bütün istiqamətlərdə araşdırılmalıdır. O halda konrekt intihar olaylarından danışmaq olar ki, olaylar əslində intihar deyil, bu ad altında hansısa cinayətin üstünün örtürülməsidir.
 
Amma qalan hallarda səbəbləri, problemin həlli istiqamətində ciddi mütəxəssis yanaşmaları ilə əksini tapmalıdır. Bunun üçün də media menecerlər intihar olaylarını necə yazmaq və ya onu necə göstərmək, səsləndirməklə bağlı təlimatlar hazırlamalıdırlar. Həmin təlimatlar ümumi jurnalist peşəkar etikasına uyğunlaşdırılmalıdır ki, cəmiyyətdə intiharlarla əlaqəli yanlış təsəvvürlər formalaşmasın. Yəni, qaş düzəldən yerdə vurub göz çıxarmayaq”.

Ekspert hesab edir ki, mediada intihar edən şəxslərin şəkillərini qətiyyən yayımlamaq olmaz: "O şəxsin yaxınları, qohumları, yaşıdları, dostları var. Şəkillərlə, ad-soyadı qeyd etməklə sanki bu intiharı təbliğ etmiş olmuruqmu? İntihara son dərəcə həssas yanaşmaq, səbəbləri üzərində dayanmaq və intihar edənlərin bioqrafik bilgilərini birmənalı olaraq verməmək lazımdır. Şəkillərdən isə ümumiyyətlə söhbət gedə bilməz”.

Sumqayıt şəhəri 2 saylı vəkil bürosunun müdiri, vəkil Leyla Bədəlova saytımıza açıqlamasında intiharlarla bağlı qanunda nəzərdə tutulan məsuliyyətdən söz açıb:

"Azərbaycan Respublikası  Cinayət Məcəlləsinə əsasən təqsirkardan maddi, xidməti və ya sair cəhətdən asılı olmuş zərərçəkmiş şəxsi onunla amansız rəftaretmə, onun ləyaqətini mütəmadi olaraq alçaltma, ona hədə-qorxu gəlmə yolu ilə özünü öldürmə və ya özünü öldürməyə cəhd həddinə çatdırma cinayət məsuliyyəti yaradır. Buna görə qanunla müvafiq cəza tədbiri üç ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmədir”.

Vəkil həmçinin mediada intihar xəbərləri ilə bağlı məsuliyyətin artırılmasından da söz açıb:

"Bu kimi məlumatların yayılması üçün hər hansı məsuliyyət tədbiri qanunla müəyyən edilməyib. Hesab edirəm ki, buna görə məsuliyyət müəyyən edilməsi informasiya əldə etmək hüququna, məlumat azadlığına ziddir. Çünki cəmiyyətdə kifayət qədər xoşagəlməz hallar, bədbəxt hadisələr baş verir. Ona qalanda, əksər hadisələr barədə informasiya verilməməlidir”.
 
Günay Rəsulqızı
Sfera.az
 

Turan Bank

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə Xocalı soyqırımı haqqında yeni resurs yaradıldı - FOTO/VİDEO

"Xocalıya ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyası çərçivəsində Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə hazırlanan www.khojalytoday.com akademik resurs bazası t...

“Barıtımızı quru saxlamalıyıq” – Polkovnikdən Ermənistanın silahlandırılmasına REAKSİYA

"Bir neçə gün əvvəl eşitmişəm ki, indi onların müttəfiqləri Ermənistan ordusunu yenə də canlandırmaq istəyirlər, onları modernləşdirmək istəyirlər. Nəyə görə?...

Xocalıdakı son toyun gəlini Sfera.az-a danışdı: “Dedilər, mağarı vuracaqlar...”

Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü – Hər il xatırladığımız, xatırlamalı olduğumuz faciə...   Amma bu dəfə başqa cür anılacaq. Çünki ordumuz illərdir...

Marketlərdə bizi belə aldadırlar – Ekspert “pul tələsi”ndən çıxmağın yollarını açıqladı

Son zamanlar vətəndaşların mağazalarda ən çox qarşılaşdıqları problemlərdən biri də malların qiymətinin piştaxtadakı qiymətdən fərqli olaraq, "sistem”də daha ...

Azərbaycandan 5 milyardı kimlər çıxardıb? - SENSASİYA

2020-ci ilin yayında Mərkəzi Bank "AGBank”ın ləğvi haqda qərarını açıqladı. Qərarda qeyd olunurdu ki, "AGBank” ASC-də də müvəqqəti inzibatçı tərəfindən aparılmı...

"Bu avtomobilləri yerindən tərpətməsəniz yaxşıdır" - Nəqliyyat eksperti xəbərdarlıq etdi

Artıq gecə saatlarından etibarən paytaxt ərazisində fasiləsiz olaraq qar yağır. Bu isə öz növbəsində şəhərdə nəqliyyatın hərəkətini demək olar ki, iflic vəziy...