Bir ildir ki, Helsinkidə yol-nəqliyyat qəzalarında ölüm hadisəsi baş verməyib. Şəhər 2024-cü ilin iyul ayından bəri sıfır ölüm hadisəsi ilə qlobal rekord qırıb.

Oslo və Stokholm kimi, Helsinki də "qəza" sözünü lüğətdən silmək əzmindədir. Yavaşlamış nəqliyyat vasitələri, avtomatlaşdırılmış monitorinq sistemləri və insanlara yönəlmiş şəhər dizaynı bu uğurun təməl daşlarıdır. Bəs əsas məqam nədir?

Sfera.az bildirir ki, Helsinki Nəqliyyat Departamentinin yol hərəkəti mühəndisi Roni Utriainenin sözlərinə görə, bu uğurun ən böyük amillərindən biri sürət həddidir. Şəhər küçələrinin yarıdan çoxunda sürət həddi cəmi 30 km/saatdır.

Helsinkidə bir ildir ki, yol hərəkəti ilə bağlı ölüm hadisəsi baş verməyib.

Sürət həddini azaltmaqla, xüsusən də məktəb və uşaq bağçaları ətrafında təhlükəsizlik prioritetləşdirilib. Lakin sadəcə yavaş sürmək kifayət deyil. Helsinki piyada və velosiped yollarına əhəmiyyətli investisiyalar yatıraraq bu nəqliyyat növlərini daha cəlbedici edir. İctimai nəqliyyat demək olar ki, qüsursuz işləyir. Avtobuslar və tramvaylar rahat işləyir və insanlar "Maşınım olmadan da bir yerə gedə bilərəm" düşünür. Beləliklə, həm karbon izi, həm də qəza riski azalır.

Bundan əlavə, şəhər daxilində quraşdırılmış avtomatlaşdırılmış sürət kameraları və sərt nəzarət vasitələri diqqətsiz sürücülüyün qarşısını ciddi şəkildə alır. Hər il təxminən 30 nəfərin həyatını itirdiyi bir şəhərdə həm ölümcül, həm də ağır xəsarət alan qəzalar indi xeyli azalıb. Təkcə ötən il ağır qəzalar 75% azalıb.

Bu nəticənin başlanğıc nöqtəsi 1997-ci ildə İsveçdə ortaya çıxan "Vizyon Sıfırı" yanaşmasıdır. Bu anlayışa görə, yolda hərəkət edərkən heç kimin ölməsi və ya ağır xəsarət alması qəbuledilməzdir.

Bu fəlsəfədə deyilir: "Əgər piyada qaydalara əməl etməyib ölsə, bu, onların öz günahıdır." Əksinə, bu, şəhər planlaşdırıcılarını özlərinə sual verməyə vadar edir: "Bu şəxs niyə yolu belə keçməli idi? Piyada keçidi çox uzaqda idimi? Svetofor yox idimi? Sürət həddi çox yüksək idimi?"

Helsinki tək deyil. Osloda da 2019-cu ildə piyada və ya velosipedçi ölümü olmayan bir il olub. Çünki şəhər mərkəzinə maşınla getmək çətinləşdikcə, dayanacaq yerləri azaldı və rüsumlar artdı.

Əldə edilən gəlir daha sonra ictimai nəqliyyata yenidən investisiya qoyuldu. Beləliklə, avtomobil idarə etmək həm bahalaşdı, həm də daha çətinləşdi - insanlar başqa yolları seçdilər. Lakin Stokholm piyada yollarındakı çatışmazlıqları aşkar etdi və tez bir zamanda həll yolları tətbiq etdi.

30 km/saat bəzilərinə yavaş görünsə də, unutmayın: bu sürət həyatla ölüm arasındakı fərq ola bilər.

Aynil

Bu şəhərdə 2 ildir yol-nəqliyyat qəzalarında ölüm hadisəsi baş verməyib